“ABŞ ın başı qarışıb, Ukrayna tək qalıb” KONKRET

“ABŞ-İsrail və İran arasında baş verən hərbi qarşıdurma birbaşa olmasa da, Rusiya–Ukrayna müharibəsinin gedişatına dolayı təsirlər göstərir. Məlumdur ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsi başlayandan bəri Ukraynanın əsas dəstəkçilərindən biri ABŞ olub. Lakin Donald Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra bu siyasətdə müəyyən dəyişikliklər müşahidə olunmağa başladı. ABŞ daha çox öz milli maraqlarını ön plana çəkərək Ukraynaya göstərilən dəstəkdə şərtlər irəli sürməyə, bəzi hallarda isə silah yardımı və digər dəstək formalarını məhdudlaşdırmağa çalışdı”.

Bu fikirləri siyasi şərhçi Elmir Səftərov KONKRET.az-a açıqlamasın da səsləndirib:

“Hazırkı vəziyyətdə ABŞ-ın eyni vaxtda iki böyük münaqişəni tam gücü ilə idarə etmək istəməməsi və diqqətini daha çox İranla bağlı məsələlərə yönəltməsi Ukraynaya təsirsiz ötüşmür. Bu, xüsusilə hava hücumundan müdafiə sistemləri və uzaqmənzilli raketlər kimi strateji əhəmiyyətli silahların tədarükünün azalması ilə nəticələnə bilər. Belə bir vəziyyət Ukraynanın Rusiyanın raket və dron hücumlarına qarşı müdafiəsini zəiflədəcək”.

E.Səftərov qeyd ki, bununla yanaşı, Yaxın Şərqdə gərginliyin artması qlobal enerji bazarlarına təsir göstərərək neft və qaz qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olur.

“Bu isə Rusiya üçün əlavə gəlir deməkdir və müharibənin maliyyələşdirilməsini asanlaşdırır. Eyni zamanda, Ukrayna və Avropa ölkələri üçün enerji qiymətlərinin artması inflyasiyanı gücləndirir, iqtisadi çətinliklər yaradır və sosial narazılıqları artırır. Bütün proseslər qlobal siyasi və hərbi balansın dəyişməsinə gətirib çıxarır.

Bu fonda Ukrayna üzrə sülh danışıqları və diplomatik təşəbbüslər arxa plana keçir, yeni strateji yanaşmaların formalaşmasına zəmin yaranır.

Bundan əlavə, ABŞ Avropa müttəfiqlərini İran məsələsində daha aktiv mövqe tutmağa cəlb etməyə çalışsa da, vahid qərar mexanizminin olmaması bu prosesi çətinləşdirir. Bu isə ABŞ-ın diqqətinin Ukraynadan yayınmasına səbəb olur”.

Ekspert vurğulayır ki, həmçinin Rusiya İran məsələsində daha ehtiyatlı və nisbətən neytral mövqe nümayiş etdirir, əsasən siyasi bəyanatlarla kifayətlənir və birbaşa müdaxilədən çəkinir.

“Bu vəziyyət müəyyən mənada ABŞ və Rusiya arasında qeyri-rəsmi balansın formalaşmasına gətirib çıxarır. Belə ki, ABŞ Ukrayna münaqişəsində daha məhdud iştirak edir, Rusiya isə İranla bağlı qarşıdurmaya birbaşa qoşulmur”.

Aynurə İsmayıl
KONKRET.az