Icma.az
close
up
RU
20 il əvvəl bu gün dünyaya hansı xəbərdarlıq edilmişdi?

20 il əvvəl bu gün dünyaya hansı xəbərdarlıq edilmişdi?

Azpost saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

2006‑cı il dünya üçün iqlim dəyişikliyi baxımından əlamətdar il idi: o zaman NOAA (ABŞ Milli Okean və Atmosfer Administrasiyası) və iqlim araşdırma təşkilatları qlobal səviyyədə temperaturun əvvəllər qeydə alınan ən yüksək göstəricilərdən biri olduğunu bildirirdi. 2006‑cı il qlobal səth temperaturunun uzunmüddətli orta səviyyədən xeyli yüksək olması ilə yadda qaldı və bir sıra ölkələr üçün rekord isti il oldu — bu, qlobal istiləşmə meylinin davam etdiyinin göstəricisi sayılırdı.

2006‑cı ilin iqlim vəziyyəti və o zamankı trendlər
– Dünya üzrə illik ortalama temperatur 1961–1990 orta səviyyəsindən təxminən 0.42–0.54°C yüksək idi, və bu il instrumental qeydlər daxilində ən isti 6‑cı illərdən biri kimi qiymətləndirildi.
– NASA‑nın məlumatına görə 2006 və 1998 illəri son əsrin ən isti illərindən hesab olunurdu və qlobal istiləşmə meyli davam edirdi.

Bu məlumatlar o dövrdə iqlim alimləri arasında getdikcə artan narahatlıq yaratdı. Həmin illər üçün Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı da karbon qazlarının atmosferdə səviyyəsinin artması nəticəsində qlobal temperaturun yüksəlməsini qeyd etmişdi.

Son 20 ildə temperatur və iqlim göstəricilərinin real vəziyyəti
Son iki onillik ərzində qlobal iqlim sistemindəki dəyişikliklər statistik olaraq daha aydın və kəskin şəkildə özünü göstərir:

• 2015‑dən 2025‑ə qədər olan dövrdə dünyanın ən isti illəri qeydə alınıb və 11 ilin hamısı rekord isti illər sırasında yer alıb. 2024 isə tarixdə ən isti il kimi qeydə alınıb.

• Qlobal temperatur əvvəlki sənaye dövrü səviyyələri ilə müqayisədə mütəmadi olaraq yüksəlməkdədir. 2024‑də bu artım 1.5°C‑dən çox oldu və iqlim məqsədləri üçün nəzərdə tutulan limitin aşılması mümkünsüz olduğu vurğulanıb.

• Atmosferdə karbon dioksid (CO₂) səviyyəsi də rekord səviyyəyə çatıb: 2024‑də ölçülən CO₂ konsentrasiyası təxminən 423–424 ppm təşkil edib — bu isə milyon illərlə müqayisədə çox yüksək göstəricidir.

• Dünyanın okeanları istiləşmə yükünü artırmaqda davam edir. 2025‑də okeanlar əvvəlki illərdən də çox istilik enerjisini özündə saxlayıb — bu, dünyanın istilik enerjisi artımının davamlılığını göstərir.

Bu tendensiyalar yalnız temperatur artımından ibarət deyil — iqlim sistemi daha geniş şəkildə təsirlənir:

– Buzlaqların əriməsi sürətlənib, bu da dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur.
– Ekstremal hava hadisələri — ildırımlar, sel, quraqlıqlar, tropik fırtınalar və rekord isti dövrlər — daha tez‑tez və şiddətli şəkildə baş verir.

Nəticə: qeydlər və tədbirlər
2006‑cı ildə NOAA və digər iqlim araşdırma mərkəzləri tərəfindən bildirilən istiləşmə trendi bu gün təkzibolunmaz şəkildə daha aydın şəkildə davam edir — planet səviyyəsində 20 ildən çoxdur ki, temperatur artımı, CO₂ səviyyəsinin rekord yüksəlişi və iqlim sistemində geniş dəyişikliklər müşahidə olunur.

Bu müddət ərzində beynəlxalq səviyyədə bir sıra tədbirlər də həyata keçirilib: Paris Sazişi kimi iqlim dəyişikliklərinə qarşı hüquqi sənədlər imzalanıb, karbon emissiyalarını azaltmaq məqsədilə ölkələr rayonlar üzrə planlar hazırlayıb və bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid təşviq olunub. Bununla belə, bu tədbirlərin dünya miqyasında təsiri əldə edilən temperatur artımlarını dərhal dayandırmaq üçün kifayət etməyib.

Buna görə alimlər və iqlim təşkilatları daha kəskin və sürətli emissiya azaldılması, enerjinin təmiz mənbələrə keçidi və adaptasiya strategiyalarının gücləndirilməsini vacib sayırlar.

AzPost.az

Paylaş

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2026 09:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri