“İnouye” teleskopu Günəşin ətraflı görüntülərini çəkib

10.08.2026

Icma.az xəbər verir, Ayna saytına əsaslanaraq.

Günəşdəki plazmanın hərəkəti maqnit sahəsini dəyişdirir və fırlanmaya səbəb olur

Elm adamları dünyanın ən güclü günəş teleskopundan istifadə edərək Günəşin səthini görünməmiş dərəcədə ətraflı şəkildə çəkiblər. Onlar günəş plazma burulğanlarının - uzun müddətdir mövcud olduğu bilinən, lakin əvvəllər görünməmiş burulğana bənzər strukturların - foto və videolarını çəkiblər.

AYNA.AZ xəbər verir ki, Günəşdəki plazmanın hərəkəti maqnit sahəsini dəyişdirir və fırlanmaya səbəb olur. Bu, günəş enerjisinin dalğalanmasının arxasındakı hərəkətverici qüvvədir. Bu "kosmik hava" hadisələri Yerin elektrik şəbəkələrini və peyklərini sıradan çıxara və hətta astronavtlara zərər verə bilər.

ABŞ Milli Günəş Rəsədxanasından Dr. David Boboltz deyir: "Günəş bu enerjinin və bütün bu kosmik havanın mənbəyidir".

O, bu ətraflı görüntülərin kosmik hava şəraitinə daha effektiv reaksiya verməyinə kömək edəcəyini söyləyib: "Kosmik hava şəraitini anlamaq və nəticədə proqnozlaşdırmaq üçün Günəşin fizikasını ən kiçik miqyaslara qədər başa düşməliyik".

Şəkillər tədqiqat nəticələri ilə birlikdə "Nature" jurnalında dərc edilib . Onlar Havaydakı dağ zirvəsində yerləşən dünyanın ən böyük günəş teleskopu olan “İnouye” teleskopundan istifadə etməklə əldə edilib. Bu yer aydın səması və tozsuzluğu ilə seçilib.

Alimlər Günəş səthindəki burulğanları ətraflı şəkildə çəkə biliblər.

Milli Günəş Rəsədxanasının astronomu David Kuridze BBC-yə bildirib: "Bu fırlanma hərəkətləri toplana və sonra genişmiqyaslı partlayışlara səbəb ola biləcək maqnit enerjisi yaradır".

Alimlərin araşdırdığı fenomen Kelvin-Helmholtz qeyri-sabitliyi adlanır. Bu, qaz və ya maye təbəqələrinin - bu halda plazma və ya ionlaşmış qazın - qarşılıqlı təsirində baş verir. Bu, mühitdə bir pozğunluq yaradır və bu, burulğanlara çevrilir. Eyni fenomen okeanda dalğaların əmələ gəlməsinə səbəb olur.

Rəsədxananın digər işçisi Dr.Fridrix Vöger deyir ki, Günəş səthində bu fenomenin kəşfi təkcə kosmik havanın dinamikasını deyil, hətta Günəş səthinin niyə bu qədər isti olduğunu da izah edir.

“Bu, enerjinin necə artdığını göstərir. Üst təbəqələrdə kifayət qədər enerji toplandıqdan sonra o, alovlanma və ya sözdə koronal kütlə atımı şəklində sərbəst buraxıla bilər".

Boboltz əlavə edib ki, praktik faydalardan əlavə (insanlar kosmik hava şəraitini və ondan necə qorunmağı daha yaxşı başa düşəcəklər), kəşf Günəşin "unikal bir laboratoriya" olduğunu xatırladır.

"Bu, bizə ən yaxın ulduzdur", - deyə o bildirib. Və əlavə edib: “Bu, bizə fizikanın əsas qanunlarını anlamağa kömək edir. Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinin ilk eksperimental sübutu günəş tutulmasını müşahidə etməklə əldə edilib. Biz bu cür təcrübələri insan biliyi naminə aparmalıyıq".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
Читать полностью