Lent az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.
Siz uşağa şirniyyatı qadağan edirsiniz. Hər konfeti nəzarətdə saxlayırsınız. “Zərərli” hesab etdiyiniz məhsulları menyudan çıxarırsınız. Düşünürsünüz ki, bununla sağlam uşaq böyüdürsünüz. Amma bir müddət sonra o, gizlicə şokolad yeməyə və ya makarondan başqa hər şeydən imtina etməyə başlayır. Məqalədə bunun uşağın “korlanması” deyil, qida ilə bağlı qorxu və etirazın formalaşması ola biləcəyi bildirilir.
Lent.az xəbər verir ki, şirniyyata sərt qadağa uşağın həmin məhsulu daha çox arzulamasına və fürsət yarananda onu həddindən artıq yeməsinə səbəb ola bilər. Uşağın istəmədiyi yeməyi zorla yedizdirmək də qidaya qarşı mənfi münasibət yarada bilər.
Yeməkdən imtina, yalnız müəyyən qidaları seçmək və gizlicə yemək bəzən inadkarlıqdan deyil, təzyiqə qarşı reaksiyadan qaynaqlanır. Şirniyyatı tamamilə “qadağan olunmuş məhsul” kimi təqdim etmək uşağın onu adi qidadan çox mükafat və xüsusi bir şey kimi qəbul etməsinə səbəb ola bilər.
Şirniyyata qadağa onu daha cəlbedici edə bilər
Valideyn “konfet olmaz” dedikdə, uşaq şirniyyatı daha qiymətli və əlçatmaz məhsul kimi qəbul edə bilər. Qadağa nə qədər sərt olsa, həmin məhsula maraq da bir o qədər arta bilər. Nəticədə uşaq qonaqlıqda, məktəbdə və ya valideyndən gizli şəkildə şirniyyata çıxış əldə etdikdə özünü saxlamaqda çətinlik çəkə bilər.
Yağlı və kalorili qidaları tam qadağan etmək
Məqalədə yağ, qaymaq, yağlı ət və pendir kimi məhsulların uşağın menyusundan tam çıxarılmasının düzgün olmadığı bildirilir. Yağlar uşağın inkişafı üçün lazım olan qida maddələri sırasındadır. Buna görə də məqsəd onları tam qadağan etmək deyil, yaşa və ehtiyaca uyğun balanslı şəkildə təqdim etmək olmalıdır.
Uşağı sevmədiyi yeməyi yeməyə məcbur etməyin
Valideyn bəzən “faydalıdır” deyərək uşağı istəmədiyi məhsulu yeməyə məcbur edir. Lakin belə yanaşma yemək vaxtını xoş təcrübədən mübarizəyə çevirə bilər. Uşaq yeməyi təzyiqlə əlaqələndirməyə başlayanda təkcə həmin məhsuldan deyil, ümumilikdə süfrədən uzaqlaşa bilər. Bu halda məqsəd uşağı zorla yedizdirmək deyil, yeni qidaları sakit şəkildə təklif etmək olmalıdır.
İlk illərdə dad vərdişləri formalaşır
Uşaqlıq dövründə müxtəlif dadlarla tanışlıq gələcək qida seçimlərinə təsir edə bilər. Bu səbəbdən uşağa müxtəlif məhsulları sınamaq imkanı vermək tövsiyə olunur. Məqsəd “hər şeyi mütləq yeməlisən” demək deyil, qidanı qorxu və qadağa mənbəyinə çevirməməkdir.
Yeməyi mükafat və ya cəzaya çevirməyin
Ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri belə ifadələrdir: “Sıyığı yesən, konfet verəcəyəm”. Bu zaman uşaq sıyığı məcburiyyət, konfeti isə mükafat kimi qəbul edə bilər. Daha uyğun yanaşma uşağa yeməyi təklif etmək, lakin onu məcbur etməməkdir. “Bunu yeməlisən” əvəzinə “dadına baxa bilərsən” demək daha yumşaq münasibət formalaşdırır. Tam qadağa əvəzinə miqdar və istifadə tezliyi ilə bağlı sərhədlər qoymaq da daha məqsədəuyğun hesab edilir.
Uşaq yalnız makaron yeyirsə nə etmək olar?
Yeni məhsulları təzyiq göstərmədən təklif etməyə davam etmək tövsiyə olunur. Uşağın boşqabına çox kiçik miqdarda yeni məhsul qoymaq olar. O, ilk dəfə dadına baxmasa belə, bunu məcburiyyətə çevirməmək lazımdır. Bəzən uşağın yeni qidaya alışması üçün həmin məhsulla dəfələrlə qarşılaşması lazım gəlir.
Uşaq hazırladığınız yeməkdən imtina edirsə
Belə halda uşağı zorla yedizdirmək tövsiyə olunmur. Ona yemək istəmirsə, həmin anda yeməmək seçimi verilə bilər. Bununla yanaşı, ailənin müəyyən yemək rejiminin qorunması vacibdir. Bu yanaşma uşağa seçim hissi verir və süfrə arxasında münaqişənin azalmasına kömək edə bilər. Qida ilə bağlı sərt qadağalar hər zaman sağlam vərdiş yaratmır. Bəzən əksinə, müəyyən məhsula həddindən artıq maraq, gizli yemək, seçici qidalanma və etiraz yarada bilər. Uşağa yeməyi təklif etmək, lakin məcbur etməmək, tam qadağalar əvəzinə məntiqli sərhədlər müəyyənləşdirmək və qidanı mükafat və ya cəzaya çevirməmək daha düzgün yanaşma hesab olunur. Əsas məqsəd uşağın yeməkdən qorxmaması, qidaya qarşı sağlam münasibət formalaşdırması və müxtəlif dadlarla rahat şəkildə tanış olmasıdır.