Türkiyə COP31 də elektrikləşdirmə üzrə qlobal əməkdaşlığa hazırlaşır

29.09.2026

Xalq qazeti saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Türkiyə, COP31-ə sədrliyi çərçivəsində, 2035-ci ilə qədər qlobal son enerji istehlakında elektrik enerjisinin payını 35 faizə çatdırmaq məqsədinə uyğun olaraq Antaliyada elektrikləşdirmə üzrə beynəlxalq əməkdaşlığı inkişaf etdirməyi hədəfləyir.

9-20 noyabr tarixlərində Antaliyada Türkiyənin ev sahibliyi ilə keçiriləcək Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının 31-ci Tərəflər Konfransı (COP31), Türkiyənin qlobal miqyasda elektrikləşdirməni sürətləndirmək məqsədini COP gündəliyinə gətirməsi üçün bir mərhələ olacaq. COP31 Sədrliyi tərəfindən elan edilən məqsəd, son enerji istehlakında elektrik enerjisinin payının 20 faizdən bir qədər çox olan payını 2035-ci ilə qədər 35 faizə çatdırmağı əhatə edir. Məqsəd, binalarda, nəqliyyatda və sənayedə qazıntı yanacaqlarından təmiz elektrik enerjisinə keçidi sürətləndirmək, bərpa olunan enerji istehsalını artırmaq, şəbəkə və saxlama infrastrukturunu gücləndirmək və xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün maliyyəyə çıxışı dəstəkləməkdir.

SHURA Enerji Keçid Mərkəzinin direktoru Alkım Bağ, AA müxbirinə Türkiyənin COP31 Sədrliyi çərçivəsində gündəmə gətirdiyi 35% hədəfi və elektrikləşdirmənin enerji keçidindəki rolu barədə danışıb.

Elektrikləşdirməni "qalıq yanacaqla işləyən sistemlərin elektrik enerjisinə çevrilməsi və binalar, nəqliyyat və sənaye kimi enerji tələb edən sektorlarda qalıq yanacaqların təmiz elektrik enerjisi ilə əvəz edilməsi" kimi təyin edən Bağ, son illərdə qlobal miqyasda istifadəyə verilən yeni elektrik enerjisi gücünün böyük bir hissəsini bərpa olunan enerji mənbələrinin təşkil etdiyini bildirib.

Bağ, mövcud texnologiyalar və xərclərin azalması ilə bərpa olunan enerji mənbələri vasitəsilə elektrik enerjisi istehsalının dekarbonlaşdırılmasına kömək etdiyini və elektrikləşdirmənin geniş yayılmasının enerji tələb edən sektorlarda qalıq yanacaqların istifadəsini azalda biləcəyini qeyd edib.

O, müxtəlif xalis sıfır ssenarilərinə görə, son enerji istehlakında elektrik enerjisinin payının 2035-ci ildə 35 faizə, 2050-ci ildə isə ən azı 50 faizə çatmalı olduğunu, lakin mövcud siyasətlə 2035-ci ilə qədər yalnız 25 faizə çata biləcəyini qeyd etdi. O, Türkiyənin bu baxımdan 35 faiz hədəfinin əhəmiyyətini vurğulayıb.

"Bu hədəfi elan etməklə, indi "Nə qədər bərpa olunan enerji istehsal edə bilərik?" sualından yayınırıq." "Təmiz elektrik enerjisini bütün iqtisadiyyata necə yaymaq olar?" sualına Bağ davam edərək deyib: “Elektrikləşdirmə bərpa olunan enerji ilə real iqtisadiyyat arasında bir körpüdür. Buna yalnız iqlim siyasəti kimi baxılmamalıdır. Çünki bu, həm də enerji idxalını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Türkiyə kimi enerji idxalından asılı olan ölkələr üçün xarici ticarət kəsirinin və cari hesab kəsirinin azaldılması vacibdir. Buna görə də, bu, yalnız iqlim siyasəti kimi deyil, həm də iqtisadi dayanıqlıq, sənaye rəqabət qabiliyyəti və enerji təhlükəsizliyi strategiyası kimi qəbul edilməlidir. Buna görə də COP31 kontekstində elan edilən 2035-ci il hədəfi çox vacibdir.”

Bağ bildirib ki, təkcə elektrikləşdirmə enerji transformasiyası üçün kifayət deyil və sistemin bütün elementləri birlikdə nəzərə alınmalıdır. Elektrikləşdirmə səbəbindən artan elektrik enerjisinə tələbatın təmiz və bərpa olunan mənbələrdən ödənilməli olduğunu bildirən Bağ, "Bərpa olunan enerji və elektrikləşdirməni eyni transformasiyanın iki tərəfi kimi nəzərdən keçirə bilərik" deyib.

Elektrikləşdirmənin elektrik enerjisinin istifadə edildiyi zaman və harada dəyişdiyini və istehsal strukturunun da külək və günəş kimi dəyişkən mənbələrin artan payı ilə transformasiya olunduğunu vurğulayan Bağ, şəbəkələrin yeni tələb və təklif strukturuna tez, etibarlı və səmərəli şəkildə uyğunlaşmalı olduğunu vurğuladı. O, əlavə edib: "Elektrik şəbəkələrinin elastikliyini artırmaq lazımdır. Batareya saxlama texnologiyaları və ya bazar əsaslı tələb tərəfinin iştirakı kimi mexanizmlər vacib olacaq. Bütün elastiklik həllərinin inteqrasiyası zəruri olacaq. Eyni zamanda, şəbəkələrin gücləndirilməsi, modernləşdirilməsi və rəqəmsallaşdırılması vacib olacaq".

Həmçinin Bağ bazar dizaynının və dəqiq qiymət siqnallarının da transformasiyanın vacib elementləri olduğunu bildirərək, "Elektrik enerjisinin nə vaxt və harada daha dəyərli olduğunu əks etdirən qiymət siqnallarına ehtiyacımız var. Tələb tərəfində iştirak" deyə, söyləyib.

M.MİRZƏ
XQ 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
Читать полностью