Sosial rifahın yüksəldilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindəndir
Xalq qazeti portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindən birini əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi və vətəndaşların rifah halının davamlı yaxşılaşdırılması təşkil edir. Bu istiqamətdə son illərdə reallaşdırılan ardıcıl islahatlar dövlətin sosial siyasətinin yalnız mövcud problemlərin həllinə deyil, həm də gələcək çağırışlara hazırlığa yönəldiyini nümayiş etdirir.
Sosial siyasətin mahiyyəti təkcə əhaliyə sosial ödənişlərin verilməsi ilə məhdudlaşmır. Burada əsas məqsəd hər bir vətəndaşın layiqli həyat şəraitinin təmin olunması, əmək qabiliyyətli insanların iqtisadi fəallığının artırılması, aztəminatlı ailələrin sosial risklərdən qorunması və cəmiyyətin bütün təbəqələrinin ölkənin inkişaf prosesində iştirakına şərait yaradılmasıdır. Məhz bu baxımdan sosial müdafiə və məşğulluq siyasəti Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsi kimi çıxış edir.
2027-ci ildə də bu sahədə tədbirlərin ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə davam etdirilməsi nəzərdə tutulur. Qarşıya qoyulan əsas vəzifələrdən biri sosial təminat mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, əmək bazarının tələblərinə uyğun yeni iş yerlərinin yaradılması və əhalinin məşğulluq imkanlarının artırılmasıdır.
2027-ci ilin dövlət büdcəsinin layihəsi sosial siyasətin gələn il də prioritet istiqamət olaraq qalacağını təsdiqləyir. Büdcə layihəsində sosialyönlü xərclərin ümumi büdcə xərclərindəki payının 44 faiz təşkil etməsi proqnozlaşdırılır. Bu, dövlətin iqtisadi imkanlarının əhalinin rifahının yüksəldilməsinə yönəldilməsinin mühüm göstəricisidir.
Sosial müdafiə və sosial təminat istiqamətində 4,9 milyard manat vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulur. Bu vəsaitin mühüm hissəsi pensiya və müavinətlərin, Prezident təqaüdlərinin, ünvanlı sosial yardımın, habelə sosial cəhətdən həssas qruplara dəstək tədbirlərinin maliyyələşdirilməsinə yönəldiləcək. Xüsusilə, ünvanlı dövlət sosial yardımı üçün 470 milyon manat, sosial müavinətlər və Prezident təqaüdləri üçün isə 2 milyard 247 milyon manat vəsait proqnozlaşdırılır.
Bu rəqəmlər sosial siyasətin miqyasını göstərməklə yanaşı, onun konkret ünvanlara istiqamətləndirildiyini də ortaya qoyur. Şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin, müharibə veteranlarının, əlilliyi olan şəxslərin, aztəminatlı ailələrin və digər həssas kateqoriyaların sosial təminatı dövlət siyasətinin xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır. Burada başlıca məqsəd yalnız maddi dəstək göstərmək deyil, həmin insanların cəmiyyətə inteqrasiyasını, sosial fəallığını və həyat keyfiyyətini yüksəltməkdir.
Prezident İlham Əliyevin 2027-ci ildə minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılacağı ilə bağlı açıqlaması da bu siyasətin davamlı xarakter daşıdığını göstərir. Beləliklə, gələn il sosial ödənişlərin artırılması əhalinin gəlirlərinin yüksəldilməsi və alıcılıq qabiliyyətinin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edəcək.
Sosial siyasətin digər mühüm istiqaməti əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi, əmək bazarının inkişaf etdirilməsi və yeni iqtisadi imkanların yaradılmasıdır. Çünki sosial rifahın uzunmüddətli təminatı yalnız sosial ödənişlərin artırılması ilə deyil, insanların sabit gəlir mənbəyinə, layiqli iş şəraitinə və peşəkar inkişaf imkanlarına malik olması ilə mümkündür.
Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il iyulun 20-də təsdiq etdiyi “Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsinə dair 2026–2030-cu illər üçün Tədbirlər Planı” xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sənəd əmək bazarının müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, yeni iş yerlərinin yaradılması və əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsi üçün növbəti beş ilin fəaliyyət istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
Tədbirlər Planında məşğulluqyönümlü iqtisadi inkişafın dəstəklənməsi, mikro, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı, əmək bazarının hüquqi və institusional mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, işçi qüvvəsinin peşə bacarıqlarının artırılması, aktiv məşğulluq tədbirlərinin genişləndirilməsi, sosial dialoqun inkişafı və əmək bazarının proqnozlaşdırılması əsas prioritetlər kimi müəyyən edilib.
