ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir

İranın ali rəhbər Əli Xamnəi fevralın 1-də xəbərdarlıq edib ki, ABŞ-nın İrana qarşı əməliyyatı tammiqyaslı regional müharibəyə səbəb olacaq. O bildirib ki, hərbi əməliyyatlar başlasa, Tehran cavab verməyə hazırdır. Yaxınlaşan hərbi kampaniya fonunda İsrail potensial zərbələrin dəqiqliyini artırmaq üçün ABŞ ilə kəşfiyyat paylaşımını gücləndirib. Vaşinqtonun regional müttəfiqləri ABŞ-nın əməliyyata başlamaq vədini yerinə yetirməməsi halında İran rəhbərliyinin mövqeyini yalnız gücləndirəcəyindən qorxurlar.

Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Nezavisimaya qazeta” yazıb.

Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:

"ABŞ bilməlidir: əgər müharibə başlatsa, bu dəfə regional miqyasda olacaq, - deyə Əli Xamnəi ABŞ-nın bölgədəki hərbi dəniz hazırlıqlarını şərh edərkən bildirib. "Heç nəyi təşəbbüs edən biz deyilik, heç bir ölkəyə hücum etmək istəmirik, amma İran xalqı onları hücum və təqib edən hər kəsə güclü zərbə vuracaq".

O, ABŞ-nın qəddarcasına yatırdığı üçün qisas alacağını vəd etdiyi İrandakı etirazların çevriliş cəhdi olduğuna inanır:

"Onların məqsədi ölkədəki mühüm hökumət mərkəzlərini məhv etmək idi və buna görə də onlar polisə, dövlət qurumlarına, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun mərkəzlərinə, banklara və məscidlərə hücum ediblər, hətta quranları yandırıblar".

ABŞ prezidenti Donald Tramp potensial müharibə ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi qorumağa üstünlük verir.

"Bunu sizə deyə bilmərəm, amma bildiyiniz kimi, bu istiqamətdə çox böyük və güclü gəmilərimiz var", - deyə Amerika lideri ABŞ-nın yanvarın əvvəlində başlatmağı vəd etdiyi hərbi kampaniya ilə bağlı yekun qərar verib-vermədiyini şərh edib.

Ağ ev rəhbəri izah edib ki, İran rəhbərliyi ilə İranın nüvə proqramı da daxil olmaqla geniş məsələləri əhatə edən aktiv gərginliyin azaldılması danışıqları aparılır.

"Nüvə silahı olmadan qənaətbəxş bir razılaşma əldə etmək mümkündür. Buna görə də onlar bunu etməlidirlər", - deyə Tramp vurğulayıb.

Lakin anonimlik şərti ilə “Axios”a danışan Amerika rəsmiləri İran və ABŞ arasında diplomatik həll perspektivlərinə şübhə ilə yanaşdıqlarını bildiriblər. Onlar iddia edirlər ki, İran tərəfi Tramp administrasiyası tərəfindən təklif olunan hərtərəfli razılaşmanın şərtlərini qəbul etmək üçün real istək göstərməyib.

Fars körfəzi ölkələrindən olan diplomatlar da pessimistlik ifadə edirlər. “Axios”un ərəb mənbələrindən biri ehtimal edir ki, İran həmişə razılaşmalar bağlamaq istəyir, amma problem onun hansı razılaşmalar istədiyindədir. "İran hansı növ sövdələşmələr istəyir və ABŞ hansı növ sövdələşmələri qəbul edir? Bu, çox yaxşı sualdır və hazırda vəziyyətlə bağlı heç bir aydınlıq görmürük".

İsrail hücuma hazırlaşmaq üçün ABŞ ilə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini gücləndirib.

"İrana uğurlu hücum şansını maksimum dərəcədə artırmaq üçün demək olar ki, hər şeyi amerikalılarla bölüşürük, - deyə yüksək vəzifəli İsrail hərbi mənbəyi "Al-Monitor"a bildirib. - İsrail son illərdə İranın nüvə alimlərinin və yüksək rütbəli komandirlərinin əksəriyyətini məhv edib və İsrailin illərdir topladığı təcrübə indi ABŞ-a müxtəlif planları həyata keçirməyə kömək edir".

Mənbələr deyir ki, çox şey əməliyyatdan asılıdır. "Sual budur ki, rəsmi hücumdan, yoxsa İranın simasını dəyişdirəcək tarixi, güclü bir addımdan danışırıq", - deyə "Al-Monitor"un mənbələri bildirir.

Ağ ev müxtəlif ssenariləri nəzərdən keçirir. "Prezident Tramp bütün variantları nəzərdən keçirir", - deyə İsrail kəşfiyyat mənbəyi "Al-Monitor"a Amerika xüsusi təyinatlı qüvvələrinin İran ərazisinə düşə biləcəyi ilə bağlı suala cavabında bildirib.

İsrailli mənbə "Al-Monitor"a etiraf edib ki, "İran rejimi hazırda kifayət qədər zəif deyil. Yüksək vəzifəli şəxslər öldürülsə belə, təkcə xarici hücum rejimi devirmək üçün kifayət etməz".

O, İran siyasi sisteminin dağıdılmasının "xarici və daxili qüvvələrin" birgə işləməsini tələb etdiyini vurğulayıb.

Regional oyunçular müharibənin təxirə salınmasının baha başa gələ biləcəyinə inanırlar. ABŞ-da keçirilən qapalı brifinqdə Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə naziri Xalid bin Salman, brifinqdə iştirak edən mənbələrin "Axios"a verdiyi məlumata görə, Trampın İrana qarşı təhdidlərinə əməl etməməsi halında İslam Respublikası rəhbərliyinin daha da güclənəcəyinə əminliyini ifadə edib.

Bundan əlavə, şahzadə şayiələrin əksinə olaraq, Ər-Riyadın israillilərdən uzaqlaşmaq niyyətində olmadığını açıqlayıb. Lakin, Səudiyyə rəsmiləri açıq şəkildə regional qarşıdurmada maraqlı olmadıqlarını və potensial hərbi əməliyyatlar zamanı Amerika təyyarələrinin öz hava məkanlarına daxil olmasına icazə verməyəcəklərini iddia edirlər.

İran əhalisi tammiqyaslı müharibəyə hazırlaşır. Tehranın Böhranların İdarə Edilməsi Təşkilatının rəhbəri Əli Nəsiri paytaxt bölgəsinin sakinləri üçün sığınacaq kimi dayanacaqlar və metro stansiyaları da daxil olmaqla 300-dən çox yeraltı məkanın istifadə olunacağını bildirib.

Nəsiri artıq 82 yerli metro stansiyasının müvafiq şəkildə təchiz olunduğunu deyib. O, tezliklə bu yerlərdə lazımi məlumatların olduğu lövhələr quraşdırılacağını söyləyib: "Lazımi prosedurlar başa çatdıqdan və icazələr alındıqdan sonra təxminən 2,5 milyon nəfərlik sığınacaqlar yaradılacaq".

Y. QACAR