Icma.az
close
up
RU
300 milyon illik daşlaşmış dəri, heyvanların quruda necə yaşamağa keçidini açır

300 milyon illik daşlaşmış dəri, heyvanların quruda necə yaşamağa keçidini açır

Bizimyol portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Oklahomanın cənub-qərbindəki Richards-Spur mağara sistemində aparılan qazıntılar zamanı paleontoloqlar 300 milyon illik qədim bir sürünənə aid inanılmaz bir dəri parçası tapıblar.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu tapıntı, insan dırnağından bir qədər böyük və insan saçının qalınlığında olan daşlaşmış epidermisin ən qədim nümunəsidir. Bu dəri, amniotlar adlanan canlılar qrupuna, yəni sürünənlərə, quşlara və məməlilərə aid olub və bu tapıntı, ilk dəfə heyvanların quruda yaşamağa adaptasiya olunduğu dövrə işıq salacaq.

Bu qeyri-adi tapıntı, paleontologiya tarixində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. İlk dəfə olaraq, erkən amniotların dərisi, müasir timsahların dərisinə bənzər bir quruluşa sahib olduğunu göstərir. Araşdırmalar, həmin dövrdə bu heyvanların dərisinin bir-birinə yapışmayan, bərk və düyünlü qatlardan ibarət olduğunu üzə çıxarıb. Bu quruluş, heyvanların suya, günəş işığına və mexaniki zədələrə qarşı təbii qorunmasını təmin edib. Həmçinin, bu dəri quruluşunun heyvanların quruda daha uzun müddət yaşaya bilmələri üçün çox mühüm rol oynadığı düşünülür.

Tapıntının nadirliyi, qazıntıların yer aldığı mağaranın xüsusi şəraitinə bağlıdır. Mağara, orqanik maddələrin, neft və qatranla örtülərək qorunmasına şərait yaratmış, suyun az oksigenlə zəngin və minerallarla dolu olması isə bu dəri parçasının qorunub qalmasına kömək edib. Nəticədə, yumşaq toxumaların çürüməsi ləngiyib və qədim canlıya aid olan bu unikal dəri parçası bu günə qədər mühafizə olunub.

Elmi araşdırmalar, bu daşlaşmış epidermisin yalnız bir qoruyucu qabıq rolunu oynamadığını, eyni zamanda gələcəkdəki evrim proseslərində mühüm bir zəmin yaradacağını da irəli sürür. Alimlər bu tip epidermisin, tüklərin və lələklərin inkişafına əsas olan ilkin strukturlardan biri ola biləcəyini düşünürlər. Bu tapıntı, təkcə heyvanların quruda yaşamağa keçidini deyil, həm də sonrakı dövrlərdəki təkamül prosesi dəyişikliklərin başlanğıcını işarə edir.

Bu daşlaşmış dəri, qədim heyvanların adaptasiya proseslərini başa düşməyimizdə böyük əhəmiyyət kəsb edir. Paleontoloqların tapdıqları bu nadir qalıq, həm də təbiət tarixini daha dərindən anlamamıza kömək edir. Dəri, ilk amniotların su mühitindən quruda keçidi zamanı qarşılaşdıqları mübarizələri və bu dövrün ekologiyasını daha aydın şəkildə görməyə imkan yaradır. Alimlər, bu tapıntının sayəsində qədim dövrün müxtəlif ekosistemləri və onların canlıları haqqında yeni nəzəriyyələr irəli sürməyi ümid edirlər.

Mütəxəssislər bu tapıntının yalnız başlanğıc olduğunu və gələcəkdə bu cür unikal tapıntıların daha çox üzə çıxacağına inandıqlarını bildirirlər. Richards-Spur mağarasının daha dərindən araşdırılması, digər daşlaşmış qalıqların tapılması və bu zaman kəsimində yaşayan canlıların həyat tərzinin daha yaxşı anlaşılması üçün böyük potensiala malikdir. Bu tapıntılar, paleontologiyanın və təkamül nəzəriyyəsinin daha da zənginləşməsinə, tarixdəki həyatın daha geniş mənzərəsini ortaya çıxarmağa kömək edəcək.

Qadir, Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 13:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see352

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see337

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see322

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see317

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see292

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see279

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see276

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see258

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see240

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see230

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see222

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see219

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see217

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see217

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see215

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see208

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see203

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri