Icma.az
close
up
RU
Menu

Enerjiyə qənaət gələcəyin təhlükəsizliyinə, dünyanın sabahına qoyulan sərmayə

Təmirə bağlanan xəstəxana hansı ünvana köçür? VİDEO

Merson Alonsonun Estevao qərarını tənqid etdi

Bitki yağının təbii olub olmadığnı necə müəyyən etmək olar? EKSPERT AÇIQLADI

Zobu olanlar xurma yesin Təsiri

Qazaxıstan COP31 də Azərbaycan və Özbəkistanla birlikdə yaşıl enerji dəhlizi layihəsini təşviq edir.

Arıqlama dərmanları görmənin itirilməsi riskini artıra bilər Xəbərdarlıq

Çinlilər toyuğun bu hissələrini yemir Səbəb

ABŞ Nümayəndələr Palatası Heqsetə qarşı impiçment təşəbbüsünü təxirə salıb

“Səhiyyə sistemində islahatların nəticələri yaxın mərhələdə daha aydın görünəcək” DEPUTAT

Ucuz qiymətə onlarla maşının satışa çıxarılacağı tarix açıqlandı SİYAHI

“Şahdəniz” neft sənayemizin şahanə yatağı

Gülağası Mirzəyev: Balet artistinin səhnədəki zərif hərəkətlərinin arxasında illərin zəhməti dayanır

Bred Pittin toy günü verdiyi qəribə vəd illər sonra üzə çıxdı

Əraqçi ABŞ nin 20 milyon dollarlıq təklifinə görə BMT və AEBA ya etiraz məktubu ünvanlayıb

Valideynlərə xəbərdarlıq: Uşaqlara dərmanı qaşıqla verməyin

Məşqdə faciə: 22 yaşlı futbolçu vəfat etdi

Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Qursalı kəndinin acı taleyi

Adil Kazımlı: “Əldə etdiyim uğurda əməyi olan hər kəsə minnətdarlığımı bildirirəm”

Atəşkəs təklifimizi rədd etdi

Rusiyadakı türk xalqları Türk dünyasının ayrılmaz hissəsidir Tulpar Janibyek

Rusiyadakı türk xalqları Türk dünyasının ayrılmaz hissəsidir Tulpar Janibyek

Sherg.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Tokayevin təklifinin strateji dəyəri məhz bu məqamda özünü göstərir

Türk dünyasında siyasi, iqtisadi və mədəni əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində müxtəlif təşəbbüslər gündəmə gəlməkdədir. Bu kontekstdə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) gələcək fəaliyyəti, əməkdaşlıq perspektivləri və mümkün genişlənmə imkanları diqqət çəkən məsələlər sırasındadır.

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin bir neçə gün əvvəl Rusiyanın təşkilata qoşulması ilə bağlı səsləndirdiyi təklif isə bu müzakirələrə yeni istiqamət verib. Sözügedən təşəbbüs həm siyasi, həm də geosiyasi baxımdan müxtəlif yanaşmaların ortaya çıxmasına səbəb olub. Həmçinin Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Rusiyanın Türk Dövlətləri Təşkilatında (TDT) iştirakını məqsədəuyğun hesab etdiklərini açıqlayıb.

Qazaxıstanın Narxoz Universitetinin siyasi kütləvi kommunikasiya üzrə assistent professoru, fəlsəfə doktoru, jurnalist Tulpar Janibyek Sherg.az-a Rusiyanın TDT-yə üzvülük məsələsinin nə qədər real ola biləcəyindən danışıb:

"Rusiyanın Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) qoşulması məsələsinə bugünkü siyasi və ictimai şərait baxımından nəzər saldıqda, bu fikir ilk baxışdan o qədər də məntiqli görünməyə bilər. Xüsusilə mövcud beynəlxalq siyasi atmosferi, Rusiyanın xarici siyasətdəki mövqeyini və Türk dünyasında formalaşmış həssaslıqları nəzərə alsaq, Rusiyanın təşkilata üzv və ya müşahidəçi qismində qoşulması cəmiyyətlərin əhəmiyyətli bir hissəsinin asanlıqla qəbul edəcəyi fikir deyil. Lakin mən hesab edirəm ki, bu məsələyə yalnız bugünkü siyasi reallıqlar prizmasından yanaşmaq düzgün olmaz.

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin Rusiyanın TDT-yə qoşulması ilə bağlı təklifini qısamüddətli siyasi təşəbbüsdən daha çox, uzunmüddətli strateji yanaşma kimi qiymətləndirmək daha doğru olardı. Çünki Rusiya yalnız slavyan kimliyindən ibarət dövlət deyil. Rusiya Federasiyasının sərhədləri daxilində tarixən, mədəni və dil baxımından Türk dünyasının ayrılmaz hissəsi olan çoxsaylı xalqlar və bölgələr mövcuddur. Tatarıstan, Başqırdıstan, Saxa (Yakutiya), Tuva, Xakasiya, Altay və digər türk icmaları bunun mühüm nümunələridir.

Tokayevin yanaşmasının əsas əhəmiyyəti də məhz burada gizlənir. Məsələ yalnız Rusiya dövlətinin Türk Dövlətləri Təşkilatına qoşulmasından ibarət deyil". 

