Icma.az xəbər verir, Ses qazeti saytına əsaslanaraq.
Kəşfiyyat İranın ABŞ prezidentinə qarşı sui-qəsd cəhdi planlaşdırdığını bildirir
The Wall Street Journal qəzetinin məlumatına görə, İsrail ABŞ-la İranın ABŞ prezidenti Donald Trampa qarşı yeni sui-qəsd cəhdi hazırladığını göstərən kəşfiyyat məlumatlarını paylaşıb. Təhdid xəbərləri Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin artması fonunda gəlir. Trampın özü iddia edir ki, bu, İranın onu öldürmək üçün ilk cəhdi deyil. "İndiyə qədər yəqin ki, bir az şanslı olmuşam", - deyə ABŞ prezidenti qeyd edib. Sui-qəsd planı və Yaxın Şərqdəki müharibənin yeni mərhələsi barədə məlumatı aparıcı mətbuat verir.
The Wall Street Journal mənbələrə istinadən xəbər verir ki, İsrail ABŞ-la İranın Donald Trampa qarşı yeni sui-qəsd planı olduğunu göstərən kəşfiyyat məlumatlarını paylaşıb. Məqalənin müəllifləri hesab edirlər ki, bu, ABŞ və İran arasında daha da gərginləşməyə səbəb ola bilər.
WSJ nəşrindən iki gün əvvəl Tramp özü jurnalistlərə İrandan həyatı üçün təhlükələr barədə məlumat vermişdi. "Onlar Amerika liderini - məni aradan qaldırmaq istəyirlər." "Mən hər siyahıdayam. Bu səhər gördüm, onların hər bir siyahısındayam. İndiyə qədər yəqin ki, bir az şanslıyam, amma bəlkə də bu uzun sürməyəcək", - deyə o, Ankarada jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.
Media xəbərlərinə görə, NATO sammitindən sonra Tramp Türkiyəni Qətərin təqdim etdiyi yeni Boeing 747-8 əvəzinə köhnə prezident təyyarəsi olan Air Force One ilə tərk edib. The New York Times qəzetinin məlumatına görə, bu qərar təhlükəsizlik səbəbi ilə verilib. NYT-nin məlumatına görə, yeni təyyarədə çox güman ki, raketdən müdafiə sistemləri yox idi.
Cümə axşamı, 9 iyul tarixində İranda ölkənin öldürülmüş Ali Lideri Əli Xameneinin dəfn mərasimində İsrail və Amerika əleyhinə şüarlar yenidən səsləndirilib. WSJ-nin məlumatına görə, tədbir iştirakçıları Trampa qarşı təhdidlər səsləndirib, onun ölümünü tələb ediblər və üzərində "Biz Trampı öldürəcəyik" yazılı banner açıblar.
Nəşr qeyd edib ki, İsrail Trampla İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu arasındakı gərgin münasibətlər fonunda yeni kəşfiyyat məlumatlarını təqdim edib. İranla müharibə məsələsində onların maraqları son zamanlar fərqlidir: Netanyahu hücumların davam etdirilməsini dəstəkləyir, Tramp isə əksinə, münaqişədən çıxış yolu axtarır və daha da gərginləşmənin qlobal iqtisadiyyata zərər verə biləcəyindən qorxur.
WSJ qeyd edir ki, Tehran illərdir İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu generalı Qasım Süleymaninin öldürülməsinə görə Trampdan qisas almaq niyyətində olduğunu açıq şəkildə bildirib. O, Trampın birinci müddətində, 2020-ci ilin yanvar ayında ABŞ-ın hücumu nəticəsində öldürülüb.
ABŞ prezidenti həmçinin dəfələrlə İrandan həyatı üçün təhdidlər barədə danışıb. 2024-cü ilin sentyabr ayında o, TruthSocial sosial media platformasında təhlükədə olduğunu elan edib və həmçinin qeyd edib ki, "İran artıq hərəkətə keçib və uğursuz olub, amma yenidən cəhd edəcək".
2024-cü ilin iyul ayında baş verən sui-qəsd cəhdindən sonra Amerika mediası ABŞ Gizli Xidmətinin Tehranın paralel sui-qəsdi barədə kəşfiyyat məlumatlarına malik olduğu üçün siyasətçinin təhlükəsizliyini qabaqcadan artırdığını bildirib.
Yaxın Şərqdəki münaqişənin yenidən kəskinləşməsi və ABŞ ilə İran arasında müvəqqəti razılaşmanın pozulması fonunda mümkün sui-qəsd cəhdi barədə məlumatlar ortaya çıxdı. Hörmüz boğazını açmaq və qlobal iqtisadiyyata təzyiqi azaltmaq məqsədi daşıyan anlaşma memorandumu olan razılaşma tərəflər arasında mübahisə mövzusu idi. Vaşinqton hesab edirdi ki, sənədin beşinci bəndi İranı Hörmüz boğazından ticarət gəmilərinin təhlükəsiz keçidini təmin etməyə və minalar da daxil olmaqla hərbi maneələri aradan qaldırmağa məcbur edir. Qəzetin məlumatına görə, Tehran eyni ifadəni fərqli şəkildə - İranın boğazdan gəmilərin keçidinə nəzarət etmək hüququnun tanınması kimi şərh edib.
ABŞ ilə danışıqları şərh edən İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf bildirib ki, Hörmüz boğazı yalnız "İran razılaşmaları" ilə açılacaq, Amerika təhdidlərinin təzyiqi altında deyil.
"The Wall Street Journal" qeyd edir ki, ABŞ və onun Fars körfəzindəki ərəb müttəfiqləri qlobal neft və qazın əhəmiyyətli həcmdə keçdiyi boğaz üzərində İranın nəzarətinə qarşıdırlar. Nəşrin məlumatına görə, bu məsələ ilə bağlı fikir ayrılıqları artıq yeni toqquşmalara səbəb olub və tərəflərin İranın nüvə proqramı ilə bağlı yekun razılaşma ilə bağlı müzakirələrdə irəliləməsinə mane olur.
Vaşinqton və Tehran arasında gərginlik 6 iyulda İranın Hörmüz boğazında neft tankerlərinə hücum etməsindən sonra yenidən başladı. Buna cavab olaraq, ABŞ İranın qlobal bazara neft ixrac etməsinə icazə verən lisenziyanı ləğv etdi və bir neçə saat sonra İran ərazisinə kütləvi hava hücumları etdi.
Bunun ardınca İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Bəhreyn və Küveytdəki Amerika hərbi obyektlərinə zərbələr endirdiyini elan etdi. İran Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, ABŞ-ın hərəkətləri, o cümlədən neft satışı lisenziyasının ləğvi, eləcə də davam edən hərbi əməliyyatlar tərəflər arasında müvəqqəti atəşkəsi mümkünsüz edir.
V.VƏLİLİ