Bu istiqamətlərin hər biri ölkənin iqtisadi inkişafı ilə vətəndaşların sosial rifahı arasında birbaşa əlaqənin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Xüsusilə, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi yeni iş yerlərinin yaradılması, regionlarda iqtisadi fəallığın yüksəldilməsi və əhalinin gəlir imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir. Sahibkarlıq subyektlərinin inkişafı yalnız iqtisadi göstəricilərə deyil, həm də məşğulluğun strukturuna müsbət təsir göstərir.
Özünüməşğulluq proqramı bu siyasətin praktik nəticələrini üzə çıxaran mühüm mexanizmlərdən biridir. Proqramın əsas üstünlüyü işsiz və işaxtaran şəxslərə yalnız müvəqqəti maddi dəstək göstərilməsi ilə kifayətlənməməsi, onların kiçik təsərrüfat və biznes fəaliyyəti qurmasına şərait yaratmasıdır. Beləliklə, sosial yardım alan şəxsin iqtisadi fəallığının artırılması, öz gəlirini formalaşdırması və gələcəkdə müstəqil fəaliyyət göstərməsi üçün imkan yaranır.
Yeni Tədbirlər Planında özünüməşğulluq proqramına cəlb olunan şəxslərin dayanıqlı biznes subyektlərinə çevrilməsini təşviq edən mexanizmlərin yaradılması, regionlarda gənclərin startap təşəbbüslərinin dəstəklənməsi də nəzərdə tutulur. Aqrar sektorda müasir texnologiyaların tətbiqi, kənd turizminin inkişafı və kiçik sahibkarlıq üçün məsləhət xidmətlərinin genişləndirilməsi məşğulluq imkanlarının artırılmasına xidmət edəcək.
Müasir dövrdə əmək bazarının qarşısında duran əsas çağırışlardan biri də peşə və ixtisas tələblərinin sürətlə dəyişməsidir. Rəqəmsallaşma, avtomatlaşdırma və süni intellektin tətbiqi bir sıra ənənəvi peşələrin məzmununu dəyişdirir, eyni zamanda yeni ixtisaslara ehtiyac yaradır. Buna görə də əmək bazarının tələblərinə uyğun peşə hazırlığı və yenidən hazırlıq sisteminin inkişaf etdirilməsi xüsusi aktuallıq kəsb edir.
2026–2030-cu illər üzrə Tədbirlər Planında peşə hazırlığı mərkəzləri şəbəkəsinin genişləndirilməsi, dual peşə təhsili modelinin tətbiqinin artırılması, peşə və kvalifikasiya standartlarının yenilənməsi, müasir texnologiyalar və “yaşıl iqtisadiyyat” istiqamətində yeni bacarıqların formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Süni intellekt əsaslı məşğulluq xidmətlərinin yaradılması və “Peşələr üzrə elektron atlas” informasiya sisteminin formalaşdırılması da bu sahədə idarəetmənin müasirləşdirilməsinə imkan verəcək.
Digər mühüm məsələ əmək münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsi və qeyri-formal məşğulluğun azaldılmasıdır. Əmək müqaviləsi olmadan çalışan insanların sosial sığorta, pensiya təminatı və əmək hüquqlarından tam istifadə edə bilməməsi uzunmüddətli perspektivdə həm vətəndaşlar, həm də dövlət üçün problemlər yaradır. Buna görə də əmək münasibətlərinin leqallaşdırılması, işçilərin hüquqlarının qorunması və işəgötürənlərlə işçilər arasında sosial dialoqun gücləndirilməsi məşğulluq siyasətinin vacib komponentlərindəndir.
Dövlətin sosial siyasətində xüsusi diqqət tələb edən istiqamətlərdən biri də əmək bazarına çıxış imkanları məhdud olan vətəndaşların məşğulluğunun təmin edilməsidir. Əlilliyi olan şəxslər, uzun müddət işsiz qalan insanlar, sosial müdafiəyə xüsusi ehtiyacı olan vətəndaşlar, gənclər və digər həssas qruplar üçün bərabər imkanların yaradılması inklüziv cəmiyyət quruculuğunun əsas şərtlərindəndir.
Bu sahədə həyata keçirilən tədbirlər sosial ədalət prinsipinin praktik müstəvidə reallaşdırılmasına xidmət edir. İş yerlərinin əlçatanlığının artırılması, peşə hazırlığına cəlbetmə, fərdi məşğulluq proqramları və əmək bazarına inteqrasiya mexanizmləri həmin insanların iqtisadi və ictimai həyatda iştirakını genişləndirir.
Eyni zamanda, şəhid ailələrinin və müharibə əlillərinin sosial müdafiəsi, onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, reabilitasiya və məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi dövlətin sosial məsuliyyətinin mühüm təzahürüdür. İşğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdış prosesi də bu siyasətin yeni istiqamətlərindən birini təşkil edir. Həmin ərazilərdə yaşayış məntəqələrinin bərpası, infrastrukturun yaradılması və iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarında məskunlaşması ilə yanaşı, yeni məşğulluq imkanlarının formalaşmasına da şərait yaradır.
