Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

ABŞ okean üzərində hiper səs raketlərini aşkarlamaq üçün mikrofonlar yerləşdirəcək KİV

ABŞ okean üzərində hiper səs raketlərini aşkarlamaq üçün mikrofonlar yerləşdirəcək KİV

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi hiper-səs raketlərinin buraxılışını erkən mərhələdə müəyyən etmək məqsədilə yeni texnologiyaların hazırlanmasına maliyyə ayırır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Economist” jurnalının yazdığına görə, plan çərçivəsində adi və infraqırmızı kameralarla yanaşı, okean ortasında yerləşdirilən bort mikrofonlarla təchiz edilmiş buyların böyük bir şəbəkəsi yaradılacaq.

Son onilliklərdə ballistik raketlər uzaq məsafədən hücumun ən müasir silahı hesab edilirdi. Lakin onların yüksək və proqnozlaşdırıla bilən trayektoriyası aşkarlanma və məhv edilmə riskini artırırdı. Bu səbəbdən ABŞ, Çin və Rusiya alternativ olaraq atmosferdə uçan, uzunmənzilli radarların əhatəsindən kənarda hərəkət edən və manevr edə bilən hiper-səs raketlərini inkişaf etdirməyə başlayıb.

Pentaqon bu təhlükəni aşkar etmək üçün kompleks yanaşma tətbiq edir. Bu məqsədlə infraqırmızı diapazonu ayırd edə bilən EO/IR tipli kameralar hazırlanır. Bu kameralar peyklərin əhatə çatışmazlığını kompensasiya edə bilər, çünki peyklər bulud örtüyü altında uçan raketləri görə bilmir. EO/IR sensorları daha aşağı hündürlükdə – təyyarələrdə, diri­j­abllarda və ya üzən platformalarda yerləşdirilə bilər. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri San Dieqodakı "Surface Optics” şirkətinə hiper-səs hədəflərini izləyə biləcək yüksək ayırdetmə qabiliyyətli və tez yenilənən EO/IR sensorlarının hazırlanmasını tapşırıb.

Digər bir müqavilə Kaliforniya şirkəti "HyperKelp” ilə imzalanıb. Bu layihə dərin okeanda mikrofonlarla təchiz edilmiş buyların istifadəsini nəzərdə tutur. Şirkətin rəhbəri Qrem Rey bildirib ki, hiper-səs raketləri uzaq məsafədən eşidilə bilən səs dalğası yaradır. Buylar həmçinin səsi real vaxtda təhlil edə bilən süni intellekt sistemləri ilə təchiz olunacaq.

Bununla belə, siqnalın emalı çətin olaraq qalır – hiper-səs raketinin zəif uğultusunu dalğa, gəmi və təyyarə səs-küyündən ayırmaq çətindir. Tarixi paralel kimi, 1930-cu illərdə Britaniyada gecə vaxtı bombardmançı təyyarələri eşitmək üçün sahil boyunca beton "səs güzgüləri” quraşdırılmışdı. Daha sürətli təyyarələr və radar texnologiyası bu üsulu köhnəltsə də, oxşar prinsiplər bu gün yavaş hədəflərə qarşı tətbiq olunur. Məsələn, Ukraynanın "Səma qalası” sistemi ölkə boyu minlərlə mikrofon vasitəsilə "Şahed” pilotsuz aparatlarını mühərrik səslərinə görə izləyir.

Hiper-səs raketlərinin bu yolla izlənməsi ilk baxışda səmərəsiz görünə bilər, çünki 5 Max sürətlə uçan raket eşidiləndə artıq hədəfi keçmiş olur. Lakin "HyperKelp” minlərlə ucuz buyun həm suyun üzərində, həm də altında yerləşdirilməsi planını təklif edir. Bu buylar mənbənin yerini üçbucaqlama üsulu ilə müəyyən edə bilər. Bir neçə buyun məlumatları birləşdirildikdə koordinatlar dəqiqləşir. Əgər buylar sahildən kifayət qədər uzaqda yerləşdirilsə, sistem ilkin xəbərdarlıq mexanizmi kimi işləyərək digər sensorların təhdidə yönəldilməsinə imkan verə bilər.

Şirkət qeyd edir ki, buyları məhv etmək çətindir, onlar geniş ərazidə və çoxlu sayda yerləşdirilə bilər və peyklərlə müqayisədə xeyli ucuzdur. Dünyada artıq bənzər sistemlər mövcuddur – məsələn, ABŞ-ın Sandia Milli Laboratoriyaları nüvə sınaqlarını aşkar etmək üçün qurulan beynəlxalq mikrofon şəbəkəsinin məlumatlarından istifadə edərək atmosferə qayıdan kosmik aparatı izləyib.

"The Economist” yazır ki, bu üsul hiper-səs raketləri probleminə müvəqqəti həll ola bilər. Silahlanma yarışında heç bir texnologiya uzun müddət üstün mövqedə qalmır – yeni qarşı-tədbirlərin meydana çıxması an məsələsidir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:221
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 12:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri