Yer kürəsi 2,5 milyard il əvvəl dəyişib: Gözlənilməz ipucu tapılıb

12.11.2026

Cebheinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Təxminən 2,5 milyard il əvvəl Yer kürəsinin geoloji tarixində dönüş nöqtəsi baş verdi və Yer qabığının əmələ gəlməsini və transformasiyasını dəyişdirdi.

Bu, qədim süxurlarda fərqli bir kimyəvi imza aşkar edən Avstraliyanın Curtin Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən əldə edilən nəticədir.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqat “Proceedings of the Royal Society A: Mathematical and Physical Sciences” jurnalında dərc edilib.

Tektonika lövhələri qitələrin və okeanların hərəkətini təyin edir və planetin iqliminə və maqnit sahəsinə təsir göstərir. Lakin onun yaranma vaxtını müəyyən etmək çətindir: lövhələr hərəkət etdikcə Yer qabığı Yerin dərinliklərinə batır və təkrar emal olunur, qədim proseslərin dəlillərini məhv edir.

Alimlər planetin tarixinin təxminən 4 milyard ilini əhatə edən minlərlə süxur nümunəsini araşdırdılar. 2,5 milyard ildən daha yaşlı süxurlarda onlar materialın təxminən 4 milyard il əvvəl əmələ gəlmiş qədim bir qabıq rezervuarından qaynaqlandığını göstərən kimyəvi imzalar tapdılar. Bu imza daha gənc süxurlarda olmayıb.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Janne Liebmanna görə, kimyəvi imzanın yoxa çıxması yer qabığının əmələ gəlməsi proseslərində fundamental bir dəyişikliyə işarə edir. Yer tarixinin ilk mərhələlərində qədim süxurlar dəfələrlə əriyib əsasən yerində çevrilə bilərdi. Daha sonra Yer qabığını daha böyük miqyasda daşıya və yenidən işləyə bilən bir sistem inkişaf etdi.

Tədqiqatın həmmüəllifi, professor Kris Kirkland əldə edilən məlumatları müasir Yer kürəsini formalaşdıran proseslərə keçid üçün ən inandırıcı geoloji dəlillərdən biri adlandırıb. Kəşf edilmiş kimyəvi imza geoloji təkamüldə mühüm bir mərhələni göstərir, lakin müasir plitə tektonikasının bütün elementlərinin ortaya çıxması üçün dəqiq bir tarix müəyyən etmir.

Xəzər 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
Читать полностью