ABŞ dan Bakıya kritik səfər 907 ci düzəliş ləğv edilir?

Xəbər verdiyimiz kimi, Prezident İlham Əliyev bu gün ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin üzvü, Respublikaçılar Partiyasından olan senator Stiv Deynsi qəbul edib. Xarici Əlaqələr Komitəsi ABŞ siyasətində mühüm səlahiyyətlərə malikdir və Stiv Deynsin bu görüşdə iştirakı iki ölkə arasında strateji dialoqun genişlənməsi baxımından diqqət çəkir.

Görüşdə əsas müzakirə mövzuları nələr ola bilər? 907-ci düzəlişin ləğvi istiqamətində ilkin təmasların qurulması realdırmı? Həmçinin, yaxın perspektivdə ABŞ Prezidenti Donald Trampla Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev arasında görüşün mümkünlüyü haqda nə demək olar?

Globalinfo.Az-a danışan politoloq Elman Telmanoğlu deyib ki, İlham Əliyev və Stiv Deynsin görüşü ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni səhifənin başlanğıcı ola bilər:

“Bu görüş ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin gələcək istiqamətləri baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Görüşün təkcə ikitərəfli əlaqələrlə deyil, həm də regional geosiyasi proseslər və ABŞ-ın Cənubi Qafqaz siyasətindəki potensial dəyişikliklərlə bağlı olduğu aydın görünür.

Strateji tərəfdaşlıq və regional prioritetlər fonunda Azərbaycan son illərdə Mərkəzi Asiya və Avropa arasında enerji və nəqliyyat körpüsü rolunu oynamaqla beynəlxalq arenada öz strateji əhəmiyyətini artırıb. Bu kontekstdə ABŞ-ın Cənubi Qafqaz regionuna marağının artması, xüsusən Çin və Rusiyanın təsir imkanlarının genişləndiyi bir vaxtda, regionun sabit və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaşlara ehtiyacının artması ilə əlaqələndirilir.

Stiv Deynsin səfəri yalnız ikitərəfli münasibətlərin müzakirəsi baxımından deyil, həm də ABŞ Konqresində Azərbaycanın maraqlarını müdafiə edə biləcək Respublikaçı qanadla təmasların gücləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Deyns konkret qərarların formalaşmasına təsir göstərə biləcək nüfuzlu fiqurlardan biridir”.

Elman Telmanoğlu

Politoloqun sözlərinə görə, 907-ci düzəlişin ləğvinə doğru atıla biləcək addımlar görüş kontekstində ən çox maraq doğuran məsələlərdən biridir:

“Stiv Deynsin Azərbaycana səfəri bu düzəlişin tamamilə ləğv edilməsi istiqamətində ilkin siyasi təmasların qurulması baxımından da əlamətdar ola bilər. Xüsusilə Qarabağ münaqişəsinin bitməsi və postmünaqişə dövründə Azərbaycanın regionda sülh və inteqrasiya təşəbbüsləri fonunda bu düzəlişin saxlanması getdikcə daha az əsaslı görünür. ABŞ-ın enerji təhlükəsizliyi, İranla bağlı siyasəti və Çinlə rəqabəti nəzərə alındıqda, Azərbaycanla daha sıx əməkdaşlıq vacib hala gəlir”.

E.Telmanoğlu qeyd edib ki, Tramp-Əliyev görüşünün mümkünlüyü barədə danışarkən, ABŞ-da 2024-cü il prezident seçkilərinin nəticəsində Trampın hakimiyyətə qayıtması Cənubi Qafqazda geosiyasi dinamikanın yeni mərhələyə keçəcəyindən xəbər verirdi:

“Tramp administrasiyası dövründə fərdi liderlərarası əlaqələrə xüsusi önəm verilmişdi. Bu kontekstdə Trampın ikinci prezidentliyi zamanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə mümkün görüş istisna olunmur. Trampın xarici siyasət strategiyası daha çox iqtisadi maraqlara və fərdi münasibətlərə əsaslanır. Azərbaycan isə enerji resursları, Orta Dəhliz layihəsindəki rolu və İranla sərhəddə yerləşməsi baxımından ABŞ üçün əhəmiyyətli tərəfdaş ola bilər. Bu baxımdan, Tramp-Əliyev görüşü, xüsusilə də Vaşinqtonda Azərbaycanla yeni enerji və təhlükəsizlik razılaşmaları baxımından gündəmdə ola bilər”.

Safura Bənnayeva