Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.
Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti
Polşanın şərqində yerləşən Lüblin şəhərində mədəni irsin qorunması üzrə mütəxəssislərə təhvil verilən kiçik bir daş balta elm dünyası üçün əsl tapmacaya çevrilib. Kristal süxurdan hazırlanan bu nadir eksponatın uzunluğu cəmi 11 santimetrdir. Tapıntı yuvarlaq kənarları olan beşbucaqlı forması, qövsvari kəsici hissəsi (tiyəsi) və demək olar ki, hamar olan dəstək xətti ilə diqqət çəkir. Baltanın ağac dəstəyinə bərkidilməsi üçün nəzərdə tutulan dəlik tam mərkəzə yaxın hissədə yerləşir. Maraqlıdır ki, alətin kəsici hissəsində demək olar ki, heç bir aşınma və ya iş izi yoxdur, lakin dəstək tərəfində səthi zədələnmələr aşkar edilib.
İlk baxışda bu balta öz formasına görə Neolit (yeni daş) dövrünün sonlarına aid "Şnurlu keramik mədəniyyəti"nin məhsullarını xatırladır, çünki həmin icmalara məxsus bənzər daş baltalar qəbirlərdən tez-tez tapılır. Lakin arxeoloqlar mühüm bir fərq qeydə alıblar ki, bu baltanın tiyəsi sözügedən mədəniyyətə xas olan qaydada genişlənmir. Məhz bu detal mütəxəssisləri Polşanın cənub-şərqində iz qoymuş və Erkən Tunc dövrünə aid olan "Meyanovitse mədəniyyəti" barədə düşünməyə vadar edir. Bənzər baltalara daha əvvəl Voytsexovitse ərazisində də rast gəlinib və alimlər onların sadə bir əmək aləti deyil, xüsusi simvolik statusa və ya sosial əhəmiyyətə malik ritual əşyası olduğunu iddia edirlər.
Bu tapıntının aidiyyatını dəqiqləşdirməyin əsas çətinliyi Lüblin regionunun vaxtilə Son Neolit və Erkən Tunc dövrü ənənələrinin kəsişdiyi qlobal bir coğrafi qovşaq olmasıdır. Bu səbəbdən baltanın konkret hansı mədəniyyətə məxsus olduğunu demək çətindir və geniş spektral analizlərin aparılması tələb olunur. Hazırda bu unikal əşya daha dərindən öyrənilməsi üçün Lüblin voyevodalığının muzeylərindən birinə təhvil verilməyi gözləyir. Arxeoloqlar ümid edirlər ki, hər şey uğurla tamamlanarsa, bu kiçik daş balta bəşəriyyətin daş dövründən tunc dövrünə keçidi zamanı qədim adət-ənənələrin necə dəyişdiyini və yenidən formalaşdığını izah etməkdə elmə böyük kömək edəcək.
Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