Icma.az xəbər verir, Sia Az saytına əsaslanaraq.
Tehran Bəhreyndəki ABŞ hərbi bazalarına bir sıra hücumlar həyata keçirib
İran Yaxın Şərqdə tammiqyaslı müharibənin yenidən başlamasına ümumi hazırlıqlar fonunda ABŞ-ın səbrinin həddini sınayır. Son günlərdə Tehran özünümüdafiə səbəbi ilə Bəhreyndəki ABŞ hərbi obyektlərinə hədəf hücumlarını artırıb. Son hücum Riffa helikopter aviabazasına edilib. Bu fonda Dövlət Departamenti Bəhreyndəki vətəndaşlarını daha çox sayıq olmağa çağırıb. Bu arada, nüvə enerjisi ilə işləyən təyyarədaşıyan USS Theodore Roosevelt-in rəhbərlik etdiyi üçüncü ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin hücum qrupu Yaxın Şərqə gəlib.
İran ABŞ Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən Bəhreyndəki Riffa helikopter aviabazasına məhdud hücum həyata keçirib. Krallıq hakimiyyətinin məlumatına görə, hava hücumundan müdafiə sistemləri İran tərəfindən buraxılan altı silahlı dronu ələ keçirib. Lakin İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) Bəhreyn ərazisindəki hava hücumundan müdafiə obyektlərinin uğurla məhv edildiyini elan edib. İranın hücumu bir neçə gün ərzində ikinci hücum olub: 13 noyabrda İİKK Bəhreyndə ABŞ-ın erkən xəbərdarlıq radarının məhv edildiyini də bildirmişdi. Tehran hücumu bu ay ABŞ-ın İran sahil infrastrukturuna dəqiq zərbələrinə cavab olaraq xarakterizə edib.
Dövlət Departamenti açıq şəkildə Bəhreyndə olan Amerika vətəndaşlarını sayıq olmağa çağırıb. "İranın dəstəklədiyi husilərin silahlı hücumlarının artan təhlükəsi və İranın bölgədəki ABŞ aktivlərinə hücum cəhdləri səbəbindən Bəhreyndə olan amerikalılar daha yüksək sayıqlıq göstərməlidirlər", - deyə ABŞ-ın Manamadakı diplomatik nümayəndəliyi bildirib. Səfirlik potensial uçuşların ləğvi, hava məkanının bağlanması və səyahət pozuntuları barədə xəbərdarlıq edib. ABŞ vətəndaşlarına indi izdihamlı yerlərdən çəkinmək, yerli medianın xəbərlərini izləmək və hava hücumu halında pəncərələrdən və şüşə qapılardan uzaq durmaq tövsiyə olunur.
Bu fonda ABŞ və İran Hörmüz sahillərində zərbələr endirməyə davam edir. 16 noyabrda İİKK Dəniz Qüvvələrinin İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsi Hörmüz boğazından keçərkən iki neft tankerinin minaya düşdüyünü bildirib. "Cənub marşrutu ilə qanunsuz olaraq tranzit etməyə cəhd edən iki neft tankeri dəniz minalarına dəyib və bir neçə saat ərzində Hörmüz boğazının üzərindəki səmanı çox güclü partlayışlarla işıqlandırıb", - deyə İİKK bildirib. İİKK-nın məlumatına görə, tanker partlayışlarından çirklənmə Hörmüz boğazının sularına yayılıb.
İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının Nazirlər Şurasının 30-cu iclasında çıxış edən İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin ABŞ ilə münaqişə zamanı "qanuni müdafiə tədbirləri" gördüyünü vurğulayıb. Bu tədbirlər "yalnız təcavüzkarların hədəflərinə və hərbi bazalarına qarşı yönəlib və heç bir şəkildə qonşu ölkələrin xalqlarına və ya hökumətlərinə qarşı hərəkətlər kimi qəbul edilməməlidir". İran xarici işlər naziri bildirib ki, "İran diplomatik əlaqələrə və dinc həllərə sadiq qalır". O hesab edir ki, ABŞ "təcavüz, təhdidlər, iqtisadi məcburiyyət və blokadalarla xarakterizə olunan fərqli bir hərəkət kursu seçib".
