Icma.az bildirir, Lent az saytına əsaslanaraq.
Burnu barmaqla eşələmək çox vaxt ciddi problem yaratmır. Lakin dırnaqla burunun içindəki selikli qişanı zədələmək xırda damarların qanamasına səbəb ola bilər. Qanaxma riski ən çox burun arakəsməsinin ön hissəsində yerləşən və sıx damar şəbəkəsi olan Kisselbach sahəsində yaranır.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, həkim barmağın burun boşluğunda hansı nahiyəyə çata və orada zədələnmə yarada biləcəyini izah edib.
Dırnaq burunun hansı hissəsini zədələyə bilər?
Həkimin sözlərinə görə, insanların çoxu burnu güzgüdə görünən hissədən ibarət hesab edir. Halbuki burunun içində havanı nəmləndirib isidən burun balıqqulaqları ilə daha geniş bir boşluq yerləşir. Burun arakəsməsinin ön hissəsində bir neçə arteriya şaxəsi birləşir. Bu sahədə kiçik zədə belə qanaxma yarada bilər.
“İnsan burnunu eşələyəndə dırnaq ən çox məhz bu nahiyəyə toxunur. Selikli qişanı güclü qaşımaq həmin damarlardan bəzilərini zədələyə bilər”, - həkim izah edib.
Ön burun qanaxması burunun quruması, selikli qişanın qıcıqlanması və ya burnu güclü sümkürmək nəticəsində də baş verə bilər. Qan çox görünsə də, belə qanaxmaların əksəriyyəti burunun ön hissəsindən başlayır və adətən nəzarətə götürülə bilir.
Arxa burun qanaxması isə burun boşluğunun daha dərin hissəsində başlayır və onu dayandırmaq çətin ola bilər. Conatanın sözlərinə görə, barmaq həmin nahiyəyə çatmadığı üçün burnu adi qaydada eşələmək, çox güman ki, arxa qanaxmaya səbəb olmur. Belə qanaxmada qan boğaza axa bilər və burnu sıxmaq həmişə kömək etməyə bilər.
Yüksək təzyiq və bəzi dərmanlar qanaxmanı çətinləşdirə bilər
Həkim səbəbi aydın olmayan və uzun müddət davam edən qanaxma ilə müraciət etmiş bir pasiyentdən də danışıb. Həmin şəxsin yuxarı təzyiqi təxminən 170 olub və ona hipertoniya diaqnozu qoyulub, lakin müalicə üçün dərman qəbul etməyib.
“Mən yüksək təzyiqin məhz bu qanaxmaya səbəb olduğunu demirəm. Ancaq bu, həmin vəziyyətdə vacib amil idi. Nəzarətsiz təzyiq qanaxmanın dayandırılmasını çətinləşdirə bilər”, – həkim vurğulayıb.
Aparıcının qeyd etdiyi digər risk amilləri yaşlılıq və qanı duruldan dərmanların qəbulu, o cümlədən varfarin, apiksaban, aspirin və klopidoqreldir.
Burun qanayanda nə etmək lazımdır?
Həkim əvvəlcə laxtaları təmizləmək üçün burnu ehtiyatla sümkürməyi, sonra oturub bədəni bir qədər irəli əyməyi məsləhət görüb. Burunun burun dəliklərinin üstündə yerləşən yumşaq hissəsini 10-15 dəqiqə fasiləsiz sıxmaq, başı arxaya əyməmək lazımdır. Başı arxaya əymək qanın boğaza axmasına səbəb ola bilər. Burun qanaxmasında irəli əyilərək burnun yumşaq hissəsini sıxmaq ilkin yardım qaydalarına da uyğundur.
Conatan güclü qanaxma zamanı burun üçün oksimetazolin spreyi və qanayan nahiyəyə təzyiq göstərmək üçün yumşaq materialdan istifadəni də qeyd edib. Qanaxma güclüdürsə və ya dayanmırsa, başgicəllənmə, zəiflik yaranırsa, yaxud çoxlu qan boğaza axırsa, tibbi yardım almaq lazımdır.
Burnu eşələməyin faydası varmı?
Bu suala həkim bəzən bunun faydalı ola biləcəyini deyərək cavab verib. Onun sözlərinə görə, selik toz, çirk və mikrobları tutaraq onların tənəffüs yollarına daha dərindən keçməsinə mane olur. Burunun içindəki kirpikciklər isə zamanla seliyi burun boşluğunun arxa hissəsinə doğru aparır və o, qida borusuna keçir.
Burun dəliklərinin kənarında selik havanın təsiri ilə quruyur və onu təmizləmək təhlükəli deyil. Problem dırnaqla burunun iç səthini təkrar-təkrar qaşıyıb Kisselbach sahəsini zədələdikdə yaranır.