7000 il əvvəlin unikal artefaktları tapılıb

İspan mağarasından unikal Neolit yayı və oxlar tapılıb. Bu tapıntı barədə ispaniyalı alimlər xəbər veriblər.
Reyting.az-ın məlumatına görə, İspaniyada çox məşhur olan və dünyanın ən qədim abidələrindən biri sayılan "Yarasalar mağarası"-ndan yerli arxeoloqlar tarixi yaşı 7000 il olan unikal artefaktlar aşkar ediblər.
Barselona Muxtar Universitetinin (UAB) tədqiqatçıları tərəfindən aşkar edilən bu tapıntılar arasında Avropanın ən qədim yayları, yaxşı qorunub saxlanılmış, əllərin içinə rahat yerləşmək üçün ovucları olan oxlar, həm də heyvanların sümüklərindən hazırlanmış ən qədim yay ipləri var.
Alimlərin fikrincə, bu nadir tapıntı Neolit dövründə ov məqsədilə düzəldilmiş ovçu yay-oxlarının necə hazırlandığını, həm də belə çətin şəraitdə olmasına baxmayaraq, qeyri-adi şəkildə qorunma səbəblərini və qədim ustaların silah düzəltməkdən ötrü istifadə etdiyi materialları, arxaik üsulları öyrənməyə imkan yaradıb.
Tədqiqatçılar bildiriblər ki, həmin dövrdə yaşayan insanlar yayları əsas üç növdən olan vəhşi heyvanların, cüyürün, keçinin, eləcə də çöl donuzunun sümüklərindən hazırlayıblar.
Daha sonra hazırlıq mərhələsində balistik səmərəliliyi daha da artırmaq məqsədilə zeytun ağacından, söyüddən, qamışdan hazırlanmış oxlar ölçülüb. Onların səthi ağcaqayın qabığından termal olaraq əldə edilən küknar qatranı ilə örtülüb.
Bu günə qədər gəlib çıxmış ox üzərindəki tükləri tarixdən əvvəlki ovçuların yüksək məharətindən xəbər verir. Beləliklə, bu yeni fədqiqat ox hazırlamaq üçün əsasən qamışdan istifadə ilə bağlı uzun müddət mövcud olan fərziyyələri bir daha təsdiq edir.
"Bu texnika bizə təcrübəli oxatanlar üçün ideal olan güclü və çevik kaman simlərini yaratmağa imkan verdi",- deyə Barselona Muxtar Universitetinin professoru Rakel Pike bildirib.
"Yarasa mağarası" ərazisində kəşf edilmiş qədim materialların və texnologiyaların unikal kombinasiyası Avropada yaşamış neolit icmalarının inkişafı ilə bağlı müasir elmdə yeni araşdırmaların olacağından xəbər verir. Yeni və elm üçün nadir hesab edilən bu kəşflər mahiyyətinə görə, dövrün müasir anlayışını üstələyən qabaqcıl texnika, sənətkarlıq səviyyəsinə dair növbəti tədqiqatların mövzusuna da çevrilə bilər.
"Scientific Reports" elmi jurnalında dərc olunan məqalədə qeyd edilir ki, zeytun ağacı, qamış və ağcaqayının qatranından istifadə olunması əcdadlarımızın yüksək bacarıqlarını, eləcə də 7000 il öncə malik olduqları texniki incəliyi, həm də peşəkar səviyyədə ovçular olmasını sübut edir.
İspaniya alimləri bildirirlər ki, mağaradan tapılan bu kamanın, oxların dünyanın ən qədim yay-oxu olduğuna qətiyyən şübhə etmirlər.
Oqtay QORÇU

Ana səhifəyə dön