Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.
...Çinin Şençjen şəhərində APEC sammiti keçirilir və bu səfər Vladimir Putin üçün əsas an olmalı idi.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Rusiya lideri ora Donald Tramp və Si Cinpinlə birlikdə dünyanı bölmək ambisiyaları ilə səyahət edib.
Lakin qələbə əvəzinə, reallıq Kreml lideri üçün tam rüsvayçılıq gününə çevrildi.
Çin tərəfi hər addımda Putinə əsl yerini göstərdi. Və bu, yüksək səviyyəli liderdən çox fərqli bir şey olduğu ortaya çıxdı.
Qırx dəqiqə və daha bir Tramp zarafatı...
Putinin səhəri Donald Trampla ikitərəfli görüşlə başladı. Təbliğat marağı artırdı, liderlərin bir gündə iki dəfə görüşəcəyi ilə öyündü.
Lakin danışıqların özü cəmi 40 dəqiqə davam etdi. Tərcümə də daxil olmaqla, söhbət olduqca qısa oldu.
Rusiyanı Lavrov, Siluanov, Uşakov və Dmitriyev, ABŞ-ı isə Dövlət katibi Marko Rubio və Maliyyə naziri Skott Bessent təmsil edirdi.
Tramp, bir şəkildə diktatora uzaqdan səsləndi: "Bu kimdir? Bu mənim dostumdur! Səni görməyimə şadam." O, təriflər söylədi, lakin söhbətdən sonra heç bir açıqlama verilmədi. İki tərəf mətbuata danışmadı və sakitcə ayrıldı.
Pekindən protokol təhqirləri...
Lakin Trampın sözləri Putinin Çin tərəfindən qarşılanmasından sonra onun əhvalını çətin ki qaldırdı. Pekin hətta təyyarədə ABŞ lideri ilə Kreml rəhbərinə münasibəti arasında təəccüblü təzad nümayiş etdirdi.
Si Cinpin şəxsən Donald Trampı təqdirlə qarşılayıb. Bu, müstəsna haldır: ÇXR lideri sonuncu dəfə həmkarı ilə rampada 1960-cı ildə, Mao Xruşşovu salamlayanda görüşmüşdü.
Üç müddət ərzində Si heç kim üçün belə bir şey etməyib. Putinin təyyarəsinə yalnız ÇKP MK Siyasi Bürosunun üzvü, iyerarxiyada təvazökar beşinci yeri tutan Cai Qi gəldi.
Bu, Pekinin Moskvanın real çəkisini necə qiymətləndirdiyini açıq şəkildə göstərdi.
Sonra zorakılıq davam etdi. Putinin zirvədə görünməsi zamanı onlar hətta Rusiya himnini də ifa etmədilər – sadəcə, Çaykovskinin "Şelkunçik" baletindən bir parça ifa edildi. Amma Tramp üçün orkestr ABŞ himnini səsləndirdi.
Arxa çərçivə və ayrı masa...
...Birgə fotoşəkil daha az açıqlanmadı. Putin qarşı tərəfə - Çin Xalq Respublikasının liderinin həyat yoldaşı Penq Liyuanın yanında dayanmağa göndərilib.
Eyni zamanda, Si Cinpin və Donald Tramp yan-yana əzəmətli pozalar veriblər. Putinin acı ifadəsinin görüntüləri internetdə yayılıb: o, bütün günü susub və niyə nəzərə alınmadığını anlamağa çalışıb.
Axşam isə o, ziyafət zamanı liderlərlə ünsiyyət imkanından məhrum olaraq ayrı bir masada əyləşib.
Tramp niyə Putinlə “dostluq” oynayır?
Putinin Trampla təmasa hava kimi ehtiyacı var – “dost” haqqında sözlər çinlilərin üzünə vurmasından sonra balzam oldu.
Bəs bu istehsal Trampa niyə lazımdır?
Birincisi, o, Avropaya sataşmağı sevir. Bu, müttəfiqlərə Vaşinqtonsuz hər şeyin onlar üçün çətin olacağına və ABŞ-ın hər zaman Rusiya ilə birbaşa danışa biləcəyinə işarədir. Ona görə də Avropa kömək istəməkdə fəallaşmalıdır.
İkincisi, Trampa görünən uğur lazımdır. Bununla belə, ştatların özündə belə taktikalar şübhə doğurur: Respublikaçı seçicilər Amerikanı diktaturalarla kompromis axtaran yox, lider kimi görməyə çalışırlar.
Hətta Laura Loomer kimi sağçı fiqurlar İrana ABŞ hərbçilərini öldürməkdə kömək edən və Duqinin anti-Qərb ideyalarını təkrarlayanlara rəğbət bəsləməkdən qəzəblənirlər. Moskva ilə yaxınlaşma həyəcanverici deyil.
“Yalta 2.0” illüziyası...
...Deməli, üçtərəfli görüşdə hər kəsin öz maraqları var.
Çinin ticarətin liberallaşdırılması və ixracın qorunmasına ehtiyacı var.
ABŞ Pekinin iştirakı ilə nüvə silahı sazişləri əldə etməyə çalışır.
Putin isə təsir dairələrinin yeni bölünməsini xəyal edir. Ancaq Yaltaya qayıtmaq olmayacaq. Avropa dünyanı arxadan bölmək cəhdlərini qəti şəkildə qəbul etməyəcək.
Şençjendə qeyri-müəyyən bir kommunike imzalansa belə, onu həyata keçirmək mümkün olmayacaq. Putin Trampın tanış açıqlamalarına sevinə bilər, lakin sammitin əsas nəticəsi artıq göz qabağındadır: Putin böyük oyunda sadəcə olaraq ayrıca masada əyləşib.
P.S: Sizcə, bu yazıya Əkrəm Əylislinin “Quşu uçan budaqlar” povestinin adını vermək münasibdirmi?
Əli Babayev