Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Ağacların qəribə davranışı alimlərə vulkanları izləməyə kömək edə bilər

Ağacların qəribə davranışı alimlərə vulkanları izləməyə kömək edə bilər

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Vulkanların yaxınlığında yerləşən meşələrdə ağacların yarpaqlarının rəngində baş verən dəyişikliklər yaxınlaşan püskürməyə işarə verə bilər. Bu barədə alimlər bildirir. Yeni yanaşma təhlükə zamanı ətraf ərazilərdə yaşayan insanların vaxtında təhlükəsiz yerlərə köçürülməsinə kömək edə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, NASA tərəfindən yayımlanan yeni araşdırmada vulkan püskürmələri ərəfəsində ətrafda bitən ağacların vəziyyətində baş verən dəyişikliklər öyrənilib. Eldiario24.com-un yazdığına görə, tədqiqat vulkan təhlükəsinin daha erkən müəyyən edilməsinə və insan itkisinə yol verilməməsinə yönəlib.

"Avuelo” (Advanced Volcano Understanding Explosive Liquid-phase Outgassing) layihəsi çərçivəsində "Nasa” alimləri vulkan püskürməsindən əvvəl ağacların göstərdiyi qeyri-adi reaksiyaları araşdırıblar. Məqsəd püskürmə baş verməzdən əvvəl onu proqnozlaşdırmaq və vulkan təsirini minimuma endirməkdir.

Araşdırmanın diqqətçəkən cəhəti ondan ibarətdir ki, bu metod yerüstü və ya sahə işləri tələb etmir və tamamilə uzaqdan müşahidəyə əsaslanır.

Nümunə kimi Filippində yerləşən Mayon vulkanının 2018-ci ilin yanvarında baş verən püskürməsi göstərilir. Püskürmədən təxminən bir ay əvvəl vulkan ətraf mühitə karbon qazı buraxmağa başlayıb və bu, ətraf ərazidə qaz səviyyəsinin artmasına səbəb olub. Mütəxəssislər və rəsmi qurumlar əhalini vaxtında xəbərdar ediblər və 56 mindən çox insan evakuasiya olunub. Bu addım püskürmə zamanı insan tələfatının qarşısını almağa imkan verib.

Ümumilikdə, vulkan püskürməsini proqnozlaşdırmağa kömək edən bir neçə siqnal mövcuddur. Bunlara seysmik dalğalar və yer səthinin hündürlüyündə baş verən dəyişikliklər daxildir. Lakin problem ondadır ki, vulkanların əksəriyyəti olduqca əlçatmaz və təhlükəli ərazilərdə yerləşdiyi üçün yerində monitorinq avadanlığı quraşdırmaq çətindir. Digər tərəfdən, buraxılan karbon qazının miqdarı peyklər tərəfindən birbaşa aşkar ediləcək qədər yüksək olmur.

Alimlər indi bu siqnallara ağac yarpaqlarının rəng intensivliyini də əlavə etməyi təklif edirlər. Məsələ ondadır ki, püskürmə ərəfəsində vulkanlardan çıxan karbon qazı ətraf ərazilərdəki ağaclara təsir göstərir. Yeni konsepsiya peyklər vasitəsilə meşələrdə yarpaqların rəng doymasının izlənilməsini nəzərdə tutur. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, hətta kiçik həcmdə karbon qazı belə ağacların böyüməsinə təsir edərək yarpaqların daha yaşıl və sıx olmasına səbəb ola bilər. Bu dəyişikliklər kosmosdan müşahidə edilə bilir.

"Avuelo” tədqiqatçıları karbon qazının ağaclara təsirini izləmək üçün yeni imkan əldə etdiklərini bildirirlər. Bitki örtüyü planetdə istixana effektini artıran karbon qazının tənzimlənməsində mühüm rol oynayır.

Layihənin tədqiqatçısı, Kaliforniyadakı Çapman Universitetindən iqlimşünas Con Fişer bildirib: "Bizi yalnız vulkan mənşəli karbon qazına ağacların reaksiyası maraqlandırmır. Eyni zamanda ağacların nə qədər karbon qazı uda biləcəyini də araşdırırıq. Bu, gələcəkdə Yer üzündə bütün ağacların yüksək karbon qazı səviyyəsinə məruz qalacağı bir ssenari üçün vacib göstəricidir”.

Hazırda alimlər peyklər vasitəsilə müşahidə oluna bilən Normallaşdırılmış Bitki Örtüyü Fərqi İndeksi (NDVI) göstəricisindəki dəyişiklikləri izləyirlər. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu metod ağacların "qəribə davranışını” izləməyə və çətin, əlçatmaz ərazilərdə məsafədən monitorinq aparmağa imkan verəcək.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 23:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see383

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see351

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see293

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see278

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see269

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see250

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see249

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see244

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see240

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see236

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see222

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see217

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see216

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see193

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see190

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see185

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see185

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri