“Dezinfeksiyaedici vasitələr təhlükəlidir” Alimlərdən xəbərdarlıq

25.08.2026

Saglamolun saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.


Evdə istifadə etdiyimiz dezinfeksiyaedici spreylər, salfetlər və antibakterial vasitələr düşündüyümüz qədər zərərsiz olmaya bilər. Alimlər bu məhsulların bir hissəsində olan dördüncü ammonium birləşmələrinin (QAC) sağlamlığa mümkün təsirindən narahatdırlar.
QAC-lar mikrobları öldürmək üçün istifadə olunan kimyəvi maddələrdir. Onlara dezinfeksiyaedici spreylərdə və salfetlərdə, bəzi antibakterial sabunlarda, yuyucu vasitələrdə, hətta bəzi şəxsi qulluq məhsullarında rast gəlmək mümkündür.


Siçanlar üzərində narahatedici nəticələr
ABŞ-da aparılan araşdırmalarda QAC-lara məruz qalan siçanlarda hamiləlik və nəsilartırma ilə bağlı problemlər müşahidə edilib. Bəzi heyvanlarda dölün inkişafında ciddi qüsurlar yaranıb. Erkək siçanlarda isə spermatozoidlərin sayının və hərəkətliliyinin azalması qeydə alınıb.


Alimlər həmçinin bu maddələrin ağciyərlərə, immun sisteminə və beyindəki bəzi hüceyrələrə təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. QAC-ların insan qanında və ana südündə aşkarlanması da tədqiqatçıların narahatlığını artırıb.


Lakin vacib məqam budur: bu nəticələr hələ QAC-ların insanlarda mütləq xəstəlik yaratdığını sübut etmir. Tədqiqatların bir hissəsi heyvanlar və hüceyrələr üzərində aparılıb və insan üçün real riskin müəyyənləşdirilməsi üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.


Hər şeyi dezinfeksiya etmək lazım deyil
Mütəxəssislərin tövsiyəsi dezinfeksiyaedici vasitələrdən tamamilə imtina etmək deyil. Sadəcə onları lazım olmayan hallarda həddindən artıq istifadə etməməkdir.
Gündəlik ev təmizliyində çox vaxt adi sabun və su kifayətdir. Dezinfeksiya isə xüsusilə evdə kimsə yoluxucu xəstəlik keçirəndə daha vacib olur.
Alimlər həmçinin məhsulların etiketini oxumağı və tərkibində benzalkonium xlorid (BAC) və DDAC kimi maddələrin olub-olmadığına diqqət etməyi məsləhət görürlər.
Yəni məqsəd təmizliyi dayandırmaq deyil — lazımsız kimyəvi maddələrdən istifadənin qarşısını almaqdır.

Saglamolun.Az


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
Читать полностью