Eyni zamanda, Tehran daha aqressiv ssenariləri də istisna etmir. Parlament iclasında çıxış edən İran Məclisinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf vurğulayıb ki, ABŞ münaqişəni yenidən qızışdırmaq qərarına gələrsə, bu, Yaxın Şərqdən kənara çıxacaq. "Əgər amerikalılar bu dəfə daha bir səhv etsələr, döyüşlərin coğrafi miqyası İran silahlı qüvvələrinin imkanları və qətiyyəti ilə müəyyən ediləcək, amerikalıların istəkləri və ya niyyətləri ilə deyil", - deyə bir vaxtlar ABŞ prezident administrasiyası ilə vasitəçi danışıqlarda iştirak etmiş parlament spikeri qeyd edib.
Ötən həftə sonu ABŞ Mərkəzi Komandanlığının məsuliyyətində olan Yaxın Şərq bölgəsinə USS Theodore Roosevelt təyyarədaşıyan gəmisinin rəhbərlik etdiyi yeni Amerika təyyarədaşıyan gəmisi hücum qrupu çatıb. Sentyabrın sonlarında San Dieqodan yola düşən və Malakka boğazı və Hind okeanından keçən döyüş gəmisi artıq Ərəb dənizində fəaliyyət göstərən USS George Washington və USS George H.W. Bush təyyarədaşıyan gəmilərinə qoşulub. Pentaqonun ilkin planlarında Corc Vaşinqtonu əvəz etmək üçün Theodore Roosevelt gəmisinin istifadə olunması nəzərdə tutulsa da, ABŞ Hərbi Nazirliyi cədvəli yenidən nəzərdən keçirib və Tehrana təzyiqi artırmaq üçün hər üç hücum qrupunu hələlik yerində saxlayıb.
Vladimir Putin, Donald Tramp və Si Cinpin arasında 19 noyabrda Çinin Şençjen şəhərində, Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (APEC) sammiti çərçivəsində keçiriləcək ilk üçtərəfli görüşdə Yaxın Şərq münaqişəsinin əsas mövzu olacağı gözlənilir. Çindəki danışıqlar əvvəlcədən təsdiqlənmiş protokol və ya gündəm olmadan planlaşdırılsa da, yüksək vəzifəli Amerika rəsmiləri bir neçə xəbər agentliyinə və televiziya kanalına ABŞ prezidentinin iki əsas məsələni qaldırmağı planlaşdırdığını bildiriblər: İranla müharibə və qlobal nüvə arsenalının azaldılması. Ən böyük enerji idxalçısı olan Pekin üçün Hörmüz boğazının qismən blokadasının və Fars körfəzinin atəşə tutulmasının ölkəyə birbaşa zərər verdiyi ümumiyyətlə qəbul edilir.
Qeyd edək ki, Yaxın Şərqdə üç təyyarədaşıyan zərbə qrupunun mövcudluğunun ABŞ-ın zərbə imkanlarını artırıb. Bu, potensial olaraq Amerika rəhbərliyinin yeni eskalasiya barədə qərar verməsini asanlaşdıra bilər. ABŞ-İran müharibəsinin gedişi göstərdi ki, ABŞ-ın bölgədəki quru hava bazaları İranın cavab raket və PUA zərbələrinə qarşı həssasdır. Hətta İrandan xeyli məsafədə yerləşən İordaniya və Səudiyyə Ərəbistanındakı bazalar da İranın təsirli zərbələrinə məruz qalıb və nəticədə həm ABŞ qoşunları, həm də texnikası arasında itkilər olub.
V.VƏLİLİ