Bütün bu proseslər göstərir ki, Azərbaycanın sosial siyasəti ayrı-ayrı müavinət və yardım proqramlarından daha geniş məzmun daşıyır. Burada əsas məqsəd insan kapitalının inkişafı, sosial bərabər imkanların təmin edilməsi və iqtisadi fəal cəmiyyətin formalaşdırılmasıdır.
Sosial müdafiə və məşğulluq sahəsində qarşıya qoyulan hədəflərin reallaşdırılması ölkənin iqtisadi potensialının gücləndirilməsi ilə sıx bağlıdır. Davamlı iqtisadi artım, qeyri-neft sektorunun inkişafı, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və sahibkarlığın genişləndirilməsi dövlətin sosial öhdəliklərini daha etibarlı şəkildə yerinə yetirməsi üçün maliyyə imkanlarını artırır.
2027-ci ilin makroiqtisadi proqnozlarında ümumi daxili məhsulun 2,7 faiz, qeyri-neft sektorunun isə 4,4 faiz artacağı gözlənilir. Qeyri-neft sektorunun ÜDM-də payının 2030-cu ilədək 82 faizə çatdırılması hədəfi iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində aparılan siyasətin əhəmiyyətini göstərir.
Bu göstəricilər sosial siyasətin iqtisadi əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Çünki qeyri-neft sektorunda istehsalın və xidmət sahələrinin genişlənməsi yeni iş yerlərinin yaranmasına, əməkhaqlarının artmasına, vergi və sosial sığorta daxilolmalarının yüksəlməsinə şərait yaradır. Nəticədə iqtisadi inkişafın nəticələri daha geniş əhali təbəqələrinin rifahında öz əksini tapır.
Bununla yanaşı, sosial xərclərin səmərəliliyi, ayrılan vəsaitlərin ünvanlılığı və göstərilən xidmətlərin keyfiyyəti də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sosial müdafiə sisteminin təkmilləşdirilməsi yalnız maliyyə resurslarının artırılmasını deyil, həm də ehtiyacların düzgün müəyyənləşdirilməsini, rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsini və vətəndaş məmnunluğunun yüksəldilməsini tələb edir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatların əsas məntiqi də məhz bu məqsədlə səciyyələnir: iqtisadi gücün artırılması, sosial ədalətin möhkəmləndirilməsi və insan kapitalının inkişafı vahid dövlət strategiyasının bir-birini tamamlayan istiqamətləridir. Bu strategiyada insan amili həm inkişafın əsas məqsədi, həm də onun başlıca hərəkətverici qüvvəsi kimi çıxış edir.
Beləliklə, 2027-ci ildə əhalinin sosial müdafiəsi və məşğulluğunun təmin edilməsi istiqamətində nəzərdə tutulan tədbirlər ölkəmizin sosial-iqtisadi inkişafında növbəti mərhələnin mühüm tərkib hissəsi olacaq. Pensiya və müavinətlərin artırılması, aztəminatlı ailələrə dəstəyin davam etdirilməsi, yeni iş yerlərinin yaradılması, peşə hazırlığının təkmilləşdirilməsi və sahibkarlığın stimullaşdırılması bir-biri ilə əlaqəli şəkildə ümumi rifahın yüksəldilməsinə xidmət edəcək.
Əsas məsələ bu imkanların real nəticələrə çevrilməsi, hər bir vətəndaşın sosial təminatının gücləndirilməsi və əmək qabiliyyətli insanların öz potensialını reallaşdırması üçün əlverişli şəraitin yaradılmasıdır. Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasının sosial mahiyyəti də məhz bundan ibarətdir: güclü iqtisadiyyat, etibarlı sosial müdafiə və layiqli həyat şəraiti ilə təmin olunan vətəndaş rifahı.
S.ELAY,
XQ
Bu mövzuda digər xəbərlər:
Baxış sayı:81
Bu xəbər 05 Noyabr 2026 14:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir



Daxil ol
Online Xəbərlər
Xəbərlər
Hava
Maqnit qasırğaları
Namaz təqvimi
Kalori kalkulyatoru
Qiymətli metallar
Valyuta konvertoru
Kredit Kalkulyatoru
Kriptovalyuta
Bürclər
Sual - Cavab
İnternet sürətini yoxla
Neftin Qiyməti
Azərbaycan Radiosu
Azərbaycan televiziyası
Haqqımızda
TDSMedia © 2026 Bütün hüquqlar qorunur







Günün ən çox oxunanları



















