ABŞ ın Ukrayna ilə bağlı sülh planına AŞPA nın vitse prezidentindən REAKSİYA EKSKLÜZİV

Hazırda dünyanın siyasi gündəmində əsas müzakirə mövzusu Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həlli ilə bağlı ABŞ prezidenti Donald Trampın 28 bənddən ibarət sülh planıdır. Üstəlik, planla bağlı ABŞ-dan Ukrayna hökumətinə təzyiqlər mövcuddur.
Belə ki, Vaşinqton Kiyevin noyabrın 27-dək bu planı qəbul etməsini istəyir.
Bəs ABŞ-ın sülh planı Ukraynanın maraqlarına nə dərəcədə uyğundur? Kiyev sözügedən şərtlərlə sülhə razılaşa bilərmi?
Bu və digər suallara cavab tapmaq üçün Bizim.Media AŞPA-nın vitse-prezidenti, Ukrayna Ali Radasının deputatı Aleksandr Mereşko ilə həmsöhbət olub.
Həmin müsahibəni təqdim edirik:
- Cənab Mereşko, Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həlli üçün təklif olunan "Tramp planı" ilə bağlı subyektiv fikriniz nədir?
- Əvvəla onu deyim ki, "Tramp planı" bir çox suallar doğurur. Onun konkret məzmunu bəlli deyil. Əslində, müəllifin kim olduğu dəqiq bilinmir. Trampın özü iddia edir ki, bu, onun son təklifi deyil. Mediada yer alan mətnə ​​gəldikdə isə, əlbəttə, sözügedən müddəalar o qədər absurd, məntiqsiz və ziddiyyətlidir ki, Ukrayna heç vaxt buna razı olmayacaq. Bu mətn Ukrayna Konstitusiyasına və beynəlxalq hüquqa tamamilə ziddir. Dünyada belə "sülhü" qəbul etməyə razı olacaq hər hansı dövlətin olması ehtimalı azdır, bu, mahiyyət etibarilə təslimçilik aktıdır.
- Sizcə, Ukrayna hökuməti 27 noyabr tarixinə qədər "Tramp planı"nı qəbul edəcəkmi?
- Hazırda danışıqlar aparılır və nəticənin necə olacağını hələ bilmirik. Hər şey hazırlanacaq sənəddən və onun məzmunundan asılıdır. Eyni zamanda "sülh planı"nın istənilən versiyasında bir ciddi problem var: Putin qətiyyən sülh və ya hətta atəşkəs istəmir. O, Ukrayna dövlətçiliyini məhv etməkdə qərarlıdır. Bundan əlavə, Putin Rusiya ilə Ukrayna arasında bütün vacib müqavilələri, razılaşmaları və anlaşmaları pozub. Buna görə də, ondan Rusiya ilə Ukrayna arasında hər hansı bir razılaşmaya əməl etməsini gözləmək sadəcə sadəlövhlükdür.
- Bəs, Ukrayna bu şərtləri qəbul etsə, müharibə başa çatacaq?
- Təəssüf ki, müharibənin dayanacağı ehtimalı azdır. Putin Ukraynanı Rusiyaya tabe edənə qədər dayanmayacaq. Amma əslində bunu etməyə onun gücü çatmır. Bu o deməkdir ki, Rusiyanın təcavüzü Rusiyanın öz daxilində həm iqtisadi, həm də siyasi ciddi problemlər yaranana qədər davam edəcək. Bu cür problemlər artıq yetişməkdədir.
- Sizcə, bu münaqişənin həlli yolu nədir?
- Yeganə düzgün seçim beynəlxalq hüquqa riayət etməkdir – yəni, Rusiyanın təcavüz cinayətinə son qoyması, Ukraynaya dəyən bütün zərərləri ödəməsi və Rusiyadakı bütün müharibə cinayətkarlarının məsuliyyətə cəlb edilməsi. Eyni zamanda, şəraiti nəzərə alaraq, indiki halda atəşkəs elan etmək və danışıqlara başlamaq bəlkə də məqsədəuyğun olardı.
- Ukrayna müharibəyə nə qədər davam gətirə bilər?
- Müharibə bizim seçimimiz deyil. Artıq təxminən dörd ildir ki, dözürük. Hazırkı vəziyyətdə Rusiya təcavüzündən müdafiəni dayandıra bilmərik. Çünki bu, Ukraynanın siyasi xəritədən yox olması demək olardı. Buna görə də, sağ qalmaq və qalib gəlmək üçün lazım olan müddətcə özümüzü müdafiə edəcəyik.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media