Mütəxəssis qeyd edib ki, əsas məsələ Rusiya sərhədləri daxilində yaşayan türk xalqları ilə Türk dünyası arasındakı tarixi və mədəni əlaqələrin yenidən gücləndirilməsi üçün diplomatik zəmin yaradılmasıdır:

"Bu gün Rusiyanın təşkilata qoşulması ictimai baxımdan mübahisəli, hətta bir çoxları üçün mənasız görünə bilər. Lakin beynəlxalq münasibətlərdə bəzi addımların dəyəri onların atıldığı günün şərtlərindən daha çox, gələcəkdə yarada biləcəyi imkanlarla ölçülür. Tokayevin təklifini də bu baxımdan gələcəyə yönəlmiş strateji sərmayə kimi qiymətləndirmək olar.

Türk dünyasının inteqrasiyası yalnız müstəqil türk dövlətləri arasında siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla məhdudlaşmamalıdır. Rusiya, Çin və digər ölkələrin sərhədləri daxilində yaşayan türk xalqları ilə mədəni, akademik, iqtisadi və humanitar əlaqələrin inkişaf etdirilməsi də bu inteqrasiyanın mühüm istiqamətlərindən biridir. Əlbəttə, bu proses sözügedən xalqların kimliyinə, iradəsinə və yaşadıqları ölkələrin suverenliyinə hörmət prinsipi əsasında həyata keçirilməlidir.

Tokayevin təklifini yalnız bugünkü siyasi qüvvələr nisbəti ilə qiymətləndirmək məsələnin uzunmüddətli perspektivini nəzərdən qaçırmaq demək olardı". 

Müsahibimiz bəzən bu gün siyasi baxımdan mənasız görünən bir fikirin sabahın mədəni və geosiyasi münasibətləri baxımından mühüm fürsətə çevrilə biləcəyini vurğulayıb:

"Qənaətimcə, Tokayevin təklifinin strateji dəyəri məhz bu məqamda özünü göstərir: məqsəd Rusiya ilə Türk dünyası arasında deyil, ilk növbədə Rusiyada yaşayan türk xalqları ilə Türk dünyasının digər hissələri arasında daha güclü və davamlı əlaqələr qurmaqdır".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:97
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 05 Noyabr 2026 18:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Enerjiyə qənaət gələcəyin təhlükəsizliyinə, dünyanın sabahına qoyulan sərmayə

11 Noyabr 2026 10:14see321

Təmirə bağlanan xəstəxana hansı ünvana köçür? VİDEO

11 Noyabr 2026 00:20see262

Merson Alonsonun Estevao qərarını tənqid etdi

11 Noyabr 2026 04:09see260

Bitki yağının təbii olub olmadığnı necə müəyyən etmək olar? EKSPERT AÇIQLADI

11 Noyabr 2026 17:40see255

Zobu olanlar xurma yesin Təsiri

11 Noyabr 2026 16:16see248

Qazaxıstan COP31 də Azərbaycan və Özbəkistanla birlikdə yaşıl enerji dəhlizi layihəsini təşviq edir.

11 Noyabr 2026 23:37see246

Arıqlama dərmanları görmənin itirilməsi riskini artıra bilər Xəbərdarlıq

11 Noyabr 2026 03:36see234

Çinlilər toyuğun bu hissələrini yemir Səbəb

11 Noyabr 2026 22:18see225

ABŞ Nümayəndələr Palatası Heqsetə qarşı impiçment təşəbbüsünü təxirə salıb

11 Noyabr 2026 05:51see225

“Səhiyyə sistemində islahatların nəticələri yaxın mərhələdə daha aydın görünəcək” DEPUTAT

11 Noyabr 2026 15:23see219

Ucuz qiymətə onlarla maşının satışa çıxarılacağı tarix açıqlandı SİYAHI

11 Noyabr 2026 22:13see219

“Şahdəniz” neft sənayemizin şahanə yatağı

12 Noyabr 2026 13:03see218

Gülağası Mirzəyev: Balet artistinin səhnədəki zərif hərəkətlərinin arxasında illərin zəhməti dayanır

12 Noyabr 2026 01:28see216

Bred Pittin toy günü verdiyi qəribə vəd illər sonra üzə çıxdı

11 Noyabr 2026 19:07see214

Əraqçi ABŞ nin 20 milyon dollarlıq təklifinə görə BMT və AEBA ya etiraz məktubu ünvanlayıb

11 Noyabr 2026 04:57see209

Valideynlərə xəbərdarlıq: Uşaqlara dərmanı qaşıqla verməyin

11 Noyabr 2026 23:17see204

Məşqdə faciə: 22 yaşlı futbolçu vəfat etdi

11 Noyabr 2026 18:16see185

Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Qursalı kəndinin acı taleyi

11 Noyabr 2026 19:34see179

Adil Kazımlı: “Əldə etdiyim uğurda əməyi olan hər kəsə minnətdarlığımı bildirirəm”

12 Noyabr 2026 02:08see179

Atəşkəs təklifimizi rədd etdi

12 Noyabr 2026 02:34see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri