19 milyon illik sağsağan fosili tapılıb...

Yeni Zelandiya və Avstraliyadan olan elm adamları erkən Miosen çöküntülərində avstraliyalı sağsağanın yeni qohumunu - Miostrepera canora elmi adını almış iri nəğməni quşunun əvvəllər məlum olmayan növünü müəyyən ediblər. Fosilləşmiş qalıqlar Yeni Zelandiyanın Cənubi Adasının Mərkəzi Otaqo bölgəsində yerləşən St Bathansda aşkar edilib.

SİA-nın məlumatına görə, araşdırmanın nəticələri Springer Nature jurnalında dərc olunub.

Bu mühüm kəşf, müasir Avstraliya ağsaqqallarının (Strepera cinsi) yaxın qohumlarının indiyədək tapılmadığı Yeni Zelandiyanın fosil qeydlərindəki boşluğu doldurur.

Yeni növlər göstərir ki, 19 milyon ildən çox əvvəl arxipelaqın ekosistemi əvvəllər düşünüldüyündən çox müxtəlif idi və mühüm rol oynayan böyük nəğmə quşlarını ehtiva edirdi. Münasibətləri müəyyən etmək üçün mütəxəssislər yeni fosilin kəllə və dimdiyi fraqmentlərini müasir qarğaların sümükləri ilə müqayisə ediblər.

Bu quşların qara rəngə boyanmasına və onların ağ "göz vurma" işarələrinə baxmayaraq, fosildə yalnız sümüklər qorunub saxlanıldığı üçün alimlər diqqəti kəllə sümüyünün formasına, dimdiyin ölçüsünə və əsasının strukturuna yönəldiblər.

Struktur oxşarlıqları tapıntını eyni ailəyə aid etməyə imkan verib.

...Biz hamımız təəccübləndik: sağsağan qədim Yeni Zelandiyanın quş dünyasında yersiz görünürdü, lakin məlum oldu ki, onun uzaq qohumu burada Miosendə yaşayırdı.

Bunu Canterburi Muzeyinin baş kuratoru Paul Skofild deyib.

Fosil daha da təsdiq edir ki, Yeni Zelandiyanın landşaftı və biomüxtəlifliyi Qondvana ilə fasilədən sonra unikal yollar boyunca təkamülə uğrayıb.

Milyonlarla ildir təcrid olunmuş ada evkalipt və dəfnə meşələri ilə örtülmüşdü və orkestr nəğmə quşlarının, o cümlədən yeni bir sasağan növünə ev sahibliyi edirdi. Tədqiqat həm də insanlar gəlməmişdən əvvəl ölkənin ekosisteminin mükəmməl vəziyyətdə “donmuş olması” mifi də dağıtır.

...Biz tez-tez müharibədən əvvəlki dövrü ideallaşdırırıq, lakin ekosistemlər daim dəyişir, -deyə Skofild izah edir.

...Miostrepera canora-nın nəsli kəsilməsi təkcə insan fəaliyyəti ilə bağlı deyil, bitki örtüyünün təbii dəyişiklikləri ilə bağlı idi.

Nazlı Almuradova