Icma.az
close
up
RU
ABŞ okean üzərində hiper səs raketlərini aşkarlamaq üçün mikrofonlar yerləşdirəcək KİV

ABŞ okean üzərində hiper səs raketlərini aşkarlamaq üçün mikrofonlar yerləşdirəcək KİV

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi hiper-səs raketlərinin buraxılışını erkən mərhələdə müəyyən etmək məqsədilə yeni texnologiyaların hazırlanmasına maliyyə ayırır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Economist” jurnalının yazdığına görə, plan çərçivəsində adi və infraqırmızı kameralarla yanaşı, okean ortasında yerləşdirilən bort mikrofonlarla təchiz edilmiş buyların böyük bir şəbəkəsi yaradılacaq.

Son onilliklərdə ballistik raketlər uzaq məsafədən hücumun ən müasir silahı hesab edilirdi. Lakin onların yüksək və proqnozlaşdırıla bilən trayektoriyası aşkarlanma və məhv edilmə riskini artırırdı. Bu səbəbdən ABŞ, Çin və Rusiya alternativ olaraq atmosferdə uçan, uzunmənzilli radarların əhatəsindən kənarda hərəkət edən və manevr edə bilən hiper-səs raketlərini inkişaf etdirməyə başlayıb.

Pentaqon bu təhlükəni aşkar etmək üçün kompleks yanaşma tətbiq edir. Bu məqsədlə infraqırmızı diapazonu ayırd edə bilən EO/IR tipli kameralar hazırlanır. Bu kameralar peyklərin əhatə çatışmazlığını kompensasiya edə bilər, çünki peyklər bulud örtüyü altında uçan raketləri görə bilmir. EO/IR sensorları daha aşağı hündürlükdə – təyyarələrdə, diri­j­abllarda və ya üzən platformalarda yerləşdirilə bilər. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri San Dieqodakı "Surface Optics” şirkətinə hiper-səs hədəflərini izləyə biləcək yüksək ayırdetmə qabiliyyətli və tez yenilənən EO/IR sensorlarının hazırlanmasını tapşırıb.

Digər bir müqavilə Kaliforniya şirkəti "HyperKelp” ilə imzalanıb. Bu layihə dərin okeanda mikrofonlarla təchiz edilmiş buyların istifadəsini nəzərdə tutur. Şirkətin rəhbəri Qrem Rey bildirib ki, hiper-səs raketləri uzaq məsafədən eşidilə bilən səs dalğası yaradır. Buylar həmçinin səsi real vaxtda təhlil edə bilən süni intellekt sistemləri ilə təchiz olunacaq.

Bununla belə, siqnalın emalı çətin olaraq qalır – hiper-səs raketinin zəif uğultusunu dalğa, gəmi və təyyarə səs-küyündən ayırmaq çətindir. Tarixi paralel kimi, 1930-cu illərdə Britaniyada gecə vaxtı bombardmançı təyyarələri eşitmək üçün sahil boyunca beton "səs güzgüləri” quraşdırılmışdı. Daha sürətli təyyarələr və radar texnologiyası bu üsulu köhnəltsə də, oxşar prinsiplər bu gün yavaş hədəflərə qarşı tətbiq olunur. Məsələn, Ukraynanın "Səma qalası” sistemi ölkə boyu minlərlə mikrofon vasitəsilə "Şahed” pilotsuz aparatlarını mühərrik səslərinə görə izləyir.

Hiper-səs raketlərinin bu yolla izlənməsi ilk baxışda səmərəsiz görünə bilər, çünki 5 Max sürətlə uçan raket eşidiləndə artıq hədəfi keçmiş olur. Lakin "HyperKelp” minlərlə ucuz buyun həm suyun üzərində, həm də altında yerləşdirilməsi planını təklif edir. Bu buylar mənbənin yerini üçbucaqlama üsulu ilə müəyyən edə bilər. Bir neçə buyun məlumatları birləşdirildikdə koordinatlar dəqiqləşir. Əgər buylar sahildən kifayət qədər uzaqda yerləşdirilsə, sistem ilkin xəbərdarlıq mexanizmi kimi işləyərək digər sensorların təhdidə yönəldilməsinə imkan verə bilər.

Şirkət qeyd edir ki, buyları məhv etmək çətindir, onlar geniş ərazidə və çoxlu sayda yerləşdirilə bilər və peyklərlə müqayisədə xeyli ucuzdur. Dünyada artıq bənzər sistemlər mövcuddur – məsələn, ABŞ-ın Sandia Milli Laboratoriyaları nüvə sınaqlarını aşkar etmək üçün qurulan beynəlxalq mikrofon şəbəkəsinin məlumatlarından istifadə edərək atmosferə qayıdan kosmik aparatı izləyib.

"The Economist” yazır ki, bu üsul hiper-səs raketləri probleminə müvəqqəti həll ola bilər. Silahlanma yarışında heç bir texnologiya uzun müddət üstün mövqedə qalmır – yeni qarşı-tədbirlərin meydana çıxması an məsələsidir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 12:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri