Icma.az
close
up
RU
11 min kilometrlik səyahətin qorxunc dəyəri: Öz orqanlarını yeyirlər

11 min kilometrlik səyahətin qorxunc dəyəri: Öz orqanlarını yeyirlər

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Kiçik oxcüllütlər rekord qıran fasiləsiz miqrasiyalarını davam etdirmək üçün "autofagiya” adlanan bir mexanizmi işə salır. Bu proses zamanı quşlar daxili maddələr mübadiləsi sistemlərinin bir hissəsini parçalayaraq enerji ehtiyatı yaradır. Bu inanılmaz fizioloji dəyişiklik onları "ultramarafonçu havacılar”a çevirir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, kiçik oxcüllütləri təbiətin ən dözümlü uçan canlıları kimi asanlıqla təsvir oluna bilər. Bu cəsur sahil quşları Arktikdakı çoxalma bölgələrindən Avstraliya və Yeni Zelandiyadakı qışlama yerlərinə doğru inanılmaz bir səyahətə çıxır. Qeyd olunan ən uzun fasiləsiz uçuş rekorduna sahib olan bu quşlar 11 min kilometrlik məsafəni bir həftədən çox müddətdə, yerə enmədən qət edirlər.

Bu epik miqrasiya o qədər çətin prosesdir ki, bəzi qorxulu hallar da baş verir. Məsələn, quşlar səyahəti tamamlamaq üçün bəzən sözün əsl mənasında öz bədənlərinin bəzi hissələrini "yemək” məcburiyyətində qalırlar.

Özünü yeyən maşın: autofagiya və orqanların kiçilməsi

Şimal yarımkürəsinin yayını Şimal qütbündə keçirən kiçik oxcüllütləri bu dövrdə bol qidalanır və çoxalır. Lakin sentyabrda soyuqlar düşdükdə, onlar okean üzərindən yerə enmədən cənuba doğru uçmağa başlayırlar. Bu uzun səfərdə sağ qalmaq üçün əsas şərt möhtəşəm yağ ehtiyatlarıdır.

1998-ci ildə aparılan bir elmi tədqiqat sahil içik oxcüllütlərinin (Limosa lapponica baueri) bu heyrətamiz dözümlülüyünün fizioloji sirlərini üzə çıxardı. Pasifik okeanı üzərindən yeni miqrasiyaya başlayan quşların bədənlərinin təxminən 55 faizinin yağdan ibarət olduğu müəyyən edildi ki, bu da quşlar arasında qeydə alınan ən yüksək göstəricilərdən biridir.

Tədqiqatçıları daha çox təəccübləndirən isə quşların yağ ehtiyatlarını artırarkən orqanlarında baş verən dramatik kiçilmə idi. Miqrasiya edən quşların həzm sistemi orqanları (qaraciyər, böyrəklər, bağırsaqlar və daşlıq) nəzərəçarpacaq dərəcədə kiçilir, lakin uçuş üçün həyati əhəmiyyət daşıyan döş əzələləri və ürək toxuması sağlam qalır.

Görünən odur ki, kiçik oxcüllütləri uçuş zamanı ehtiyac duymadıqları daxili orqanlarının bir hissəsini parçalayaraq "əlavə yanacaq” kimi yağ depolamaq üçün yer açırlar. Bu prosesi yunan dilində "özünü yemə” mənasını verən autofagiya adlanan hüceyrəvi mexanizmlə həyata keçirirlər. Autofagiya orqanizmin hüceyrə və toxumalarını yenidən emal etdiyi, adətən həddindən artıq aclıq və ya intensiv fiziki fəaliyyət zamanı aktivləşən həyati bir prosesdir.

Kiçilən orqanlar yenidən böyüyür

Bu inanılmaz fədakarlıqdan sonra quşlar təyinat nöqtəsinə çatdıqda kiçilmiş orqanlarını sürətlə bərpa edə bilirlər. Beləcə, dərhal qidalanmağa başlayaraq növbəti miqrasiya dövrünə hazırlaşmaq üçün fiziologiyalarını yeniləyirlər.

Sahil kiçik oxcüllütləri heyvanlar aləmində fasiləsiz miqrasiya uçuşu üzrə rekordu hələ də əllərində saxlayırlar. Son rekord 2022-ci ildə qeydə alınıb: tək bir quş Alyaska ilə Tasmaniya arasındakı 13 min 560 kilometrlik məsafəni cəmi 11 günə qət edib.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 28 Oktyabr 2025 19:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri