Süni intellekt insanları ölümdən yox, xəstəlikdən qorumalıdır

14.10.2026

Cebheinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Süni intellekt səhiyyənin müalicədən profilaktikaya keçidinə kömək edir

Avropa əhalisi qocalır və bu, onsuz da həddindən artıq yüklənmiş səhiyyə sistemlərinə təzyiqi artırır. Çıxış yolu yalnız xəstəliklərin daha effektiv müalicəsində deyil, həm də onların ilk növbədə baş verməsinin qarşısını almaqdadır.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, süni intellekt bu dəyişikliyin mümkün olmasına kömək edə bilər. Lakin məsuliyyətli süni intellekt üzrə qlobal agentlik olan “HealthAI”-ın baş direktoru Rikardo Batista Leitenin qeyd etdiyi kimi, təkcə texnoloji inkişaf kifayət deyil.

"Əgər süni intellekt səmərəsiz bir sistemə çevrilərsə, bu, sadəcə olaraq öz səmərəsizliyinizdə çox səmərəli olmağınıza kömək edəcək", - deyə o, “Euronews”-a bildirib.

Süni intellekt müəyyən xəstəliklərin inkişaf riski altında olan insanları xəstələnməzdən əvvəl müəyyən etməyə kömək edə bilər və bu da həkimlərə və səhiyyə xidmətlərinə daha tez müdaxilə etməyə imkan verir. Lakin təkcə texnoloji inkişaf belə bir transformasiyaya səbəb olmayacaq.

"Təkcə texnologiya bizi xilas etməyəcək", - HealthAI-ın baş direktoru Batista Leite deyib. Onun sözlərinə görə, səhiyyə sistemləri müalicəni profilaktikadan daha çox mükafatlandıran maliyyə stimullarını dəyişdirməlidir. Onun sözlərinə görə, xəstəxanalar xəstələri sağlam saxlamaq əvəzinə, onları müalicə etmək üçün pul alırlar:

“Profilaktikaya doğru keçid erkən müdaxiləni və proaktiv monitorinqi mükafatlandıran yeni maliyyələşdirmə modellərini tələb edəcək”.

Tibbi məlumatları sağlamlığa təsir edən sosial amillərlə yanaşı təhlil etməklə, süni intellekt vəziyyətləri pisləşməzdən əvvəl dəstəyə ehtiyacı olan insanları müəyyən etməyə kömək edə bilər. Batista Leite vurğulayıb ki, məqsəd yalnız infarktdan sonra bir insanı xilas etmək deyil, həm də infarktın qarşısını tamamilə almaqdır.

Lakin tibbdə süni intellektdən istifadənin genişləndirilməsi başqa bir əsas amilə əsaslanır: etibar. Xəstələr və səhiyyə işçiləri texnologiyaların təhlükəsiz olduğuna və faydalarının risklərdən daha çox olduğuna əmin olmalıdırlar. Bu, sistem təsdiqləndikdən və adi klinik praktikaya tətbiq edildikdən sonra da davam edən nəzarət tələb edir.

Bu yaxınlarda ÜST-ün Avropa üzrə Regional Direktoru Hans Henri P. Kluge xəbərdarlıq edib ki, süni intellekt əsaslı həllər artıq Avropadakı xəstəxanalarda tətbiq olunsa da, yalnız bir neçə ölkə onların istifadəsini tənzimləyir və bu da xəstələri risk altında qoyur. ÜST-ün Avropa Bölgəsindəki 53 ölkənin üçdə ikisi artıq süni intellekt diaqnostikasından istifadə edir. Onların yarısı xəstələrlə ünsiyyət qurmaq üçün çatbotlardan istifadə edir,. Yalnız bir neçəsi, yəni hər on iki nəfərdən biri  süni intellekt idarəetmə strategiyalarına malikdir.

Kluge qeyd edib ki, bu, narahatedici bir mənzərədir və belə bir vəziyyətin ictimai sağlamlığa mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. O, xəbərdarlıq edib ki, bütün bunlar ümumilikdə səhiyyə sistemlərinə ictimai etimadı sarsıdır". Xatırladaq ki, “HealthAI” mənfi hadisələri müəyyən etmək və yaranan risklər barədə məlumatları dərhal paylaşmaq üçün hazırlanmış qlobal erkən xəbərdarlıq sistemi yaratmaq üçün on ölkədəki tənzimləyicilərlə işləyir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

 

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
Читать полностью