Alimlər hələ də onların nə olduğunu bilmirlər...

25.01.2026

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat verir.

Qədim Yer kürəsinin bataqlıqlarında səkkiz metr hündürlüyündə "qüllələr" böyüyüb...

...Hündürlüyü 8,8 metrə qədər olan nəhəng konus formalı fosillər olan prototaksitlər hələ də aşkarlana bilmir.

SİA-nın məlumatına görə, ScienceAlert xəbər verir ki, alimlər onların müasir analoqları olmayan fərqli bir nəslə mənsub olduqlarına inanırlar.

Britaniyalı alimlər öz tədqiqatlarında Prototaksitlərin həyat ağacına uyğun gəlməməsinin əsaslı bir səbəbi olduğunu irəli sürüblər.

Tədqiqatçılar bu orqanizmlərin yosun və ya qədim iynəyarpaqlıların bir forması ola biləcəyinə inanırlar.

Nəşrdə qeyd olunub ki, təxminən 400 milyon il əvvəl at quyruğu, qıjı və bu gün tamamilə yad görünən digər bitki sələfləri Silur dövrünün sonlarında bataqlıqlarda böyüyüb. Onların arasında 8 metr hündürlüyündə "qüllələr" ucalıb və onları müəyyən etmək çətindir.

Nəşrdə həmçinin xatırladılıb ki, 1850-ci illərdə geoloq Con Uilyam Douson səhvən Prototaksitləri "ilk iynəyarpaqlılar" adlandırıb. Ad qalsa da, fosilin təsnifatı ilə bağlı qarışıqlıq Milli Təbiət Tarixi Muzeyinin paleontoloqu Fransis Huberin 2001-ci ildə Prototaksit nümunəsinin çox güman ki, nəhəng bir göbələk olduğunu təsdiqləməsinə qədər davam etdi.

2017-ci ildə Prototaksit fosilinin bir fraqmentinin təhlili Huberin nəzəriyyəsini təsdiqlədi. Daha sonra alimlər müasir Ascomycota göbələklərinin meyvəli bədənlərini xatırladan toxumaları müəyyən etdilər.

Lakin bütün elm adamları buna əmin deyillər. Onlar kəşf edilən fərdi Prototaksit fraqmentlərinin hətta qohum olmaya biləcəyinə inanırlar.

"Canlı göbələklərə həsr olunmuş kitablarda və anatomiya üzrə əsərlərdə heç vaxt belə strukturlara rast gəlmirik", Edinburq Universitetinin paleobotanisti Aleksandr Heterinqton bildirib.

Prototaksit fosilinin boruşəkilli strukturlarının mikroskopik anatomiyasını və kimyəvi analizini öyrənərək tədqiqatçılar qrupu sistematik olaraq hər mümkün qrupu aradan qaldırdı və onunla əlaqəli ola biləcək heç bir müasir orqanizm qoymadı. Britaniyalı alimlər bildiriblər ki,

...Bu tədqiqata əsasən, Prototaksitləri mövcud olan heç bir cinsə aid edə bilmərik və bu, onun unikallığını təsdiqləyir.

Nazlı Almuradova

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
Читать полностью