Medicina portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.
Mədəni və rahat boşanmaq — sadəcə nikahı hüquqi olaraq bitirmək yox, həm də prosesi şəxsiyyətə zərər vermədən, konflikti minimuma endirərək və emosional travmanı böyütmədən idarə etmək deməkdir.
Bu, “ağrısız boşanma” deyil (çünki ayrılıq özü emosional itkidir), amma travmanı dərinləşdirməyən, qarşılıqlı hörmətli ayrılma formasıdır.
Medicina.az xəbər verir ki, mədəni boşanma 3 əsas prinsip üzərində qurulur:
1. Hörmətin qorunması
Təhqir, alçaltma, qisas yoxdur
“Sən günahkarsan” yox, “biz uyğun deyilik” yanaşması
Uşaqlar varsa, onların qarşısında qarşı tərəfi pisləməmək
2. Sakit və şəffaf kommunikasiya
Qərarlar qışqırıqla yox, danışaraq verilir
Emosional partlayışlar azaldılır
Sərhədlər açıq deyilir
3. Hüquqi və maddi ədalət
Əmlak, pul, məsuliyyətlər aydın bölünür
Gizlətmə və manipulyasiya olmur
Mümkünsə razılaşma ilə həll edilir
Travmasız boşanma mümkündürmü?
Tam “travmasız” boşanma real olaraq demək olar ki, yoxdur.
Amma travmanı minimuma endirmək mümkündür.
Travma yaranır:
qəfil ayrılıq
alçaldılma
dava və savaş
uşaqların ortada qalması
qeyri-müəyyənlik
Travmanı azaldan boşanma necə olmalıdır?
1. Qərarın emosional yox, şüurlu verilməsi
“Qəzəb içində qərar” yox
“düşünülmüş ayrılıq qərarı”
2. Ayrılıq mərhələsinin yumşaq aparılması
Bir gündə hər şeyi kəsmək yox
Danışıq mərhələsi, razılaşma, hüquqi proses
3. Uşaqlar varsa – ən kritik nöqtə
“Ana və ata ayrılır, amma sizə qarşı yox” mesajı
Uşağı tərəf seçdirməmək
Onun yanında dava etməmək
4. Emosional “bağları qırmaq” yox, “ayırmaq”
Sağlam yanaşma:
“Sən pis insansan” deyil
“Bizim münasibətimiz bitdi”
Bu, beynin travma kodlamasını azaldır.
5. Sosial mediada və ətrafda sakitlik
Ayrılığı nümayiş etdirməmək
Qisas mesajları paylaşmamaq
Öz dəyərini sübut etməyə çalışmamaq
Psixoloji olaraq ən sağlam boşanma modeli
Psixologiyada 3 sağlam model var:
1. “Paralel ayrılıq”
İki tərəf sakit şəkildə ayrılır
Minimum konflikt
Ən az travma
2. “Kooperativ boşanma”
Razılaşma ilə idarə olunan proses
Xüsusilə uşaqlı ailələrdə ideal
3. “Mediasiya ilə boşanma”
Psixoloq və ya mediator vasitəsilə
Emosional partlayışların qarşısı alınır
Travmalı boşanmanın əlamətləri:
Uzun sürən dava və düşmənçilik
Uşaqlarda qorxu və aqressiya
Sosial çevrədə tərəf seçdirmə
Özünü günahlandırma və depressiya
“Mən məhv oldum” hissi
Sağlam boşanmanın əsas məqsədi
Qarşı tərəfi “yox etmək” yox
Özünü “xilas etmək”
Həyatı davam etdirmək
Psixoloji olaraq dağılmamaq....
Mədəni və travmasız boşanma:
sakit qərar
hörmətli ünsiyyət
ədalətli bölünmə
uşaqların qorunması
emosional təhqirsiz ayrılma deməkdir.
Aygün Musayeva