Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Ağacların qəribə davranışı alimlərə vulkanları izləməyə kömək edə bilər

Ağacların qəribə davranışı alimlərə vulkanları izləməyə kömək edə bilər

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Vulkanların yaxınlığında yerləşən meşələrdə ağacların yarpaqlarının rəngində baş verən dəyişikliklər yaxınlaşan püskürməyə işarə verə bilər. Bu barədə alimlər bildirir. Yeni yanaşma təhlükə zamanı ətraf ərazilərdə yaşayan insanların vaxtında təhlükəsiz yerlərə köçürülməsinə kömək edə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, NASA tərəfindən yayımlanan yeni araşdırmada vulkan püskürmələri ərəfəsində ətrafda bitən ağacların vəziyyətində baş verən dəyişikliklər öyrənilib. Eldiario24.com-un yazdığına görə, tədqiqat vulkan təhlükəsinin daha erkən müəyyən edilməsinə və insan itkisinə yol verilməməsinə yönəlib.

"Avuelo” (Advanced Volcano Understanding Explosive Liquid-phase Outgassing) layihəsi çərçivəsində "Nasa” alimləri vulkan püskürməsindən əvvəl ağacların göstərdiyi qeyri-adi reaksiyaları araşdırıblar. Məqsəd püskürmə baş verməzdən əvvəl onu proqnozlaşdırmaq və vulkan təsirini minimuma endirməkdir.

Araşdırmanın diqqətçəkən cəhəti ondan ibarətdir ki, bu metod yerüstü və ya sahə işləri tələb etmir və tamamilə uzaqdan müşahidəyə əsaslanır.

Nümunə kimi Filippində yerləşən Mayon vulkanının 2018-ci ilin yanvarında baş verən püskürməsi göstərilir. Püskürmədən təxminən bir ay əvvəl vulkan ətraf mühitə karbon qazı buraxmağa başlayıb və bu, ətraf ərazidə qaz səviyyəsinin artmasına səbəb olub. Mütəxəssislər və rəsmi qurumlar əhalini vaxtında xəbərdar ediblər və 56 mindən çox insan evakuasiya olunub. Bu addım püskürmə zamanı insan tələfatının qarşısını almağa imkan verib.

Ümumilikdə, vulkan püskürməsini proqnozlaşdırmağa kömək edən bir neçə siqnal mövcuddur. Bunlara seysmik dalğalar və yer səthinin hündürlüyündə baş verən dəyişikliklər daxildir. Lakin problem ondadır ki, vulkanların əksəriyyəti olduqca əlçatmaz və təhlükəli ərazilərdə yerləşdiyi üçün yerində monitorinq avadanlığı quraşdırmaq çətindir. Digər tərəfdən, buraxılan karbon qazının miqdarı peyklər tərəfindən birbaşa aşkar ediləcək qədər yüksək olmur.

Alimlər indi bu siqnallara ağac yarpaqlarının rəng intensivliyini də əlavə etməyi təklif edirlər. Məsələ ondadır ki, püskürmə ərəfəsində vulkanlardan çıxan karbon qazı ətraf ərazilərdəki ağaclara təsir göstərir. Yeni konsepsiya peyklər vasitəsilə meşələrdə yarpaqların rəng doymasının izlənilməsini nəzərdə tutur. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, hətta kiçik həcmdə karbon qazı belə ağacların böyüməsinə təsir edərək yarpaqların daha yaşıl və sıx olmasına səbəb ola bilər. Bu dəyişikliklər kosmosdan müşahidə edilə bilir.

"Avuelo” tədqiqatçıları karbon qazının ağaclara təsirini izləmək üçün yeni imkan əldə etdiklərini bildirirlər. Bitki örtüyü planetdə istixana effektini artıran karbon qazının tənzimlənməsində mühüm rol oynayır.

Layihənin tədqiqatçısı, Kaliforniyadakı Çapman Universitetindən iqlimşünas Con Fişer bildirib: "Bizi yalnız vulkan mənşəli karbon qazına ağacların reaksiyası maraqlandırmır. Eyni zamanda ağacların nə qədər karbon qazı uda biləcəyini də araşdırırıq. Bu, gələcəkdə Yer üzündə bütün ağacların yüksək karbon qazı səviyyəsinə məruz qalacağı bir ssenari üçün vacib göstəricidir”.

Hazırda alimlər peyklər vasitəsilə müşahidə oluna bilən Normallaşdırılmış Bitki Örtüyü Fərqi İndeksi (NDVI) göstəricisindəki dəyişiklikləri izləyirlər. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu metod ağacların "qəribə davranışını” izləməyə və çətin, əlçatmaz ərazilərdə məsafədən monitorinq aparmağa imkan verəcək.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 23:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri