Yaddaşı məhv edir...

21.05.2026

Icma.az, Sia Az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Alimlər şirniyyat asılılığının dönməz nəticələrini müəyyən ediblər. Çərəzlərin həddindən artıq istehlakı beyin funksiyasına daimi ziyan vurur.

...Yüksək şəkərli qidaların müntəzəm istehlakı idrak funksiyasına uzunmüddətli zərər verir və bu, sağlam pəhrizə keçdikdən sonra belə davam edir.

SİA xəbər verir ki, bu barədə Nutritional Neuroscience Sidney Texnologiya Universitetinin tədqiqatçılarının araşdırmasına istinadən bildirilib.

Mütəxəssislər tədqiqatlarında sağlam olmayan qidaların beyin fəaliyyətinə təsirini qiymətləndirmək üçün təxminən otuz heyvan təcrübəsindən əldə edilən məlumatları təhlil ediblər. Tədqiqat yağ və təmizlənmiş karbohidratlarla zəngin pəhrizlərə, eləcə də bədənin daha sağlam, daha balanslı pəhrizə keçdikdən sonra bərpa olunma qabiliyyətinə yönəlib. Nəticələr göstərib ki, pəhriz tənzimləmələri beyin funksiyasına müsbət təsir göstərir, lakin bərpa dərəcəsi birbaşa subyektin əvvəlki həddindən artıq istehlakından asılıdır.

Alimlər yüksək yağlı pəhrizin mənfi təsirlərinin aradan qaldırılmasının xeyli asan olduğunu aşkar ediblər. Lakin, artıq şəkər və ya onun yağlı qidalarla birləşməsi dərin iz qoyur: belə hallarda yaddaş funksiyası daha yavaş və daha az effektiv şəkildə bərpa olunur.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, bu vəziyyətdə ən həssas orqan hipokampusdur - beynin öyrənmə və yaddaşın formalaşması üçün vacib olan spesifik bir bölgəsi. Avstraliyalı mütəxəssislərin fikrincə, aşkar edilmiş qanunauyğunluqlar şəkərin əvvəllər düşünüləndən daha çox idrak sağlamlığına mənfi təsir göstərdiyini göstərir.

Uzun müddətli şirniyyat istehlakı əslində neyron əlaqələrini yenidən canlandırır və bu da bərpa prosesini olduqca çətinləşdirir.

Qeyd etmək lazımdır ki, tədqiqatçılar əvvəllər bu asılılıqla mübarizə yollarını təklif etmişdilər: məsələn, qəlyanaltı kimi az miqdarda qoz-fındığın şəkərli qidalara olan istəyi əhəmiyyətli dərəcədə azalda biləcəyi göstərilmişdir.

Bununla belə, yeni məlumatlar zehni kəskinliyi qorumaq üçün gündəlik qidalanmaya daha diqqətli yanaşma tələb edir.

Əli Babayev

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
Читать полностью