1977 ci ildə qeydə alınmış sirli “Wow!” siqnalı yenidən araşdırılıb

Bakı, 26 avqust, AZƏRTAC

Elm tarixində ən müəmmalı radiosiqnallardan biri sayılan məşhur “Wow!” 1977-ci ildə Ohayodakı “Big Ear” radioteleskopu tərəfindən qeydə alınmışdı. Bu siqnal yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu ilk dəfə olaraq orijinal məlumatları ətraflı şəkildə kompüter analizi ilə araşdırıb və siqnalın əvvəl güman edildiyindən xeyli güclü olduğunu müəyyənləşdirib. AZƏRTAC xəbər verir ki, araşdırmanın preprinti (ilkin çapı) “arXiv” portalında dərc olunub.

Cəmi 72 saniyə davam edən “Wow!” siqnalı təsadüfən Yer kürəsindən kənarda zəka axtarışı proqramı (SETI) çərçivəsində aparılan müşahidələr zamanı qeydə alınmışdı. O, təxminən 1420 MHz tezliyində darzolaqlı radiosiqnal idi. Bu diapazon neytral hidrogenin şüalanmasına uyğun gəlir və “kosmik universal ünsiyyət kanalı” hesab olunur. Siqnal adını astronom Cerri Emanla bağlı əhvalatdan alıb. Belə ki, o, müşahidə qeydlərində fonun qeyri-adi artımını görəndə “Wow!” deyə bir qırağa yazmışdı. Həmin vaxtdan siqnal yadplanetli sivilizasiyaların axtarışının rəmzinə çevrilib.

Müasir texnologiyaların köməyi ilə alimlər 75 mindən çox arxiv müşahidəsi sənədini işləyərək siqnalın tezliyini 1420,4556 MHz-dən 1420,726 MHz-ə dəyişiblər. Yeni qiymətləndirməyə görə, siqnalın gücü əvvəlki 54–212 yan göstəriciləri ilə müqayisədə təxminən 250 yan olub. Bu, “Wow!” siqnalını astronomların indiyə qədər qeydə aldıqları ən güclü radiosiqnallardan birinə çevirir.

Tədqiqatçılar siqnalın texnogen mənşəli olması ehtimalını istisna ediblər, belə ki, yaxınlıqda televiziya stansiyaları fəaliyyət göstərməyib, orbitdə peyklər olmayıb, Ay isə Yer kürəsinin digər tərəfində olub. Ən mümkün mənbə kimi neytral hidrogen buludu göstərilir. Lakin indiyədək məlum olan heç bir bulud bu qədər güclü siqnal yaymayıb.