Moderator.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.
Uşağın qəzəblənməsi və xüsusilə ictimai yerdə ağlaması və ya qışqırması valideyn üçün çətin vəziyyət yarada bilər. Belə anlarda böyüklər çox vaxt uşağı dərhal sakitləşdirməyə çalışır. Lakin “Sakitləş” demək, səsi yüksəltmək və ya uşağı utandırmaq emosional gərginliyi daha da artıra bilər.
Moderator.az “Parade” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, psixoloq Amy Kincaid Tody belə vəziyyətlərdə ilk növbədə uşağın hisslərini qəbul etməyi tövsiyə edir. Onun sözlərinə görə, “Sakitləş” əvəzinə “Görürəm ki, çox əsəbisən” demək uşağın yaşadığı hisslərin başa düşüldüyünü göstərir.
Bu, uşağın istənilən davranışını qəbul etmək demək deyil. Valideyn eyni zamanda sərhədləri də qoruyaraq uşağın məyusluğunu anladığını ifadə edə bilər. Məsələn, qərarı dəyişmədən “Bilirəm ki, bu səni məyus etdi, amma qərarım dəyişmir” kimi sakit ifadələrdən istifadə etmək mümkündür.
Psixoloq bildirir ki, güclü emosional partlayış zamanı uşağın uzun izahatları və nəsihətləri qəbul etməsi çətin olur. Buna görə də əvvəlcə onun sakitləşməsinə kömək etmək, daha sonra isə baş verənləri müzakirə etmək daha məqsədəuyğundur.
Uşağa hisslərini adlandırmağı öyrədin
Uşağın yaşadığı emosiyanı sözlə ifadə etməsinə kömək etmək də vacibdir. “Sən əsəbisən”, “Bu vəziyyət səni məyus edib” kimi ifadələr uşağın öz hisslərini tanımasına kömək edə bilər.
Lakin psixoloq vurğulayır ki, emosiyanı adlandırmaq qəzəbi dərhal aradan qaldırmır. Bu, uşağın zamanla hisslərini daha yaxşı anlaması və idarə etməsi üçün formalaşan bir bacarıqdır.
Böyük uşaqlar və yeniyetmələrlə danışarkən isə onların nə hiss etdiyini birbaşa müəyyən etməkdənsə, sual vermək daha uyğun ola bilər. Məsələn, “Deyəsən, bu vəziyyət səni narahat etdi?” və ya “Bilirəm ki, bu, məyusedici ola bilər” deməklə uşağa öz hisslərini ifadə etmək imkanı yaratmaq olar.
Valideynin səsi də böyük əhəmiyyət daşıyır
Psixoloq valideynlərin öz davranışlarına da diqqət yetirməli olduğunu qeyd edir. Uşaq ağladıqca və ya qışqırdıqca böyüyün daha yüksək səslə danışması gərginliyi artırır.
Buna görə belə vəziyyətlərdə daha yavaş və sakit danışmaq, çox sözlə uşağı yormamaq tövsiyə olunur. Valideynin tamamilə sakit olması vacib deyil, əsas məsələ uşağın emosional vəziyyətindən daha sakit qalmağa çalışmaqdır.
Beləliklə, uşağın qəzəbi zamanı əsas məqsəd onun ağlamağını və ya qışqırmağını dərhal dayandırmaq deyil. Uşağa güclü emosiyaların yaşana biləcəyini, lakin bu zaman sərhədlərin də qorunduğunu göstərmək daha faydalı yanaşma hesab olunur.