“Sabah” ÇL nin əsas mərhələsində: bəs klubun azərbaycanlı futbolçular haradadırlar? in TƏHLİLİ

“Sabah”ın Çempionlar Liqasının əsas mərhələsinə vəsiqə qazanması, şübhəsiz ki, son illərdə Azərbaycan klub futbolunun ən böyük uğurlarından biridir. Baş avrokubokun əsas mərhələsinə ilk dəfə yüksələn Bakı təmsilçisi ölkəmizə nüfuz, reytinq xalları və büdcəsinə ciddi maliyyə gəlirləri qazandırıb. Lakin bu uğurun diqqətdən kənarda qala bilməyəcək bir tərəfi də var. Söhbət klubun bu qədər yüksək səviyyədə çıxışının sentyabrın sonu və oktyabrın əvvəlində UEFA Millətlər Liqasının D divizionunda oyunlara çıxacaq Azərbaycan millisinə real olaraq nə qədər fayda verməsindən gedir.

İdman.Biz-in məlumatına görə, ötən mövsüm “Qarabağ”ın çıxışı ilə müqayisə aparanda azərbaycanlı futbolçulardan istifadə baxımından çox böyük fərq ortaya çıxır.

Cari mövsüm Çempionlar Liqasının səkkiz təsnifat oyununda “Sabah”ın heyətində cəmi dörd yerli futbolçu meydana çıxıb: Rəhman Daşdəmirov, Aleksey İsayev, Abdulla Xeybullaev və Tellur Mütəllimov.

Bununla yanaşı, Amin Ramazanov, Rauf Əyyubov, Rəvan Mirzəmmədov, Rauf Rüstəmli, Cəfər Muxtarov və Şahin İbrahimov təsnifat mərhələsinin oyunlarında bir dəqiqə belə meydanda olmayıblar.

Üstəlik, əsas heyətin daimi üzvləri faktiki olaraq yalnız iki futbolçu olub. Daşdəmirov bütün səkkiz görüşə ilk dəqiqələrdən başlayıb, İsayev isə yeddi oyunda start heyətində yer alıb. İsayev “Hapoel”lə cavab qarşılaşmasında ilk dəfə ehtiyat oyunçular skamyasından meydana daxil olub. Xeybullaev dörd dəfə, Mütəllimov isə üç dəfə əvəzlənərək oyuna çıxıb.

Nəticədə səkkiz təsnifat oyununda azərbaycanlı futbolçuların payına 15 start heyəti və səkkiz əvəzlənmə düşüb – ümumilikdə 23 meydana çıxış. Orta hesabla “Sabah”ın start heyətində hər oyuna cəmi 1,88 yerli futbolçu olub. Əvəzləmələr də nəzərə alınanda isə azərbaycanlılar hər görüşdə orta hesabla 2,88 dəfə meydana çıxıblar.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, “Qarabağ” ötən mövsüm Çempionlar Liqasının altı təsnifat oyunu keçirib. Həmin matçlarda birdən-birə yeddi azərbaycanlı futbolçu iştirak edib.

Bəhlul Mustafazadə və Nəriman Axundzadə bütün altı görüşə start heyətində başlayıblar. Elvin Cəfərquliyev dörd dəfə ilk dəqiqələrdən meydana çıxıb, iki dəfə isə sonradan oyuna daxil olub. Toral Bayramov iki matça start heyətində başlayıb, daha iki dəfə isə ehtiyat oyunçular skamyasından meydana daxil olub. Musa Qurbanlı 5, Abbas Hüseynov 2, Hikmət Cəbrayılzadə isə 1 dəfə əvəzlənərək oyuna çıxıb.

Beləliklə, 6 təsnifat matçında “Qarabağ”ın heyətində azərbaycanlı futbolçuların 18 startı və 12 əvəzlənmə ilə meydana çıxışı qeydə alınıb – ümumilikdə 30 iştirak. Bir oyuna hesabladıqda isə bu, start heyətində orta hesabla düz 3 yerli futbolçu və əvəzləmələr nəzərə alınmaqla hər görüşdə 5 azərbaycanlı futbolçunun meydana çıxması deməkdir.

Başqa sözlə, ötən mövsümün təsnifat mərhələsində “Qarabağ” hər oyunda orta hesabla beş yerli futbolçuya meydana çıxmaq imkanı verib. “Sabah”da isə bu göstərici 2,88-dir. Fərq isə demək olar ki, ikiqatdır.

Daha diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, “Qarabağ” əsas mərhələyə yüksəldikdən sonra rəqiblərin səviyyəsinin kəskin artmasına baxmayaraq, vəziyyət prinsipial olaraq dəyişməyib. Ağdam təmsilçisinin Çempionlar Liqasının əsas mərhələsində keçirdiyi 8 oyunda 5 azərbaycanlı futbolçu meydana çıxıb. Mustafazadə və Cəfərquliyev bütün səkkiz görüşdə start heyətində yer alıblar. Axundzadə bir oyuna ilk dəqiqələrdən başlayıb, daha 5 dəfə isə sonradan meydana daxil olub. Bayramov 6, Qurbanlı isə 4 dəfə əvəzlənərək oyuna çıxıb.

