“ABŞ İranla savaşda qarşıya qoyduğu məqsədlərə hələ tam nail ola bilməyib qarşıdurma 2027 ci ilə keçə bilər...”

“Noyabrda Çində Rusiya, ABŞ və Çin dövlət rəhbərlərinin nəzərdə tutulan görüşdən sonra durum dəyişə bilər...”

“ABŞ-İran arasında başlanan müharibədən 6 aydan çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, tərəflər hələ də özlərini qalib hesab edirlər və hərbi əməliyyatlar fasilələrlə davam etdirilir. ABŞ qarşısına qoyduğu məqsədlərə hələ ki, tam müvəffəq ola bilməyib”.

Bu fikirləri Moderator.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Əli Orucov ABŞ və İran arasında son günlər yenidən bərpa edilmiş gərginlikdən danışarkən bildirib.

Siyasi şərhçi qeyd edib ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın spontan qərarları və səsləndirdiyi fikirlər bir çox hallarda bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edir:

“Trampın spontan qərarları və səsləndirdiyi fikirlər bir çox hallarda bir-biri ilə ziddiyyət doğurur. Son dövrlər Ağ Ev taktikasını dəyişərək İranın blokadasını və sanksiyaları daha da daraltsa da, yaxud iqtisadi çöküş üçün bir sıra mexanizmləri işə salsa da, paralel surətdə hərbi təzyiqə də əl ataraq Tehranı tam zəiflədib müqavimətini qırmağa istiqamət götürüb.

Aydındır ki, İranın hərtərəfli tətbiq edilən basqılara uzun müddət tab gətirəcəyi də şübhə doğurur. Qarşılıqlı hava hücumlarına diqqət etsək, görərik ki, İranın cavab zərbələri əvvəlki kimi kütləvi və təsirli deyil”.

Əli Orucov bunun İranın hərbi imkanlarının zəifləməsi ilə bağlı olduğunu bildirib:

“Bu, onu deməyə əsas verir ki, İranın arsenalının böyük qismi istifadə olunub, iqtisadi durumu da həmin boşluğu doldurmağa kifayət etmir. Fikrimcə, ABŞ da müharibənin və yaxud qeyri-müəyyənliyin uzun müddət davam etməsində maraqlı deyil. Çünki münaqişə zonasında cəmləşdirilən böyük hərbi qüvvələrin saxlanılması və təminatı çətinliklər yaradır. Həmçinin bu, əlavə maliyyə məsrəfləri tələb edir.

Eyni zamanda sonu görünməyən savaş Birləşmiş Ştatlar daxilində cəmiyyətdə də birmənalı qarşılanmır”.

Siyasi şərhçi ABŞ-İran qarşıdurmasında Çin faktorunun da nəzərə alınmasının vacibliyini vurğulayıb:

“Bütün bunlarla yanaşı, Çin faktorunu da diqqətə almalıyıq. Çünki Pekin hibrid şəkildə qarşıdurmanın tərəfidir və Tehranın yanında yer alır.

Noyabrda Çində Rusiya, ABŞ və Çin dövlət rəhbərlərinin nəzərdə tutulan görüşündə həm İranla, həm də Ukrayna ilə bağlı danışıqların aparılması və mövqelərin yaxınlaşdırılması istiqamətində cəhdlərin göstəriləcəyi bir çox məsələləri aydınlaşdıracaq. Bu görüşdən sonra durum dəyişə bilər.

Lakin hazırkı gedişlə İran-ABŞ qarşıdurmasının 2027-ci ilə keçəcəyini də söyləyə bilərik”.

Bu mətni media üslubunda(diqqətə çatdırıb, vurğulayıb, nəzərə çatdırıb, qeyd edib, bildirib və s.) müsahibin fikirlərinə əlavələr etmədən cəlb edici başlıqlı bir açıqlama kimi təqdim edin:

“ABŞ İran arasında başlanan müharibədən 6 aydan çox vaxt keçməsinə baxmayaraq tərəflər hələ də özlərini qalib hesab edirlər və hərbi əməliyyatlar fasilələrlə davam etdirilir. ABŞ qarşısına qoyduğu məqsədlərə hələ ki, tam müvəffəq ola bilməyib.” 

Bu fikirləri Moderator.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Əli Orucov ABŞ və İran arasında son günlər yenidən bərpa edilmiş gərginlik barədə açıqlama verərkən ifadə edib.

“Trampın ziddiyyətli qərarları və  səsləndirdiyi fikirlər bir çox hallarda bir-bir ilə ziddiyyət doğurur. Son dövrlər Ağ Ev taktikasını dəyişərək İranın blokadasını və sanksiyaları daha da daraltsa daŞ yaxud iqtisadi çöküş üçün bir sıra mexanizmləri işə salsa da, paralel surətdə hərbi təzyiqə də əl ataraq Tehranı tam zəiflədib müqavimətini qırmağa istiqamət götürüb. Aydındır ki, İranın hərtərəfli tətbiq edilən basqılara uzun müddət tab gətirəcəyi şübhə doğurur. Qarşılıqlı hava hücumlarına diqqət etsək, görərik ki, İranın cavab zərbələri əvvəlki kimi kütləvi və təsirli deyil.

Bu onu deməyə əsas verir ki arsenalının böyük qismi istifadə olunub, iqtisadi durumu da həmin boşluğu da doldurmağa kifayət etmir. Fikrimcə, ABŞ da müharibənin və yaxud qeyri-müəyyənliyin uzun müddət davam etməsində maraqlı deyil. Çünki münaqişə zonasında cəmləşdirilən  böyük hərbi qüvvələrin saxlanılması və təminatı çətinliklər yaradır. Həmçinin bu əlavə maliyyə məsrəfləri tələb edir. Eyni zamanda sonu görünməyən savaş Birləşmiş Ştatlar daxilində cəmiyyətdə də birmənalı qarşılanmır. 

Bütün bunlarla yanaşı, Çin faktorunu da diqqətə almalıyıq. Çünki Pekin hibrid şəkildə qarşıdurmanın tərəfidir və Tehranın yanında yer alır. Noyabrda Çində Rusiya, ABŞ və Çin dövlət rəhbərlərinin nəzərdə tutulan görüşündə həm İranla, həm də Ukrayna ilə bağlı danışıqların aparılması və mövqelərin yaxınlaşdlrılması istiqamətində cəhdlərin göstəriləcəyi bir çox məsələləri aydınlaşdıracaq. Bu görüşdən sonra durum dəyişə bilər. Lakin hazırkı gedişlə İran- ABŞ qarşıdurmasının 2027-ci ilə keçəcəyini də söyləyə bilərik...”

Sultan Laçın