Icma.az bildirir, Oxumeni.az saytına əsaslanaraq.
Cənub-Şərqi Asiya Dövlətləri Assosiasiyasının (ASEAN) 49-cu zirvə görüşü 15 noyabrda Filippinin paytaxtında açılıb. Oxuməni.az Asean.org-a istinadən xəbər verir ki, üç gün ərzində region liderləri beynəlxalq münaqişələri, ərazi mübahisələrini və iqtisadi təhlükəsizliyə təhdidləri müzakirə edəcəklər.
Zirvə görüşünə Filippin Prezidenti Ferdinand Markos Jr. sədrlik edir. Açılış mərasimində o, region dövlətlərini artan geosiyasi gərginlik, iqtisadi qeyri-müəyyənlik, iqlim dəyişikliyi və transmilli təhdidlər fonunda birliyi gücləndirməyə çağırıb.
Danışıqların əsas mövzularından biri Çin ilə bir neçə Cənub-Şərqi Asiya dövləti arasında ərazi mübahisələrinin davam etdiyi Cənubi Çin dənizindəki vəziyyət olacaq. İştirakçılar mübahisəli sularda münaqişə riskini azaltmağa yönəlmiş tərəflər üçün davranış qaydaları ilə bağlı danışıqları müzakirə edəcəklər.
Myanma böhranı da gündəmdədir. ASEAN liderləri 2021-ci il hərbi çevrilişindən sonra qrup tərəfindən qəbul edilmiş beş maddəlik sülh planının həyata keçirilməsini nəzərdən keçirəcəklər. Əsas tələblərə zorakılığa son qoyulması, humanitar yardımın təmin edilməsi və siyasi dialoqun başlanması daxildir.
Yaxın Şərqdəki münaqişələrin enerji və ərzaq təhlükəsizliyinə təsirinə, eləcə də transmilli cinayətkarlığa və kiberfırıldaqçılığa qarşı mübarizəyə xüsusi diqqət yetirilməsi planlaşdırılır.
Zirvə toplantısında 11 ASEAN ölkəsindən nümayəndələr iştirak edir. Plenar iclasa Braziliya Prezidenti Luis İnasio Lula da Silva, Kanada Baş naziri Mark Karni və Beynəlxalq Valyuta Fondunun İdarəedici Direktoru Kristalina Georgieva da dəvət olunub.
ASEAN-ın Çin, Hindistan, Yaponiya, Koreya Respublikası, Rusiya və ABŞ da daxil olmaqla beynəlxalq tərəfdaşları ilə görüşlərin 16-17 noyabr tarixlərində keçirilməsi planlaşdırılır.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi ABŞ-ASEAN sammitində iştirak etmək üçün 17 noyabrda Manilaya gələcəyi gözlənilir. Sonuncu gündə Filippinlər ASEAN sədrliyini Sinqapura təhvil verəcək.
Xatırladaq ki, əvvəlki ASEAN sammiti 2025-ci ilin oktyabr ayında Kuala Lumpurda açılıb. İştirakçılar iqtisadi əməkdaşlıq, Qəzza zolağındakı vəziyyət və regional təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə ediblər. Görüşdə Şərqi Timorun ASEAN-a qoşulması da planlaşdırılırdı.
2026-cı ilin sentyabr ayında Qazaxıstan və Şərqi Timor diplomatik münasibətlər qurublar. Qazaxıstan tərəfi respublikanı ASEAN-a 11-ci üzv dövlət kimi qoşulması münasibətilə təbrik edib və əməkdaşlığı inkişaf etdirməyə hazır olduğunu bildirib.
Əziz Mustafa