Icma.az
close
up
RU
25 illik araşdırma qan xərçənginin erkən əlamətlərini ortaya çıxardı

25 illik araşdırma qan xərçənginin erkən əlamətlərini ortaya çıxardı

Lent az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Uzunmüddətli genetik müşahidələr göstərib ki, DNT-də baş verən dəyişikliklər qan xərçənginin inkişafını illər öncədən müəyyən edə bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, genetik fərqlər xəstəliyin sabit qalacağını, yoxsa zamanla ağırlaşacağını əvvəlcədən proqnozlaşdırmağa imkan verir.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, araşdırmanı Wellcome Sanger Institute alimləri və onların klinik tərəfdaşları aparıb.

Araşdırmanın əsas mövzusu mieloproliferativ neoplaziyalar (MPN) olub. Bu nadir xroniki qan xəstəlikləri sümük iliyində başlayır və qan hüceyrələrinin həddindən artıq yaranması ilə müşayiət olunur. Mütəxəssislərin məlumatına görə, yalnız Böyük Britaniyada təxminən 40 min nəfər bu diaqnozla yaşayır və hər il daha 4 min yeni hal aşkarlanır.

Xəstəlik yavaş inkişaf edir və onun yaranması çox vaxt simptomlar meydana çıxmazdan illər əvvəl başlayan DNT mutasiyaları ilə əlaqələndirilir. Ən çox rast gəlinən genetik dəyişikliklər JAK2 Mutation, CALR Mutation və MPL Mutation genləri ilə bağlıdır. Lakin xəstələrin təxminən 10 faizində bu mutasiyalar aşkar olunmur və diaqnoz yalnız sümük iliyinin mikroskopik analizi əsasında qoyulur. Bu isə bəzi hallarda müalicə ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yarada bilər.

Araşdırma çərçivəsində alimlər 30 pasiyentin məlumatlarını təhlil edib. Tədqiqat zamanı tam genom sekvensiyası ilə tibbi məlumatlar birləşdirilib, ümumilikdə 450-yə yaxın qan nümunəsi və 8000-ə yaxın analiz nəticəsi araşdırılıb. Müşahidələr 25 ilə qədər davam edib.

Alimlər qan hüceyrələrinin “genealoji ağacını” quraraq xəstəliyin inkişafını müəyyən edən genetik olaraq eyni hüceyrə qruplarını klonları izləyiblər. Nəticələr göstərib ki, xəstəliyin stabil və ağırlaşan formaları arasında ciddi fərq var. Stabil xəstələrdə genetik dəyişikliklər illərlə demək olar dəyişmədən qalırdı.

Xəstəliyi ağırlaşan insanlarda isə yeni mutasiyalar tədricən toplanırdı. Tədqiqat daha bir mühüm məqamı ortaya çıxarıb. Əsas mutasiyaları olmayan bəzi pasiyentlərdə hüceyrə dəyişiklikləri əslində onkoloji prosesə deyil, normal qocalma prosesinə uyğun gəlib. Bu isə bəzi insanların səhvən xərçəng xəstəsi kimi qiymətləndirilmiş ola biləcəyini göstərir.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri Daniel Leongamornlert bildirib ki, genom analizləri sayəsində xəstələrin qan hüceyrələrinin illər ərzində necə dəyişdiyini izləmək mümkün olub və bu, xəstəliyin müxtəlif inkişaf trayektoriyalarını aşkar etməyə kömək edib.

Tədqiqatın digər müəllifi Jyoti Nangalia isə qeyd edib ki, xəstəliyin necə inkişaf edəcəyini əvvəlcədən müəyyən etmək çox çətindir. Onun sözlərinə görə, uzunmüddətli müşahidələr və genom analizinin birləşdirilməsi genetik dəyişiklikləri klinik əlamətlərdən xeyli əvvəl görməyə imkan verib.

Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr gələcəkdə qan xərçənginin daha dəqiq diaqnostikasına, xəstələrin düzgün izlənməsinə və müalicə nəticələrinin yaxşılaşdırılmasına kömək edə bilər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 14 May 2026 19:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri