Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

11 min kilometrlik səyahətin qorxunc dəyəri: Öz orqanlarını yeyirlər

11 min kilometrlik səyahətin qorxunc dəyəri: Öz orqanlarını yeyirlər

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Kiçik oxcüllütlər rekord qıran fasiləsiz miqrasiyalarını davam etdirmək üçün "autofagiya” adlanan bir mexanizmi işə salır. Bu proses zamanı quşlar daxili maddələr mübadiləsi sistemlərinin bir hissəsini parçalayaraq enerji ehtiyatı yaradır. Bu inanılmaz fizioloji dəyişiklik onları "ultramarafonçu havacılar”a çevirir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, kiçik oxcüllütləri təbiətin ən dözümlü uçan canlıları kimi asanlıqla təsvir oluna bilər. Bu cəsur sahil quşları Arktikdakı çoxalma bölgələrindən Avstraliya və Yeni Zelandiyadakı qışlama yerlərinə doğru inanılmaz bir səyahətə çıxır. Qeyd olunan ən uzun fasiləsiz uçuş rekorduna sahib olan bu quşlar 11 min kilometrlik məsafəni bir həftədən çox müddətdə, yerə enmədən qət edirlər.

Bu epik miqrasiya o qədər çətin prosesdir ki, bəzi qorxulu hallar da baş verir. Məsələn, quşlar səyahəti tamamlamaq üçün bəzən sözün əsl mənasında öz bədənlərinin bəzi hissələrini "yemək” məcburiyyətində qalırlar.

Özünü yeyən maşın: autofagiya və orqanların kiçilməsi

Şimal yarımkürəsinin yayını Şimal qütbündə keçirən kiçik oxcüllütləri bu dövrdə bol qidalanır və çoxalır. Lakin sentyabrda soyuqlar düşdükdə, onlar okean üzərindən yerə enmədən cənuba doğru uçmağa başlayırlar. Bu uzun səfərdə sağ qalmaq üçün əsas şərt möhtəşəm yağ ehtiyatlarıdır.

1998-ci ildə aparılan bir elmi tədqiqat sahil içik oxcüllütlərinin (Limosa lapponica baueri) bu heyrətamiz dözümlülüyünün fizioloji sirlərini üzə çıxardı. Pasifik okeanı üzərindən yeni miqrasiyaya başlayan quşların bədənlərinin təxminən 55 faizinin yağdan ibarət olduğu müəyyən edildi ki, bu da quşlar arasında qeydə alınan ən yüksək göstəricilərdən biridir.

Tədqiqatçıları daha çox təəccübləndirən isə quşların yağ ehtiyatlarını artırarkən orqanlarında baş verən dramatik kiçilmə idi. Miqrasiya edən quşların həzm sistemi orqanları (qaraciyər, böyrəklər, bağırsaqlar və daşlıq) nəzərəçarpacaq dərəcədə kiçilir, lakin uçuş üçün həyati əhəmiyyət daşıyan döş əzələləri və ürək toxuması sağlam qalır.

Görünən odur ki, kiçik oxcüllütləri uçuş zamanı ehtiyac duymadıqları daxili orqanlarının bir hissəsini parçalayaraq "əlavə yanacaq” kimi yağ depolamaq üçün yer açırlar. Bu prosesi yunan dilində "özünü yemə” mənasını verən autofagiya adlanan hüceyrəvi mexanizmlə həyata keçirirlər. Autofagiya orqanizmin hüceyrə və toxumalarını yenidən emal etdiyi, adətən həddindən artıq aclıq və ya intensiv fiziki fəaliyyət zamanı aktivləşən həyati bir prosesdir.

Kiçilən orqanlar yenidən böyüyür

Bu inanılmaz fədakarlıqdan sonra quşlar təyinat nöqtəsinə çatdıqda kiçilmiş orqanlarını sürətlə bərpa edə bilirlər. Beləcə, dərhal qidalanmağa başlayaraq növbəti miqrasiya dövrünə hazırlaşmaq üçün fiziologiyalarını yeniləyirlər.

Sahil kiçik oxcüllütləri heyvanlar aləmində fasiləsiz miqrasiya uçuşu üzrə rekordu hələ də əllərində saxlayırlar. Son rekord 2022-ci ildə qeydə alınıb: tək bir quş Alyaska ilə Tasmaniya arasındakı 13 min 560 kilometrlik məsafəni cəmi 11 günə qət edib.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 28 Oktyabr 2025 19:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see338

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see320

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see315

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see298

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see294

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see291

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see282

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see274

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see263

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see258

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see247

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see245

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see241

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see237

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see230

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see221

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see219

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see216

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see215

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri