Icma.az
close
up
RU
300 milyon illik daşlaşmış dəri, heyvanların quruda necə yaşamağa keçidini açır

300 milyon illik daşlaşmış dəri, heyvanların quruda necə yaşamağa keçidini açır

Bizimyol portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Oklahomanın cənub-qərbindəki Richards-Spur mağara sistemində aparılan qazıntılar zamanı paleontoloqlar 300 milyon illik qədim bir sürünənə aid inanılmaz bir dəri parçası tapıblar.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu tapıntı, insan dırnağından bir qədər böyük və insan saçının qalınlığında olan daşlaşmış epidermisin ən qədim nümunəsidir. Bu dəri, amniotlar adlanan canlılar qrupuna, yəni sürünənlərə, quşlara və məməlilərə aid olub və bu tapıntı, ilk dəfə heyvanların quruda yaşamağa adaptasiya olunduğu dövrə işıq salacaq.

Bu qeyri-adi tapıntı, paleontologiya tarixində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. İlk dəfə olaraq, erkən amniotların dərisi, müasir timsahların dərisinə bənzər bir quruluşa sahib olduğunu göstərir. Araşdırmalar, həmin dövrdə bu heyvanların dərisinin bir-birinə yapışmayan, bərk və düyünlü qatlardan ibarət olduğunu üzə çıxarıb. Bu quruluş, heyvanların suya, günəş işığına və mexaniki zədələrə qarşı təbii qorunmasını təmin edib. Həmçinin, bu dəri quruluşunun heyvanların quruda daha uzun müddət yaşaya bilmələri üçün çox mühüm rol oynadığı düşünülür.

Tapıntının nadirliyi, qazıntıların yer aldığı mağaranın xüsusi şəraitinə bağlıdır. Mağara, orqanik maddələrin, neft və qatranla örtülərək qorunmasına şərait yaratmış, suyun az oksigenlə zəngin və minerallarla dolu olması isə bu dəri parçasının qorunub qalmasına kömək edib. Nəticədə, yumşaq toxumaların çürüməsi ləngiyib və qədim canlıya aid olan bu unikal dəri parçası bu günə qədər mühafizə olunub.

Elmi araşdırmalar, bu daşlaşmış epidermisin yalnız bir qoruyucu qabıq rolunu oynamadığını, eyni zamanda gələcəkdəki evrim proseslərində mühüm bir zəmin yaradacağını da irəli sürür. Alimlər bu tip epidermisin, tüklərin və lələklərin inkişafına əsas olan ilkin strukturlardan biri ola biləcəyini düşünürlər. Bu tapıntı, təkcə heyvanların quruda yaşamağa keçidini deyil, həm də sonrakı dövrlərdəki təkamül prosesi dəyişikliklərin başlanğıcını işarə edir.

Bu daşlaşmış dəri, qədim heyvanların adaptasiya proseslərini başa düşməyimizdə böyük əhəmiyyət kəsb edir. Paleontoloqların tapdıqları bu nadir qalıq, həm də təbiət tarixini daha dərindən anlamamıza kömək edir. Dəri, ilk amniotların su mühitindən quruda keçidi zamanı qarşılaşdıqları mübarizələri və bu dövrün ekologiyasını daha aydın şəkildə görməyə imkan yaradır. Alimlər, bu tapıntının sayəsində qədim dövrün müxtəlif ekosistemləri və onların canlıları haqqında yeni nəzəriyyələr irəli sürməyi ümid edirlər.

Mütəxəssislər bu tapıntının yalnız başlanğıc olduğunu və gələcəkdə bu cür unikal tapıntıların daha çox üzə çıxacağına inandıqlarını bildirirlər. Richards-Spur mağarasının daha dərindən araşdırılması, digər daşlaşmış qalıqların tapılması və bu zaman kəsimində yaşayan canlıların həyat tərzinin daha yaxşı anlaşılması üçün böyük potensiala malikdir. Bu tapıntılar, paleontologiyanın və təkamül nəzəriyyəsinin daha da zənginləşməsinə, tarixdəki həyatın daha geniş mənzərəsini ortaya çıxarmağa kömək edəcək.

Qadir, Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:136
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 13:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri