Icma.az, Medicina saytına istinadən bildirir.
Beyin damarları da ürək kimi darala və ya tıxana bilər, amma çox vacib bir fərq var: bu proses adətən “birdən-birə baş verən bir şey” deyil, illərlə inkişaf edir. Ən təhlükəlisi isə beyin insultu (insult/stroke) riskidir.
Medicina.az beyin damarlarında problem (daralma/tıxanma) əlamətlərini təqdim edir:
Erkənxəbərdarlıq əlamətləri:
tez-tez baş gicəllənmə
yaddaş zəifləməsi, “beyin dumanı”
başda ağırlıq, təzyiq hissi
səbəbsiz yorğunluq
qulaqda səs (tinnitus)
diqqət toplamaq çətinliyi
göz önündə qaralma və ya bulanıqlıq
Daha ciddi xəbərdarlıq (TİA – keçici insult əlaməti):
bir tərəfdə keyimə və ya zəiflik
danışıqda dolaşıqlıq
üzün bir tərəfinin düşməsi
ani görmə pozulması
5–60 dəqiqə içində keçən nevroloji simptomlar
Bunlar olarsa, bu artıq “sadə yorğunluq” deyil, təcili həkim vəziyyətidir.
Beyin damarları niyə tıxanır/daralır?
Əsas səbəblər:
yüksək təzyiq
yüksək xolesterin
şəkər xəstəliyi
siqaret
stress və xroniki gərginlik
hərəkətsizlik
az su içmək
damar divarının iltihabı və yaşlanması.
“Açmaq” mümkündürmü?
Vacib həqiqət: Damarı ev şəraitində “tam açmaq” mümkün deyil.
Amma qan axınını yaxşılaşdırmaq və riskləri azaltmaq mümkündür.
Həkimlər belə vəziyyətdə:
qan durulaşdırıcılar
xolesterin salan dərmanlar (statinlər)
təzyiq tənzimləyicilər
lazım olsa damar görüntüləməsi (MRT/KT angiografiya) istifadə edir.
Damarları qoruyan əsas addımlar:
gündəlik 30–40 dəq yüngül hərəkət (gəzinti)
bol su
duz və şəkəri azaltmaq
trans yağlardan uzaq durmaq
siqaretdən uzaq qalmaq
yuxunu normallaşdırmaq
Beyin qan dövranını yaxşılaşdıranlar:
Omega-3 (balıq, qoz)
yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər
çuğundur (nitratlar → damar genişlənməsi)
maqnezium və B qrupu vitaminləri
Aygün Musayeva