Abdullah Ağar: Ukraynanın hücumu Rusiya nüvə triadasına simvolik və operativ təzyiqdir

Yeni peyk görüntülərinin təhlili Ukraynanın pilotsuz uçuş aparatları ilə Rusiya hərbi hava bazalarına endirdiyi son zərbələrin təsirini üzə çıxarıb. Xarici mediaya görə, 1 iyunda baş vermiş hücumlar Rusiya strateji aviasiyasına ciddi zərbə vurub.

İrkutsk vilayətindəki “Belaya” aerodromunda üç Tu-95 bombardmançısı və üç Tu-22 raketdaşıyıcısı tamamilə məhv edilib, daha bir təyyarə isə zədələnib. Murmansk vilayətindəki “Olenya” bazasında isə iki Tu-95MS və bir An-12 tam yanıb, iki təyyarə isə təmirə möhtacdır.

Rusiya tərəfindən Ukraynaya qarşı istifadə olunan bu strateji təyyarələrin sıradan çıxarılması ekspertlər tərəfindən mühüm hərbi və siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Onların fikrincə, bu itkilər Rusiya raket hücumlarının intensivliyini müvəqqəti azalda bilər.

Hücumlar həmçinin Ukraynanın Rusiyanın dərin arxa cəbhəsindəki hədəfləri vurmaq imkanlarını göstərir ki, bu da regionda hərbi-strateji vəziyyətə birbaşa təsir edir.

Bahçeşehir Universiteti Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, terror və təhlükəsizlik üzrə ekspert Abdullah Ağar "Sherg.az"a bildirib ki, Ukraynanın Rusiyanın dərinliklərində yerləşən 5 strateji hərbi bazaya endirdiyi sarsıdıcı hücum, Rusiya üçün müharibədə həyati əhəmiyyət daşıyan vasitələri sıradan çıxarmaq, Rusiyanı atəşkəsə və sülhə məcbur etmək, eyni zamanda onun hava hücumundan müdafiə və kəşfiyyat infrastrukturundakı zəiflikləri üzə çıxararaq onlardan faydalanmaq məqsədi daşıya bilər:

"Lakin məsələnin olduqca ciddi başqa bir tərəfi də var. Bu, təkcə Rusiyanın hərbi gücünə və beynəlxalq nüfuzuna zərbə vurmaqla məhdudlaşmır. Bu məsələ qlobal nüvə balansının pozulması ehtimalına, Rusiyanın nüvə doktrininin təzyiq altına düşməsinə və Rusiya üçün nüvə müharibəsi mühitinin formalaşmasına işarə edir.

Ukraynanın həyata keçirdiyi hücumlarda yalnız nüvə başlığı daşıya bilən Tu-95, Tu-22M3 strateji bombardmançıları və nüvə məsələlərində erkən xəbərdarlıq-komanda funksiyasını yerinə yetirən A-50 təyyarələrinin yerləşdiyi 4 hava bazası deyil, həm də Rusiyanın Şimal Donanmasının əsas bazası olan və nüvə sualtı qayıqlarının yerləşdiyi Murmansk vilayətindəki Severomorsk bazasının da hədəf alındığı görünür. Bu hadisələr isə qlobal miqyasda ciddi bir qeyri-müəyyənlik və böhran potensialı yaradır. Çünki nüvə komponentli bu hücumlar Rusiyanın nüvə “üçlüyü” konsepsiyasının ən azı iki əsas hissəsinin həm fiziki, həm də simvolik baxımdan təzyiq altına alınmasına, hətta nüvə planlamasının pozulmasına gətirib çıxara bilər".

Ekspert vurğulayıb ki, Rusiyanın bu hücumlardan nüvə imkanları baxımından nə qədər zərər gördüyü və bu hücumları necə qiymətləndirəcəyi isə hələlik məlum deyil:

"Artıq ortada nəhəng bir sual dayanır: Rusiya qlobal nüvə qorxu balansının öz əleyhinə pozulmasına, bu balansın zamanlama və strateji hesablamalarının dəyişdirilməsinə, qlobal geosiyasi gücünə, çəkindirici təsirinə və nüfuzuna yönəlmiş belə bir hücum modelinə qarşı hansı addımı atacaq? Çünki Rusiyanın nüvə doktrini isə açıq şəkildə bildirir ki, əgər həyati əhəmiyyətli dövlət və ya hərbi infrastruktur hücuma məruz qalarsa, yaxud nüvə qüvvələrinin fəaliyyət qabiliyyəti sıradan çıxarsa və ya cavab zərbəsi imkanları təhlükə altına düşərsə, nüvə cavabı verilə bilər. Bu hücumların arxasında duran Ukraynadakı qərarvericilərin və onların arxasındakı güclərin əsl planı isə hələ ki sual altındadır".