İtaliyanın yol tıxaclarına kompensasiya sistemi və Azərbaycanın yol infrastrukturunun mövcud vəziyyəti...

İtaliyada yay mövsümündən etibarən avtomobil yollarında tikinti və təmir səbəbindən yaranan tıxacların sürücülərə yaratdığı vaxt itkisini kompensasiya etmək üçün yeni mexanizm tətbiq olunacaq. Sistemin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, sürücülər marşrutun normal hərəkət müddəti ilə müqayisədə cəmi 10 dəqiqəlik əlavə gecikmə yaşadıqları halda belə ödənişin bir hissəsini geri almaq imkanı əldə edəcəklər. Qayda yalnız texniki və planlaşdırılmış işlər ucbatından yaranan tıxaclara şamil edilir və qəzalar, hava şəraiti və digər fövqəladə hallar nəticəsində baş verən ləngimələr bu kateqoriyaya daxil deyil. Geri ödəniş gecikmənin davametmə müddətinə uyğun hesablanacaq və müəyyən hallarda, xüsusilə uzun məsafələrdə 15 dəqiqədən artıq gecikmə olduqda kompensasiya hüququ aktivləşəcək. Tıxacın 3 saata qədər davam etdiyi marşrutlarda isə yol haqqı tam şəkildə geri qaytarılacaq.

Azərbaycanla müqayisə apardıqda aydın olur ki, hazırda ölkədə avtomobil yollarında gecikmələrə görə sürücülərin kompensasiya almasını nəzərdə tutan mexanizm mövcud deyil. Ödənişli yolların sayı məhdud olduğundan, bu cür sistemə ehtiyac İtaliya qədər geniş miqyasda hiss olunmur. Bununla belə, Bakı və ətraf ərazilərdə yol infrastrukturunun genişləndirilməsi və təmir işləri zamanı yaranan tıxaclar sürücülər üçün ciddi vaxt itkisinə səbəb olur. Yeni italiyan modelinin tətbiqi Azərbaycanda müzakirə olunsa, bu, həm sürücülərin məmnunluğunu artıra, həm də yol infrastrukturuna məsul qurumları işin keyfiyyətinə daha həssas yanaşmağa sövq edə bilər. Lakin belə bir sistemin reallaşdırılması üçün ödənişli yol şəbəkəsinin genişləndirilməsi, gecikmələrin dəqiq ölçülməsi üçün texnoloji nəzarət mexanizmlərinin qurulması və hüquqi bazanın yenilənməsi tələb olunur.

İtaliyanın təklif etdiyi mexanizm sürücülərin itirdiyi vaxtı kompensasiya etməklə yanaşı, yol idarəçiləri üçün məsuliyyət və şəffaflığı artıran, xidmət keyfiyyətini yüksəltməyə yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycanın yol infrastrukturunda oxşar yanaşmanın tətbiqi perspektivli görünsə də, bir sıra texniki şərtlər formalaşmadan bunu mümkün saymaq çətindir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info