Icma.az
close
up
RU
200 illik mübahisə yenidən alovlandı Bakı kimin olub?

200 illik mübahisə yenidən alovlandı Bakı kimin olub?

Moderator.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son günlər sosial şəbəkələrdə Azərbaycanla bağlı səsləndirilən bəzi iddialar geniş müzakirələrə səbəb olur. Son olaraq iranlı bloger Fatimə Şirazi Bakıda çəkdiyi videoda ölkəmizi təhqir edən fikirlər səsləndirib. O, Bakının vaxtilə İranın əyaləti olduğunu iddia etməklə sosial şəbəkə istifadəçilərinin tənqidi ilə üzləşib.

Əslində tarix necədir? Gülüstan və Türkmənçay müqavilələrindən əvvəl vəziyyət necə olub?

Globalinfo.az-a danışan tarixçi-alim Faiq Ələkbərli deyib ki, bu iddialar tarixi faktlara əsaslanmayan uydurma fikirlərdir:

“Bakı tarix boyu müxtəlif dövlətlərin tərkibində olub və bu gün müstəqil Azərbaycanın paytaxtıdır. Müasir dövlət sərhədlərini keçmiş imperiyaların sərhədləri ilə eyniləşdirmək düzgün yanaşma deyil. Tarixə nəzər saldıqda görünür ki, 1935-ci ildən İran adlanan ərazidə uzun əsrlər ərzində Səfəvilər dövləti, Əfşarlar dövləti və Qacarlar dövləti kimi türk mənşəli sülalələr hakimiyyətdə olublar. Bu dövlətlərin siyasi və hərbi elitasında türk tayfaları mühüm rol oynayıb. Xüsusilə Təbriz uzun müddət mühüm siyasi və inzibati mərkəz kimi çıxış edib, bəzi dövrlərdə isə paytaxt statusu daşıyıb. Həmin dövlətlər bugünkü milli dövlət anlayışı ilə eyniləşdirilə bilməz. Onlar çoxmillətli imperiyalar idi və müxtəlif xalqları, dilləri və bölgələri özündə birləşdirirdi. Bu səbəbdən “Bakı İranın əyaləti olub” kimi iddialar nə beynəlxalq hüquqa, nə də mövcud siyasi reallığa uyğundur. Bakı bu gün suveren Azərbaycanın paytaxtıdır və onun statusu beynəlxalq səviyyədə tanınır”.

Faiq Ələkbərli bildirib ki, müzakirə zamanı emosional, siyasi şüarlardan daha çox tarixi mənbələrə və faktlara söykənmək daha sağlam yanaşmadır:

“Tarix mürəkkəbdir və müxtəlif dövrlərdə fərqli dövlətlər müxtəlif ərazilərə nəzarət ediblər. Bu faktlar müasir dövlətlərin suverenliyi ilə qarışdırılmamalıdır. XVIII əsrin sonu-XIX əsrin əvvəllərində indiki Azərbaycan ərazisində müstəqil və ya yarımmüstəqil xanlıqlar mövcud idi. Bakı xanlığı, Qarabağ xanlığı, Gəncə xanlığı, Şəki xanlığı və digər siyasi qurumlar formal olaraq İran hökmdarlarının hakimiyyətini tanısalar da, faktiki olaraq daxili idarəetmələrini özləri həyata keçirirdilər. Bu ərazilər vahid İran əyaləti kimi idarə olunmurdu. Rusiya ilə Qacarlar dövləti arasında baş vermiş müharibələrdən sonra imzalanan Gülüstan müqaviləsi və Türkmənçay müqaviləsi nəticəsində Şimali Azərbaycanın böyük hissəsi Rusiya imperiyasının tərkibinə keçib. Araz çayı boyunca sərhəd formalaşıb, Azərbaycan torpaqları şimal və cənub hissələrinə bölünüb”.

Qeyd edək ki, Rusiya imperiyası ilə Qacar dövləti arasında baş vermiş müharibələrin nəticəsi olaraq 1813-cü ildə Gülüstan, 1828-ci ildə isə Türkmənçay müqavilələri imzalanıb. Bu müqavilələrdən sonra iki imperiya arasında yeni sərhədlər formalaşıb, Araz çayı sərhəd xətti kimi müəyyənləşdirilib. Nəticədə Azərbaycanın tarixi torpaqları iki imperiyanın nəzarəti altında qalıb və bölgənin siyasi xəritəsində mühüm dəyişikliklər baş verib.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 26 İyun 2026 09:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri