Icma.az
close
up
RU
650 illik xəritə: Aserbejan və Baku dənizi

650 illik xəritə: Aserbejan və Baku dənizi

Axar.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

1375-ci ildə hazırlanan Katalan Atlası Araqon kralı V Pedronun sifarişi ilə tərtib edilmişdir. Katalan Atlası bir neçə səhifədən ibarətdir və xəritələr, şəhər adları, ticarət yolları, limanlar, həmçinin dövrün siyasi vəziyyəti haqqında qeydləri özündə ehtiva edir.

Məhz buna görə Orta Şərq, o cümlədən Azərbaycan və Təbriz bölgəsi atlasda mühüm yer tutur. Katalan Atlasının müəllifi Abraham Cresquesdir. O, XIV əsrdə Malyorka adasında yaşamış məşhur yəhudi kartoqraf və coğrafiyaçı idi. Bəzi mənbələrdə atlasın hazırlanmasında oğlu Yəhuda Cresquesin də iştirak etdiyi qeyd olunur.

Xəritənin Asiya hissəsinin olduğu 4-cü vərəqində Xəzər dənizinin cənub-qərbində antik katalan dilində "Aserbejan" sözü yazılıb. Bu, Azərbaycan adının Avropa xəritələrindəki ən qədim və aydın təsvirlərindən biridir. Bu yazı tam olaraq Xəzər dənizi ilə Təbriz şəhəri arasındakı ərazidə yerləşir.

Eyni zamanda “Mar de Bacu” (Bakı dənizi) adına da rast gəlirik. Xəritədə Xəzər dənizi iki adla qeyd olunub: “Mar Caspium” və “Mar de Bacu”. Bu, Bakı şəhərinin o dövrdə beynəlxalq ticarətdə nə qədər mühüm rol oynadığını göstərir. Bu, Avropa kartoqrafiyasında Bakının bir liman və mərkəz kimi ilk mühüm tanınmalarından biridir.

Xəritədə Təbriz şəhəri xüsusi qeyd olunub. O dövrdə Təbriz Elxanilər dövlətinin mühüm mərkəzi idi və avropalı tacirlər üçün ən böyük ticarət qovşağı sayılırdı. Xəritənin bu hissəsində dəvə karvanlarının təsviri var. Bu, Azərbaycanın Böyük İpək Yolunun üzərində yerləşdiyini və Şərqlə Qərb arasında körpü olduğunu simvolizə edir.

Regionun yaxınlığında taxtda oturan hökmdar təsvirləri var ki, bu da ərazinin mütəşəkkil bir dövlət olduğunu sübut edir.

Katalan Atlası sadəcə bir xəritə deyil, həm də bir ensiklopediyadır. Onun üzərindəki yazılar sübut edir ki, 14-cü əsrdə Avropanın ən məlumatlı alimləri Azərbaycanı müstəqil coğrafi ad, Bakını mühüm liman, Təbrizi isə dünya ticarətinin mərkəzi kimi qəbul edirdilər.

Bu xəritənin mövcud olması 650 il əvvəl avropalıların Azərbaycanı konkret coğrafi və siyasi bir bölgə kimi tanıdığını sübut edir. Eyni zamanda regionun tarixi-coğrafi toponimlərin davamlılığını və mövcudluğunu təsdiq edir.

(Bu barədə: Burling, William. Medieval Maps of the Middle East. London: Thames & Hudson, 1992., McIntosh, Gregory C. The Pictorial Cartography of the Catalan Atlas. Journal of Medieval History, 1986., Harley, J. B. & Woodward, David. The History of Cartography, Volume 1: Cartography in Prehistoric, Ancient, and Medieval Europe and the Mediterranean. University of Chicago Press, 1987.Saliba, George. Islamic Science and the Making of the European Renaissance. MIT Press, 2007 və digər mənbələr ilə yanaşı xəritənin çoxsaylı fotoları olan axtarış sistemlərininin göstərdiyi səhifələrə baxmaq olar).

Bu xəritə bir daha təsdiq edir ki, Azərbaycan həmişə Şərqin mərkəzində olub və olacaq.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:479
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 30 Dekabr 2025 07:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri