9 ölkədə qadınlara qadağandır, Azərbaycanda yox! Riskləri üzə çıxdı

Son illər dünyada, o cümlədən Azərbaycanda qadınlar arasında yumurtalıqlarını dondurma prosesi ilə maraqlananların sayı artır. Xüsusən karyeraya önəm verən və ya sağlamlıq səbəbindən gələcək analıq şansını qorumaq istəyənlər bu üsula müraciət edirlər. Bir çox hallarda qadınlar prosedurun mahiyyəti, qanuni statusu və sağlamlığa təsirləri barədə yetərincə məlumata sahib olmurlar.

Azərbaycanda yumurta dondurmaq qanunla icazəlidirmi? Bu prosesin qadın orqanizminə fəsadları varmı, yoxsa əksinə, gələcək üçün faydalı sayılır? 

Globalinfo.az-a danışan ginekoloq Rəşad Sultan deyib ki, yumurta hüceyrələrinin dondurulması süni mayalanma prosedurunun bir hissəsidir.

Onun sözlərinə görə, bu, hələ mayalanma etməyi düşünməyən, yoldaşı olmayan və ya uşaq sahibi olmağı hələ planlaşdırmayan şəxslərdə də tətbiq oluna bilər:

“Qadının yumurta hüceyrə rezervi müəyyən yaşdan sonra, xüsusən 35-40 yaşdan sonra sürətlə azalır. Əgər evlənmək və ya övlad sahibi olmağı bu yaşlardan sonraya təxirə salırsa, yumurta hüceyrələrini dondurmaq gələcəkdə reproduktiv imkanları qorumaq üçün seçim ola bilər. Elm bu imkanı təqdim edir. Azərbaycanda reproduktiv sağlamlıq haqqında ayrıca qanun yoxdur. Yəni qanunla qadağan olunmadığı üçün bu prosedura icazə verilir. Onsuz da süni mayalanma zamanı yumurtalıqdan yumurta hüceyrələri toplanılır. Yəni bu müdaxilə həmin prosesin bir hissəsidir. Sadəcə bu dəfə hüceyrələr dərhal mayalandırılmır, kənarda dondurularaq saxlanılır. Burada qanunla ziddiyyət təşkil edən və ya kriminal sayılan heç bir hal yoxdur. Buna görə da prosedur ölkəmizdə də həyata keçirilir. Məqsəd qadının irəli yaşlarda da övlad sahibi ola bilməsi üçün hüceyrələri qocalmadan, məhv olmadan dondurub saxlamaqdır”.

Rəşad Sultan

Ginekoloq yumurtalığın dondurulmasının fəsadları haqda bunları deyib:

“Təbii hamiləlikdən fərqli olaraq, burda dərman müalicəsi edilir və müdaxilə olunur. Bunun az da olsa, özünəməxsus riskləri var. Belə ki, yumurtalığa iynə batırılır və yumurta hüceyrələr sovrulur. Hər müdaxilədə olduğu kimi, bu zaman da damar zədələnməsi, qanaxma və infeksiya ehtimalı mümkündür. Bundan başqa, dərmanların təsirindən hiper stimulyasiya dediyimiz ağırlaşma da olur”.

Qeyd edək ki, Fransa, Avstriya, Macarıstan, Litva, Malta, Norveç, Serbiya, Sloveniya, Çində subay qadınların yumurta dondurması qadağandır. Bu ölkələrdə yalnız tibbi səbəblərlə (məsələn, xərçəng müalicəsi və ya erkən menopauza riski) yumurta dondurulmasına icazə verilir.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az