525ci qəzet Ruslar müharibədən yorulub

Xaqani CƏFƏRLİ

Rusiyanın 24 fevral 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı başlatdığı genişmiqyaslı müharibənin 1000 günü arxada qaldı. Bir neçə gün, ən pis halda bir neçə həftə davam edəcəyi ehtimal olunan müharibənin 1000 günü arxada qalsa da, münaqişənin nə zaman başa çatacağı ilə bağlı aydın təsəvvür yoxdur. Bütün bunlar isə müharibənin davam etməsini istəyənlərin sayının azalmasına səbəb olur.

"Russian Field" tədqiqat qrupunun sorğusuna əsasən, Ukrayna ilə sülh danışıqları və ya dərhal sülh sazişinin tərəfdarı olan rusların sayı genişmiqyaslı müharibənin başlanmasından bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Araşdırma 7-12 noyabr tarixlərində 1600 rusiyalı arasında telefon sorğusu şəklində aparılıb.

Sorğunun nəticələrinə görə, respondentlərin 53 faizi Ukrayna ilə sülh danışıqlarının başlamasının, cəmi 36 faizi "xüsusi hərbi əməliyyat" adı verilən müharibənin davam etdirilməsinin tərəfdarıdır.

Tədqiqat qrupu qeyd edir ki, hərbi əməliyyatın davam etdirilməsi tərəfdarlarının payı ən aşağı səviyyəyə, danışıqları dəstəkləyənlərin payı isə bütün müşahidə dövrü üçün ən yüksək səviyyəyə çatıb.

Rəy sorğusu zamanı məlum olub ki, respondentlərin 79 faizi prezident Vladimir Putin müharibəni dərhal dayandırmaq və Ukrayna ilə sülh sazişi imzalamaq qərarı versə, bu qərarı dəstəkləyəcək. Müharibənin dayandırılması fikrini ən çox qadınlar və 18-44 yaşlı arasındakı kişilər dəstəkləyir. Daha yaşlı nəsil isə müharibənin dərhal dayandırılması fikirini dəstəkləmir. Rəyi soruşulanların 60 faizi ilkin şərt olmadan Ukrayna ilə atəşkəs razılaşmasını dəstəkləyəcəklərini bildiriblər. Bütün bunlar Rusiya cəmiyyətinin müharibədən yorulduğunu göstərir.

Digər bir tədqiqat da rusların müharibədən yorulduğunu göstərir. Belə ki, 2024-cü ilin ilk doqquz ayında Rusiyada 13 milyon paket antidepresant satılıb ki, bu da 2023-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 18 faiz çoxdur. Rusiyada antidepresantlara tələbatın kəskin artması Ukraynada tammiqyaslı müharibənin başlamasından dərhal sonra baş verib. Məlumata görə, Ukraynaya qarşı geniş miqyaslı müharibənin başlamasından sonra Rusiyada antidepresantların satışı 4,4 dəfə artıb. Belə tələbat, analitiklərin fikrincə, təkcə depressiya hallarının artmasını deyil, həm də digər pozğunluqların, o cümlədən, narahatlıq hallarının və uyğunlaşma pozğunluqlarının sayının artmasının nəticəsidir.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Rusiya cəmiyyətində Donald Trampla bağlı müəyyən bir ümid var və ABŞ-da yeni administrasiyanın müharibəyə son qoyacağını düşünürlər. Əgər Tramp hakimiyyətinin ilk həftələrində müharibənin dayandırılması ilə bağlı ciddi uğurlara nail olmasa, bu gözləntilərin yerini ümidsizlik ala bilər. O zaman isə Rusiya cəmiyyətində ümidsizlik dərinləşə və rusların daha çoxu müharibənin əleyhinə çıxış edə bilər. Ekspertlər qış aylarında sosial-iqtisadi vəziyyətin daha da ağırlaşacağını, bunun isə müharibə əleyhdarlarının sırasının genişlənməsinə səbəb olacağını düşünürlər. Bütün bunlar onu göstərir ki, müharibə son mərhələsinə daxil olub və bundan sonra uzun müddət davam edə bilməz. Buna görə də ehtimal etmək olar ki, müharibə avqust ayına kimi səngiyə, hətta hərbi əməliyyatların şiddətli dövrü başa çata bilər.