Icma.az bildirir, Adelet.az saytına əsaslanaraq.
Hekayə
Qorabişirən yay günlərinin sonları idi. Artıq yeni dərs ilinin başlamasına sayılı günlər qalırdı. O da yaşıdları kimi məktəbə qayıdacağı günü böyük həvəslə gözləyirdi. Dəftər-qələmini, məktəb çantasını böyük həvəslə hazırlamış, səliqə ilə ütülənmiş məktəbli formasını paltar dolabından asmışdı. Hər şey öz qaydasında idi. Bircə məktəbin açılması qalmışdı...
Tətil günlərində sinif yoldaşlarından ayrı düşmüşdü. Onlarla yenidən görüşməyə, yay boyunca gördüklərini, yaşadıqlarını bölüşməyə tələsirdi. Yəqin ki, dostlarına danışacağı xeyli sözü, bölüşəcəyi maraqlı xatirələri vardı. Bir yeniyetmənin ürəyində nə qədər arzu, nə qədər sevinc ola bilərdisə, onun da ürəyi elə həmin arzularla döyünürdü. Sentyabr ayında doğum gününü də qeyd edəcəkdi. On üç yaşı tamam olacaqdı...
On üç yaş... İnsan ömrünün ən qayğısız, ən işıqlı çağlarından biri. Dünyanın ağrı-acısından xəbərsiz, sabahın bu gündən daha gözəl olacağına inanan bir uşağın yaşı. Qarşıda onu gözləyən neçə-neçə dərs ili, açılmamış kitablar, yazılmamış dəftərlər, gerçəkləşməmiş arzular vardı. O da bütün yaşıdları kimi böyük arzularla gələcəyə boylanırdı. Hələ həyatın ona nələr yaşadacağından xəbərsiz idi.
Ad gününə hələ bir neçə gün qalsa da, o, böyük həyəcanla həmin günü gözləyir, tez-tez təqvimə baxırdı. Bir gün anası onun bu həyəcanını görüb təbəssümlə soruşdu:
– Oğlum, ad günündə neçə yaşın olacaq?
O, uşaq sevincilə, sanki böyüməyə bir addım da yaxınlaşdığı üçün fərəhlənərək cavab verdi:
– On üç yaşım tamam olacaq, ana. Daha bir yaş böyüyürəm!
Anası gülümsəyib onun saçlarını sığalladı. Bəlkə də ana üçün o, həmişə balaca uşağı olaraq qalacaqdı. Amma oğlunun ürəyində böyüməyə, həyatı tanımağa, gələcəyə doğru tələsməyə böyük bir həvəs vardı.
Nəhayət, səbirsizliklə gözlədiyi gün – sentyabrın biri yetişdi. Böyük həvəslə məktəbli paltarını geyinib evdən çıxdı. Məktəb evlərindən çox da uzaq deyildi. Qonşu uşaqlara qoşulub tədris ocağına, qarşıda onu gözləyən yeni günlərə doğru addımladı...
İlk dərs günü çoxdan görmədiyi sinif yoldaşları və müəllimləri ilə görüşdü. Müəllimləri onu çox sevirdilər. Yaxşı oxuması, istiqanlılığı, mehriban davranışı ilə həm müəllimlərinin, həm də sinif yoldaşlarının sevgisini qazanmışdı. Tətil günlərində yaşadıqlarını, gördüklərini böyük həvəslə tənəffüs vaxtı dostlarına danışır, onların da yay təəssüratlarını maraqla dinləyirdi. Məktəb yenidən öz əvvəlki səs-küyünə, uşaq gülüşlərinə qovuşmuşdu...
Sentyabrın altısı gəlib çatdı. Onun on üç yaşı tamam olurdu. Atası ilk övladının bu özəl gününü yaddaqalan etmək istəyirdi. Ona gözəl bir qol saatı hədiyyə etdi.
– Ad günün mübarək, oğlum! Bu saatı sənə ona görə almışam ki, vaxtının qədrini biləsən. Hər keçən dəqiqə səni arzularına bir addım yaxınlaşdırsın.
O, saatı sevincək qoluna taxıb atasına baxdı:
– Ata, mən də böyüyəndə sənin kimi həkim olacağam. İnsanları sağaldacağam.
Atası oğlunun bu sözlərindən məmnunluqla gülümsədi:
– İnanıram ki, olacaqsan, oğlum. Sənə böyük ümidlərim var. Əminəm ki, məndən də yaxşı həkim olacaqsan. Əsas odur ki, yaxşı insan olmağı heç vaxt unutmayasan...
O, atasının sözlərini böyük bir sevinc və qürurla dinləyirdi. Hələ bilmirdi ki, bu saat onun qolunda cəmi iki gün qalacaq, atasının onun gələcəyi ilə bağlı qurduğu arzular isə bir daha gerçəkləşməyəcək...
Ad günündən cəmi iki gün keçmişdi. Sentyabrın səkkizi idi. On üç yaşının sevincini hələ ürəyində yaşadan yeniyetmə əmisinin yaşadığı kəndə qonaq getmişdi. Həmin gün əmisi və digər üç uşaqla birlikdə göl sahilinə gəzməyə yollandılar. Heç kimin ağlına gəlməzdi ki, bu adi gəzinti bir neçə dəqiqə sonra həyatlarının ən ağır xatirəsinə çevriləcək...
Sahil boyu uşaqların şən səsləri eşidilirdi. Hər şey öz axarında idi. Ta ki, uşaqlardan biri qəfil sürüşərək suya düşənədək...
Bir anın içində şənlik vahiməyə, qayğısızlıq qorxuya çevrildi. Suda çabalayan uşağın köməyə ehtiyacı vardı. O, heç düşünmədən özünü suya atdı. Çünki həmin an onun üçün hər şeydən vacib olan suda boğulan uşağın həyatını xilas etmək idi. Uşağı xilas etdi. Bir ailəyə övladını, bir anaya balasını qaytardı. Amma özü geri dönmədi...
O, suyun qoynunda yaşamaq uğrunda mübarizə aparırdı. Bəlkə də son ana qədər sahilə çıxacağına, yenidən doğmalarının yanına qayıdacağına ümid edirdi. Amansız sular onu sahilə qovuşmağa qoymadı...
Onun cansız bədənini sudan çıxaranda qolundakı saat hələ də işləyirdi. Əqrəblər öz axarı ilə irəliləyir, zamanın dayanmadan keçdiyini göstərirdi. Lakin sahibinin ömrü əbədi olaraq yarımçıq qalmışdı...
Bu xəbər ata-anasının dünyasını başına yıxdı. Bir neçə gün əvvəl on üç yaşını qeyd edən, gələcəklə bağlı arzular quran, böyüyüb atasının yolunu davam etdirmək istəyən övladları artıq həyatda yox idi. Kaş onu həmin gün yola salmayaydılar, kaş bu səfərin qarşısını ala biləydilər... Nə ata-ananın peşmanlığı, nə də göz yaşları zamanı geri qaytara bilməzdi. Onların qəlbində ömürlük bir övlad nisgili qalacaqdı...
Onun həyatı faciə ilə bitsə də, göstərdiyi qəhrəmanlıq unudulmadı. Bir uşağın həyatını xilas etmək üçün öz canından keçən bu yeniyetmənin adı yaşadığı el-obada hörmətlə anıldı. Vaxtilə təhsil aldığı məktəbə onun adı verildi. Məktəbin qapısında indi böyük hərflərlə onun adı yazılmışdı. O, arzularına çatmaq, böyümək, həkim olmaq istəyirdi. Amansız ölüm buna imkan vermədi...
Uşaqlıq arzuları yarımçıq qalan həmin yeniyetmənin ruhu indi adını daşıyan məktəbin dəhlizlərində, sinif otaqlarında dolaşırdı.
Onun məzarını ziyarət edənlər isə başdaşına həkk olunmuş misraları oxuyaraq cəmi on üç yaşında bir ömrün necə yarımçıq qaldığını, eyni zamanda, bir insan həyatını xilas etmək üçün göstərilən böyük fədakarlığı anlayırlar. Bu misralar onun necə cəsur, fədakar bir insan olduğunu gələcək nəsillərə çatdırır...
Yenicə çatmışdım mən on dörd yaşa,
Ömrümün yelkəni toxundu daşa.
Əlim də çatmadı qohum-qardaşa,
Aldı ağuşuna dalğalar məni.
Ölümün qoynuna atıldım ki, mən,
Qurtulsun sularda can verib ölən.
Bütün ixtiyarım getdi əlimdən,
Yaşadar ellərdə etibar məni.
Başdaşındakı gülərüz portret və üzərində yazılmış "Sədrəddin Soltan oğlu Bayramov" adı onun kimliyini ziyarətə gələn hər kəsə xatırladırdı. Bir vaxtlar böyüməyə tələsən, arzuları yarımçıq qalan bir uşağın adı indi yaddaşlara əbədi həkk olunmuşdu... Onun ömrünü sular aldı, amma adını, qəhrəmanlığını və xatirəsini zamanın dalğaları belə silə bilmədi...