Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

3 milyard ildən qədim qayalarda həyat izləri tapıldı

3 milyard ildən qədim qayalarda həyat izləri tapıldı

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Alimlər 3,3 milyard ildən qədim qayalarda həyatın mövcudluğunu sübut edən kimyəvi dəlillər aşkarlayıblar ki, bu da Yer üzündə həyatın başlanğıc tarixini daha da qədim dövrə çəkir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazıb.

Həmçinin yeni araşdırma oksigen yaradan fotosintezin başlanğıcını təxminən bir milyard il geriyə çəkən molekulyar dəlillər təqdim edib.

Qeyd olunur ki, ABŞ-dakı Karnegi Elm İnstitutunun rəhbərliyi ilə beynəlxalq komanda qabaqcıl kimyəvi analizi süni intellekt texnologiyası ilə birləşdirən yeni yanaşmadan istifadə edib.

Miçiqan Dövlət Universitetinin Yer və ətraf mühit elmləri kafedrasının dosenti Keti Maloni bildirib ki, qədim süxurlar Yer üzündə həyatın tarixini izah edən maraqlı sirrlərlə doludur, lakin həmişə bir neçə vacib "parça” çatmır. Onun sözlərinə görə, kimyəvi analizlə maşın öyrənməsinin birləşməsi indiyə qədər görünməyən qədim bioloji izlərin aşkarlanmasına imkan verib.

Nəşr vurğulayır ki, Yerin ən qədim süxurları ilkin həyat formaları barədə müəyyən ipucları verə bilər. Lakin bu süxurlarda orijinal molekulyar izlərin tapılması çox çətindir, çünki kövrək qalıqlar və biosiqnallar milyard illər ərzində geoloji proseslər nəticəsində əzilib, qızdırılıb və məhv edilib.

Eyni zamanda yeni araşdırma göstərir ki, orijinal biomolekullar yox olsa belə, onların fraqmentləri erkən biosfer haqqında diaqnostik məlumatı saxlamaya davam edə bilər.

"Interesting Engineering" yazır ki, tədqiqat qrupu süni intellekt sistemini maşın öyrənməsi vasitəsilə qədim orqanizmlərin buraxdığı zəif molekulyar "barmaq izlərini” tanımağa öyrədib. Alimlər 400-dən çox nümunəni – müasir bitkiləri, milyardillik fosilləri və meteoritləri – analiz ediblər.

Kimyəvi analiz sayəsində üzvi və qeyri-üzvi materiallar molekulyar fraqmentlərə ayrılıb və süni intellekt həyatın mövcudluğunu göstərən kimyəvi qanunauyğunluqları öyrənib. Modellər bioloji və qeyri-bioloji materialları 90 faizdən çox dəqiqliklə ayıra bilib.

Yeni üsul sayəsində alimlər 3,3 milyard ildən qədim qayalarda həyat izləri, həmçinin ən azı 2,5 milyard illik qayalarda oksigen istehsal edən fotosintezin əlamətlərini aşkarlayıblar.

Karnegi İnstitutunun baş elmi əməkdaşı və məqalənin həmmüəllifi doktor Robert Heyzen qeyd edib ki, qədim həyat yalnız fosillər deyil, kimyəvi "əks-sədalar” da buraxır və maşın öyrənməsi bu əks-sədaları ilk dəfə etibarlı şəkildə şərh etməyə imkan verir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, süni intellektə əsaslanan kimyəvi analiz üsulu yalnız Yer üçün nəzərdə tutulmur.

Keti Maloninin sözlərinə görə, bu innovativ texnika qədim dövrlərin fosil yazılarını yeni şəkildə oxumağa imkan verir və digər planetlərdə həyat axtarışında da faydalı ola bilər.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 21:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri