Qızılın qiyməti niyə ucuzlaşır? Analitik əsas səbəbləri açıqladı

2026-cı ildə qızıl bazarında korreksiya müşahidə olunur. İlin əvvəlində tarixi maksimuma yüksələn qiymətlər son aylarda əhəmiyyətli dərəcədə geriləyib. Mütəxəssislər bunu ABŞ dollarının möhkəmlənməsi, faiz dərəcələrinin yüksəlməsi və geosiyasi gərginliyin azalması ilə əlaqələndirirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, analitik Boqdan Mayoreanunun sözlərinə görə, makroiqtisadi şəraitdə baş verən dəyişikliklər qızılın təhlükəsiz investisiya aləti kimi cəlbediciliyini zəiflədib.

Onun məlumatına əsasən, qızılın bir unsiyasının qiyməti yanvar ayında təxminən 5 600 dollara çataraq tarixi rekord vurduqdan sonra təxminən 29 faiz ucuzlaşıb. İyulun əvvəlində qiymət qısa müddət ərzində 4 000 dollardan aşağı enərək 2025-ci ilin sonundan bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb. Sonradan isə qismən bərpa olunaraq bir unsiya üçün 4 165-4 185 dollar intervalına yüksəlib.

Ucuzlaşmanın əsas səbəbləri

Analitik hesab edir ki, qiymət enişinin əsas səbəbi ABŞ-da sərt pul-kredit siyasətidir. Onun sözlərinə görə, ölkədə inflyasiya təxminən 4,2 faiz səviyyəsində qalır ki, bu da ABŞ Federal Ehtiyat Sistemini faiz dərəcələrini yüksək saxlamağa məcbur edir.

Nəticədə dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi artıb. Hazırda ABŞ-ın 10 illik istiqrazlarının gəlirliliyi 4,46 faiz civarındadır. Bu isə faiz gəliri gətirməyən qızılı investorlar üçün daha az cəlbedici edir.

Bununla yanaşı, son bir ildə ABŞ dollarının əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmlənməsi də qızılın qiymətinə təzyiq göstərib. Qızıl dollarla qiymətləndirildiyindən, ABŞ valyutasının bahalaşması onu digər ölkələrin investorları üçün daha baha edir və qlobal tələbi azaldır.

Ekspert əlavə edib ki, Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliyin nisbətən azalması da investorların "təhlükəsiz liman" hesab olunan qızıla marağını zəiflədib.

İnvestorlar mənfəətlərini reallaşdırır

Mayoreanu bildirib ki, 2025-ci ildə qiymətlərin sürətli artımından sonra bir çox investor əldə etdiyi qazancı reallaşdırmağa başlayıb. Fiziki qızılla təmin olunan investisiya fondlarından (ETF) iri həcmdə vəsait çıxarılıb, bazardakı yüksək volatillik isə bəzi investorları mövqelərini bağlamağa məcbur edib. Bu amillər də qiymət enişini sürətləndirib.

Gümüşün vəziyyəti fərqlidir

Analitikin sözlərinə görə, gümüşün perspektivləri qızıldan fərqlənir. Gümüşə olan tələbatın 55-60 faizi sənaye sektorundan formalaşır. Metal günəş enerjisi, elektronika, elektromobillər və süni intellekt infrastrukturu kimi sahələrdə geniş istifadə olunur.

Bu səbəbdən gümüşün qiyməti qlobal iqtisadi artımdan daha çox asılıdır. Adətən qızıl və gümüş eyni istiqamətdə hərəkət etsə də, gümüşün qiymət dəyişiklikləri daha kəskin olur.

Qızıl üçün üç mümkün ssenari

Analitik yaxın dövr üçün qızıl və gümüş bazarında üç əsas ssenari irəli sürür:

Birinci ssenari: Neft bazarında sabitlik qorunarsa, inflyasiya zəifləyər və faiz dərəcələri artırılmazsa, qızıl qiymətləri sabitləşə bilər. Bu halda mərkəzi bankların alışları bazara dəstək verəcək, gümüş isə daha yüksək gəlirlilik göstərə bilər.

İkinci ssenari: Faiz dərəcələri uzun müddət yüksək qalarsa, qızılın qiyməti daha da ucuzlaşa bilər. İqtisadi artımın zəifləməsi gümüşə olan sənaye tələbatını da azaldacaq.

Üçüncü ssenari: Geosiyasi gərginlik yenidən artarsa və neftin qiyməti 100 dolları keçərsə, investorlar yenidən qızıla üz tuta bilər. Bu halda qızıl bahalaşa, gümüş isə qlobal iqtisadi artımdan asılı olaraq eyni tendensiyanı izləyə bilər.

Analitikin fikrincə, yaxın dövrdə həm qızılın, həm də gümüşün qiymət dinamikası əsasən mərkəzi bankların pul siyasəti, real faiz dərəcələri, ABŞ dollarının məzənnəsi və qlobal iqtisadi artımın tempindən asılı olacaq.

Günay