ABŞ və İran arasında müharibə olarsa, Azərbaycan hansı vəziyyətdə qalacaq?

Son vaxtlar ABŞ Prezidenti Tehrana sərt mesajlar verməklə yanaşı, İranı bombalayacağını da açıq şəkildə bildirir. Hətta bəzi Qərb KİV-də Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı razılaşma əldə etməyəcəyi təqdirdə sentyabr ayına kimi İranın bombalanacağı da iddia edilir. Bundan əlavə “The Daily Mail” İsrailin hərbi-siyasi dairələrindəki mənbələrinə istinadən məlumat yayaraq bildirib ki, ABŞ yaxın həftələrdə İranın nüvə obyektlərinə zərbələr endirə bilər. Bütün bunların fonunda bölgədə yeni bir müharəbinin başlana biləcəyini ehtimal etmək olar. 

Bəs ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma yaşana bilərmi? Belə bir savaş baş verəcəyi təqdirdə bunun Azərbaycana hansı təsirləri ola bilər? 

Mövzu ilə bağlı Missiya.Az-a açıqlama verən Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin əməkdaşı, politoloq Tural İsmayılov bildirib ki, Vaşinqton və Tehran arasındakı bütün anlaşılmazlıqlara və qeyri-müəyyənliklərə rəğmən ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla savaşa başlamayacağını düşünür: 

“Çünki Ağ Ev rəhbərinin yeni hədəflərindən biri iqtisadi münasibətlər sistemi üzərində qurulmuş siyasət həyata keçirməkdir. Və onun bütün siyasi addımları və qərarları da həmin bu iqtisadi maraqlar konteksində ölçülür. Hazırda Tramp Yaxın Şərqdə sabitliyi, o cümlədən Rusiya-Ukrayna müharibəsində barışdırıcı bir missiyanı öz üzərinə götürmüşkən onun hansısa bir formada yeni bir savaş variantına  üstünlük verməyəcəyini düşünürəm. Ama eyni zamanda ABŞ ilə İran arasında bir münaqişə olsa belə bu, hansısa uzun müddətli bir müharibə olmuyacaq. Ola bilsin ki, bir neçə gün davam edən bir müharibə ola bilər. Çünki həm coğrafi məsafə, həm də bir çox məqamlar var ki, bu, ABŞ ilə İran arasında geniş çaplı savaş ehtimallarını arxa plana keçirmiş olur”. 

Tural İsmayılov qeyd edib ki, belə bir savaşın baş vermə ehtimalı və burada hətta İranın məğlubiyyəti fonunda bunun birbaşa Zəngəzur dəhlizinə təsiri məsələsinə gəldikdə, bunu indidən müəyyənləşdirmək çox çətindir: 

“Bir şeyi qeyd edim ki, Zəngəzur dəhlizinin açılmasına qarşı təkcə İran yox, Ermənistanı silahlandıran Fransa və Qərbin bəlli mərkəzləri var ki onlar da türk dünyasının birliyindən qorxduğu üçün dəhlizin açılmasını əngəlləməyə çalışırlar. Dəhliz məsələsi ilə bağlı İran və Qərbin həmin bəlli mərkəzləri eyni mövqedən çıxış etməyə çalışırlar. ABŞ və İran arasında baş verə biləcək bir müharibənin hansısa bir formada Zəngəzur dəhlizinə təsirinin olacağını  düşünmürəm. Burada əsas yük hal-hazırda Ermənistanın üzərinə düşür və hesab edirəm ki, geopolitik düzənin necə olmağından asılı olmayaraq, Zəngəzur dəhlizi əvvəl-axır mütləq şəkildə açılacaq”.

Daşqın Həsənov
Missiya.Az