Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.
Xərçənglə mübarizədə uzun müddətdir gözlənilən "şəxsi uyğunlaşdırılmış müalicə” dövrü mRNA texnologiyası sayəsində ciddi bir dönüş nöqtəsinə çatmış kimi görünür.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Moderna" və "Merck" şirkətləri tərəfindən aparılan yeni klinik sınaqların nəticələri yüksək riskli dəri xərçəngi xəstələri üçün ümidverici tablo ortaya qoyub.
Sınaq mərhələsində olan mRNA peyvəndinin standart müalicəyə əlavə edildikdə, xərçəngin təkrar yaranması və ölüm riskini beş il ərzində təxminən yarı-yarıya azaltdığı bildirilib. Hələ bütün detallar tibb ictimaiyyəti ilə paylaşılmasa da, ilkin məlumatlar xərçəng peyvəndi ideyasının gerçəkləşməyə nə qədər yaxın olduğunu göstərir.
Yüksək riskli melanom xəstələrinə təsirləri
Araşdırma, cərrahi müdaxilədən sonra xərçəngin təkrar yaranma ehtimalı yüksək olan 3-cü və 4-cü mərhələ melanom xəstələrini əhatə edir. Normal şəraitdə bu xəstələr, immunitet sistemindəki T hüceyrələrini xərçəngə qarşı aktiv saxlayan immunoterapiya dərmanı ilə müalicə olunurlar. Lakin yeni metodda, hər bir xəstənin öz şişindəki mutasiyalara uyğun xüsusi hazırlanmış mRNA peyvəndi tətbiq edilir. Bu peyvənd immunitet sisteminə düşməni birbaşa tanıdır və bədənin müdafiə mexanizmlərini xərçəng hüceyrələrini dəqiq hədəflərlə məhv etməyə öyrədir.
mRNA texnologiyasının xərçənglə mübarizədə rolu
Beş illik izləmə məlumatlarına görə, yalnız standart müalicə alan xəstələrlə müqayisədə, şəxsi uyğunlaşdırılmış peyvənd dəstəyi alanlarda xərçəngin təkrar yaranma riski təxminən 49% azalıb. İki və üç illik ara hesabatlarda da oxşar uğur nisbətləri müşahidə olunub. Bu da müalicənin təsirinin zamanla itmədiyini, əksinə davamlı qoruma təmin etdiyini göstərir.
Yan təsirlər baxımından isə xəstələr əsasən yorğunluq, peyvənd yerində ağrı və titrəmə kimi klassik şikayətlər bildiriblər, ciddi problem qeydə alınmayıb.
Yeni hədəflər və mümkün maneələr
Şirkət rəsmiləri bu nəticəni "əhəmiyyətli bir dönüş nöqtəsi” kimi qiymətləndirirlər. "Moderna" bu uğurdan sonra ağciyər, sidik kisəsi və böyrək xərçəngi kimi digər xərçəng növləri üçün də oxşar mRNA peyvəndləri ilə geniş miqyaslı sınaqlara başlayıb. Lakin tibb dünyasındakı bu həyəcanlı rəylərə baxmayaraq, layihənin qarşısında yalnız elmi deyil, həm də siyasi maneələr var. Xüsusilə ABŞ-dakı mövcud siyasi iqlimdə mRNA peyvəndlərinə qarşı artan inamsızlıq və bu sahəyə ayrılan maliyyənin məhdudlaşdırılması tədqiqatların sürətini azalda bilər.
Bütün bunlara baxmayaraq, cərrahiyədən sonra "xərçəng yenidən qayıdacaqmı?” qorxusunu yaşayan minlərlə xəstə üçün bu peyvəndlər tibb sahəsinin təqdim etdiyi ən güclü ümid simvollarından biri ola bilər.
Aydın