Turab Rzayev: “Miqrantlardan siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edildiyini görmüşük”

Rusiya bazarının Ermənistan ərik ixracında 83,9%-lik paya sahib olması İrəvanın kənd təsərrüfatı ixracında Moskva asılılığının nə qədər yüksək olduğunu göstərir. “Rosselxoznadzor”un çəyirdəkli meyvə və üzüm idxalına qoyduğu məhdudiyyətlər rəsmi olaraq fitosanitar pozuntularla izah edilsə də, bu addımın Rusiya–Ermənistan münasibətlərindəki siyasi gərginlik fonunda iqtisadi təzyiq aləti kimi qiymətləndirilməsi diqqət çəkir. Əgər məhdudiyyətlər uzunmüddətli xarakter alarsa, Ermənistanın həm kənd təsərrüfatı ixrac gəlirləri, həm də alternativ bazarlara çıxış imkanları ciddi sınaq qarşısında qala bilər.Rusiya Ermənistanın kənd təsərrüfatı ixracından bu qədər asılı vəziyyətdə qalmasını iqtisadi təsir rıçağı kimi qorumağa çalışır, yoxsa İrəvanın son illərdə Moskvanın təhlükəsizlik və geosiyasi orbitindən uzaqlaşmasına cavab olaraq ticarət mexanizmlərindən siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir?

Politoloq Turab Rzayev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Ermənistanın, xüsusilə kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı və bəzi məhsulların tədarükü baxımından Rusiyadan asılı olması təbii qarşılanmalıdır.

Onun sözlərinə görə, Ermənistanın ətraf ölkələrlə geniş iqtisadi əlaqələr qurmaq imkanları məhduddur. Azərbaycanla uzun illər davam edən müharibə vəziyyəti və iqtisadi əlaqələrin olmaması, Türkiyə ilə sərhədlərin bağlı qalması bu məhdudiyyətləri daha da artırır. Nəticədə Ermənistan əsasən Gürcüstan və İran üzərindən xarici bazarlara çıxış əldə edə bilir, Gürcüstan istiqaməti isə daha çox Rusiya və MDB məkanına məhsul göndərmək üçün istifadə olunur.

Politoloq deyib ki, Rusiya ilə münasibətlərdə yaranan hər hansı problem Ermənistanın kənd təsərrüfatı məhsullarının satışına ciddi təsir göstərir.

O vurğulayıb ki, Moskva bu mexanizmdən ilk dəfə istifadə etmir və bu, yeni təzyiq vasitəsi deyil.

Rusiya siyasi problemlər yaşadığı ölkələrə qarşı dəfələrlə oxşar addımlar atıb: “Xatırlayırsınızsa, Azərbaycanla münasibətlər gərgin olduğu vaxt Azərbaycandan pomidor, fındıq və digər məhsulların ixracına məhdudiyyətlər qoyulmuşdu. Gürcüstanla problemlər zamanı sərhədlər bağlanmışdı. Ermənistanla əvvəlki gərginliklər dövründə isə erməni konyakı, ərik və digər kənd təsərrüfatı məhsullarına qadağalar tətbiq olunmuşdu. Biz bu cür addımların şahidi olmuşuq”.

Rzayev hesab edir ki, Ukraynadakı müharibə səbəbindən Rusiya açıq hərbi aqressiya imkanlarını əvvəlki qədər geniş istifadə edə bilmir və buna görə də iqtisadi və sosial təzyiq alətlərinə üstünlük verir. Onun fikrincə, Moskva ya kənd təsərrüfatı və qida məhsullarının ixracına məhdudiyyət qoyur, ya da həmin ölkələrdən Rusiyaya işləməyə gedən miqrantlara qarşı təzyiq mexanizmlərindən istifadə edir.

“Məsələn, müxtəlif dövrlərdə Ermənistandan, Gürcüstandan və Azərbaycandan olan miqrantların həmin dövlətlərə qarşı siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edildiyinin şahidi olmuşuq”, – deyə politoloq bildirib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info