Alimlər insan DNT sində elə bir yer aşkarlayıblar ki...

30.11.2025

Cebheinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Alimlər insan genomunda yeni bölgələr - mutasiya "qaynar nöqtələr" kəşf ediblər. Bu bölgələr xüsusilə səhvlərə meyillidir: DNT dəyişiklikləri orada gözləniləndən daha tez-tez görünür.

Bu qaynar nöqtələr DNT-dən RNT-yə kopyalanmanın başladığı genlərin ən əvvəlində yerləşir. Məlum olub ki, genin başlamasından dərhal sonra ilk yüz baza cütü təsadüfi DNT bölgələrinə nisbətən 35% daha tez-tez mutasiyaya uğrayır.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, araşdırma “Nature Communications” jurnalında dərc olunub. Tədqiqatda göstərilir ki, bu mutasiyaların çoxu çox erkən - sözün əsl mənasında embrionun ilk hüceyrə bölünmələri zamanı görünür. Bu “mozaika” mutasiyaları hamısına yox, yalnız bəzi hüceyrələrə təsir edə bilər. Valideynin heç bir simptomu olmaya bilər, lakin yenə də belə bir mutasiyanı uşağına ötürür və sonra bu, bütün hüceyrələrində görünəcək.

Alimlər yüz minlərlə insan genomunu, eləcə də müxtəlif tədqiqatlardan götürülmüş ailələri təhlil ediblər. Onlar aşkar ediblər ki, bu "qaynar nöqtələr" xüsusilə beyin funksiyası, ətrafların inkişafı və ən əsası xərçənglə əlaqəli proseslərdən məsul olan genlərdə geniş yayılıb.

Alimlər deyirlər ki, bu kəşf vacibdir, çünki mutasiyaların haradan gəldiyini, genetik məlumatları necə təhlil etdiyimizi və hansı DNT bölgələrinin "daha təhlükəli" hesab edildiyini düşünməyimizi dəyişdirir. İndi mutasiyaların sayını proqnozlaşdıran modellər yenidən hesablanmalıdır, çünki "gen başlanğıcı" üçün fon əvvəllər düşünüləndən daha yüksəkdir.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
Читать полностью