Icma.az xəbər verir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.
Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti
Yaponiyanın Ehime Universitetinin geofizikləri Yerin nüvəsində həddindən artıq yüksək təzyiq və temperatur şəraitində mövcud olan unikal maddə — maye super-ion hidrogen aşkar ediblər. Proceedings of the National Academy of Sciences jurnalında dərc olunan tədqiqatda alimlər kvant modelləşdirməsi vasitəsilə daxili nüvədəki dəmir-hidrogen ərintilərinin davranışını simulyasiya edərək bu ekstrimal maddənin dövriyyə mexanizmini izah ediblər.
Tədqiqat göstərib ki, super-ion hidrogen elektrik cərəyanını keçirmək qabiliyyətinə və maye xassələrinə malikdir. Nüvənin mərkəzindən kənara doğru hidrogenin sıxlığı azalır; bu radial qradient yüngül elementi xaricə doğru itələyərək onun ərimiş süxurlarla qarışmasına səbəb olur. Ağır və yüngül elementlərin bu cür daimi dövriyyəsi Yerin Maqnit sahəsini yaradan "geo-dinamo" prosesini yanacaqla təmin edir və daxili dəmir nüvənin ildə 1 millimetr böyüməsinə şərait yaradır.
Alimlərin fikrincə, Yerin daxili dərinliklərindəki elementlərin paylanma qanunauyğunluqlarını anlamaq təkcə planetin yaranma tarixini deyil, həm də gələcəkdə maqnit sahəsində baş verə biləcək dəyişiklikləri əvvəlcədən proqnozlaşdırmağa imkan verəcək.
Hazırladı:
Arzu Əliyeva
XQ