Ümumilikdə 17 start heyəti və 15 əvəzlənmə, yəni 8 oyunda azərbaycanlı futbolçuların 32 meydana çıxışı qeydə alınıb. Beləliklə, “Qarabağ” hətta “Benfika”, “Kopenhagen”, “Atletik”, “Çelsi”, “Napoli”, “Ayaks”, “Ayntraxt” və “Liverpul” kimi komandalarla əsas mərhələdə qarşılaşarkən start heyətində orta hesabla 2,13 azərbaycanlı futbolçuya və hər oyunda əvəzləmələr nəzərə alınmaqla düz 4 yerli futbolçunun meydana çıxışına malik olub.

Bu göstəricilər “Sabah”ın hətta təsnifat mərhələsindəki nəticələrindən də əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir - 1,88 yerli futbolçu start heyətində və hər görüşə 2,88 meydana çıxış.

Komandaların sifariş ərizələri ilə bağlı daha bir maraqlı məqam var. “Sabah”ın əsas mərhələ üçün hazırkı ərizəsində Azərbaycan vətəndaşlığı olan 10 futbolçu yer alır. Bunlar Amin Ramazanov, Rauf Əyubov, Rəvan Mirzəmmədov, Rəhman Daşdəmirov, Tellur Mütəllimov, Abdulla Xeybullaev, Aleksey İsayev, Rauf Rüstəmli, Cəfər Muxtarov və Şahin İbrahimovdur. Onlardan 3-ü – Rauf Əyyubov, Rəvan Mirzəmmədov və Şahin İbrahimov B siyahısı üzrə qeydiyyatdan keçirilib. Əyyubov və Mirzəmmədovun hər ikisi qapıçıdır. Beləliklə, A siyahısında 7 yerli futbolçu yer alır.

Bununla yanaşı, “Sabah”ın əsas mərhələ üçün sifariş etdiyi 6 hücumçunun arasında heç bir azərbaycanlı futbolçu yoxdur. Müqayisə üçün qeyd edək ki, ötən mövsüm “Qarabağ”ın ərizəsində 2 yerli hücumçu – Musa Qurbanlı və Nəriman Axundzadə olub. Onlar həm təsnifat mərhələsində, həm də əsas mərhələdə oyun vaxtı alıblar.

“Qarabağ”ın ötən mövsüm əsas mərhələ üçün ərizəsində 9 azərbaycanlı futbolçu yer alıb. B siyahısında 2 yerli futbolçu – Nəriman Axundzadə və Hikmət Cəbrayılzadə qeydiyyatdan keçirilib. Beləliklə, A siyahısında, hazırkı “Sabah”da olduğu kimi, 7 azərbaycanlı futbolçu olub. Məhz bu məqam müqayisəni daha da maraqlı edir.

Formal olaraq iki klubun əsas ərizəsində yerli futbolçuların sayı eynidir. Lakin “Qarabağ” öz azərbaycanlı futbolçularından əhəmiyyətli dərəcədə daha fəal istifadə edib. Üstəlik, B siyahısında yer alan Axundzadə sadəcə formal tələbi yerinə yetirmək üçün sifariş edilməmişdi. O, təsnifat mərhələsinin bütün 6 oyununa start heyətində başlayıb, daha sonra əsas mərhələnin 6 görüşündə də iştirak edib və onların birində ilk dəqiqələrdən meydana çıxıb.

“Sabah”da isə hələlik tamamilə fərqli mənzərə müşahidə olunur. Komandanın hazırkı ərizəsində yer alan 10 yerli futbolçudan təsnifat mərhələsində real olaraq cəmi 4-ü oynayıb. Onlardan isə yalnız Daşdəmirov və İsayev müntəzəm olaraq start heyətində meydana çıxıblar.

Bu isə klubun əldə etdiyi nailiyyətin miqyasını heç də azaltmır. “Sabah” layiqincə əsas mərhələyə vəsiqə qazanıb və indi özünü Avropanın ən güclü komandalarına qarşı sınamaq imkanı əldə edəcək.

Lakin Azərbaycan millisinin maraqları baxımından bu uğurun əhəmiyyəti artıq başqa cür görünür. Milli komandaya fayda verən məqam Azərbaycan klubunun Çempionlar Liqasında sadəcə iştirak etməsi deyil. Əsas məsələ yerli futbolçuların bu səviyyədə – güclü rəqiblərə qarşı, yüksək intensivlik və böyük psixoloji təzyiq şəraitində müntəzəm oynamaq imkanı əldə etməsidir. Məhz belə təcrübə daha sonra milli komandaya da ötürülür.

Bir il əvvəl “Qarabağ” bu imkanı bir qrup azərbaycanlı futbolçuya təqdim etdi. Mustafazadə, Cəfərquliyev, Axundzadə, Bayramov və Qurbanlı Çempionlar Liqasının əsas mərhələsində oyun təcrübəsi qazandılar. Üstəlik, ilk iki futbolçu əsas heyətin tamhüquqlu üzvləri idi.

“Sabah” isə hələlik milli komandaya Çempionlar Liqasının əhəmiyyətli dərəcədə daha kiçik “effektini” verir. Əgər bu tendensiya əsas mərhələdə də davam edərsə, Bakı klubunun tarixi uğuru “Sabah”ın və bütövlükdə Azərbaycan klub futbolunun böyük nailiyyəti olaraq qalacaq. Lakin milli komanda bundan ötənilki “Qarabağ”ın yürüşündən əldə etdiyi faydadan xeyli az yararlanacaq.

Teymur Tuşiyev