Erkən yaşda sosial mediadan istifadə uşaqların imtahan nəticələrinə necə təsir edir?

"Nature" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərib ki, uşaqların sosial media platformalarına erkən yaşda qoşulması onların sonrakı akademik göstəricilərinə mənfi təsir göstərə bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələrinə görə, 11–12 yaşlarında sosial media hesabı açan şagirdlər sonrakı illərdə keçirilən standart imtahanlarda təxminən altı aylıq tədris dövrünə bərabər geriləmə nümayiş etdiriblər.

İtaliyanın Milan-Bikokko Universitetinin mütəxəssisləri ölkə üzrə 5 mindən çox şagirdin iştirak etdiyi genişmiqyaslı müşahidə aparıblar. Tədqiqat çərçivəsində ibtidai məktəbin son sinfində oxşar akademik göstəricilərə malik və hələ sosial media platformalarından istifadə etməyən uşaqlar izlənilib.

Araşdırma göstərib ki, 11–12 yaşlarında sosial media hesabı yaradan şagirdlər 15–16 yaşlarında keçirilən riyaziyyat və ana dili imtahanlarında platformalara daha gec qoşulan həmyaşıdlarından daha aşağı nəticə əldə ediblər.

Məlumatlara əsasən, nəticələr arasındakı fərq təxminən yarım tədris ili ərzində əldə edilən bilik səviyyəsinə bərabər qiymətləndirilib. Sosial mediaya 7-ci sinifdə qoşulan şagirdlərdə mənfi təsir nisbətən azalsa da, qalmaqda davam edib. Platformalardan istifadəyə 8-ci sinifdə başlayanlarda isə nəzərəçarpacaq fərq müşahidə olunmayıb.

Tədqiqat həmçinin erkən yaşda sosial media hesabı açan uşaqlarda sinifdə qalmaq riskinin də daha yüksək olduğunu ortaya qoyub.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, dünyanın müxtəlif ölkələrində sosial media platformaları üçün yaş məhdudiyyətləri sərtləşdirilsə də, valideynlər və təhsil mütəxəssisləri qanuni tələblərdən asılı olmayaraq uşaqların bu platformalara çıxışını mümkün qədər gecikdirməyi tövsiyə edirlər. Hazırda Avstraliyada sosial mediadan istifadə üçün minimum yaş həddi 16, Fransada isə 15 yaş müəyyən edilib. ABŞ-da isə böyük texnologiya şirkətləri istifadəçilərdə asılılıq yaradan alqoritmlərlə bağlı minlərlə məhkəmə iddiası ilə üzləşiblər.

Araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrindən biri isə riyaziyyat və ana dili üzrə nəticələrin zəifləməsinə baxmayaraq, ingilis dili imtahanlarında oxşar geriləmənin müşahidə olunmamasıdır. Alimlər bunu internetdəki məzmunun böyük hissəsinin ingilis dilində olması və sosial medianın qeyri-rəsmi dil öyrənmə mühiti rolunu oynaması ilə izah edirlər.

Aydın