Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.
Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti
İnsanın addımları, tarazlığı və hərəkətlərinin ahəngi gündəlik həyatımızda o qədər təbii görünür ki, onların əsl dəyərini çox zaman fərq etmirik. Lakin sinir sisteminin müəyyən xəstəlikləri bu sadə görünən imkanları məhdudlaşdıra bilir. 25 sentyabr – Beynəlxalq Ataksiya Maarifləndirmə Günü məhz belə xəstəliklərə diqqət çəkmək, ataksiya ilə yaşayan insanların səsini daha geniş auditoriyaya çatdırmaq üçün mühüm tarixdir.
Ataksiya hərəkətlərin koordinasiyası, tarazlıq və nitqə təsir göstərə bilən nevroloji pozuntular qrupudur. Onun irsi və sonradan yaranan müxtəlif formaları mövcuddur. Ataksiya insanın yeriməsinə, incə motor hərəkətlərinə, danışığına və gündəlik fəaliyyətlərinə təsir göstərə bilər.
Bu maarifləndirmə gününün tarixçəsində mühüm mərhələ 1999-cu il oldu. Həmin il ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutlarının həmtəşkilatçılığı ilə Beynəlxalq Fridreyx Ataksiyası Konfransı keçirildi. Konfransda Nadir Xəstəliklər Ofisi və Fridreyx Ataksiyası Araşdırma Alyansı da iştirak edirdi. Bu toplantı ataksiya haqqında beynəlxalq maarifləndirmə gününün yaradılması üçün mühüm başlanğıc oldu.
25 sentyabr 2000-ci ildə isə ilk Beynəlxalq Ataksiya Maarifləndirmə Günü keçirildi. Beləliklə, sentyabrın 25-i ataksiya haqqında məlumatlılığın artırılması, xəstəliklə yaşayan insanların və onların ailələrinin diqqətdə saxlanılması üçün xüsusi tarixə çevrildi.
2017-ci ildə maarifləndirmə kampaniyalarında erkən və düzgün diaqnostika, genetik məsləhətləşmə, ictimai məlumatlılığın artırılması və elmi tədqiqatların genişləndirilməsi xüsusi diqqət mərkəzində idi. Milli Ataksiya Fondunun həmin dövrə aid məlumatlarında ABŞ-da irsi və sporadik ataksiyadan təxminən 150 min insanın təsirləndiyi bildirilirdi.
2024-cü ildə ABŞ Konqresində 25 sentyabrın Milli Ataksiya Maarifləndirmə Günü kimi tanınmasına dair qətnamənin qəbul edilməsi də bu istiqamətdə ictimai diqqətin artırılmasının mühüm göstəricilərindən biri oldu. Müvafiq qətnamə ataksiya haqqında məlumatlılığın yüksəldilməsini və bu sahədə elmi araşdırmalara diqqətin gücləndirilməsini nəzərdə tuturdu.
2026-cı il sentyabrın 25-də isə bu əlamətdar gün artıq 26-cı dəfə qeyd olunur. İllər dəyişsə də, onun əsas məqsədi dəyişmir: ataksiyanın yaratdığı problemlər barədə cəmiyyəti məlumatlandırmaq, erkən diaqnostikanın əhəmiyyətini vurğulamaq, elmi araşdırmaları dəstəkləmək və bu xəstəliklə yaşayan insanlara diqqəti artırmaq.
25 sentyabrın yaddaşlarda qalması yalnız bir xəstəliyin adının xatırlanması demək deyil. Bu tarix bizə həyatın ən adi görünən nemətlərinin – sərbəst addımın, tarazlığın, aydın nitqin və müstəqil hərəkətin nə qədər qiymətli olduğunu xatırladır. Ataksiya ilə yaşayan insanlar üçün isə hər gün yeni bir sınaq, hər kiçik irəliləyiş böyük bir qələbədir.
Bəzən bir insanın dünyasını dəyişmək üçün böyük addımlara ehtiyac yoxdur – onu anlamaq, dinləmək və yanında olmaq kifayətdir. Beynəlxalq Ataksiya Maarifləndirmə Günü də məhz bu duyğunu cəmiyyətə çatdırır: görünməyən mübarizələri görmək, səssiz səsləri eşitmək və heç kəsi xəstəliyi ilə baş-başa buraxmamaq.
Çünki həyatın ən böyük möcüzəsi bəzən sadəcə bir addımdır. O addımın atılması çətinləşəndə isə insanın yanında olmaq, onun ümidinə dayaq durmaq hər birimizin mənəvi məsuliyyətinə çevrilir.
Nurəngiz Adilqızı
XQ